Inventaris

Gutschoven, Heers, Heks, Horpmaal, Vechmaal (Heers), Bommershoven, Borgloon, Broekom, Groot-Loon, Lauw, Piringen, Widooie (Tongeren-Borgloon)
Het is een overwegend open en sterk glooiend landschap, voornamelijk bestaande uit zeer vruchtbare akkers. De bewoning is geconcentreerd in dorpen die vooral gelegen zijn in de valleien. Deze valleien zijn vochtiger en bestaan uit hooi- en graslanden en houtkanten en vormen meer gesloten linten tussen de uitgestrekte open plateaugebieden. Op de heuveltoppen ontbreekt plaatselijk de vruchtbare leemlaag of is deze te dun voor landbouw en liggen beperkte boscomplexen. Het gebied vormt een uitzonderlijk landschap waarbij de erfgoedelementen samen een uitgestrekt cultuurlandschap vormen met vele historische kasteeldorpen en domeingoederen, alternerend met een schitterend semi-ruraal kader van hoeves, akkers, weilanden, hoogstamboomgaarden en bossen waarbij de verschillende elementen bovendien onderling verbonden zijn door oude wegtracés (waaronder de Romeinse weg).

Borgloon, Groot-Loon (Tongeren-Borgloon)
Deze boomgaarden gelegen in het noorden van Grootloon werden ook op de kabinetskaart van de Ferraris (1771-1778) afgebeeld, hoewel ze niet direct aansloten bij de bebouwing. Nog steeds zijn hier verschillende aaneengesloten boomgaarden. Er zijn veel nieuwe aanplanten, per perceel een fruitsoort, maar her en der staan nog bomen van oudere generaties boomgaarden. Een notenboomgaard in het midden van het geheel is nog vrijwel volledig en heeft een meidoornhaag. De overige hagen langs de landweg werden grotendeels vervangen door veldesdoornhagen. Op verschillende plaatsen zijn ijzeren hekken aanwezig.

Borgloon, Groot-Loon (Tongeren-Borgloon)
cluster hoogstamboomgaarden gelegen ten noorden van de Tongersesteenweg, op het grondgebied van de middeleeuwse enclave Groot-Loon

Groot-Loon (Tongeren-Borgloon)
Grootloon vormde in de middeleeuwen een enclave binnen het Graafschap Loon. Dit landschapsrelict bestaat uit perceelsgrenzen en (holle) wegen die de grens van deze middeleeuwse enclave markeert en landschappelijk leesbaar houdt.

Grootloonstraat (Tongeren-Borgloon)
Inrijpoort en stallen, restant van een voormalige gesloten hoeve; afgebeeld op de Ferrariskaart (1771-77) en in de Atlas van de Buurtwegen (1844) als Ferme Copis, naar de toenmalige eigenaar.

Grootloonstraat, Kleine Veldsteeg (Tongeren-Borgloon)
De omgeving van Groot-Loon wordt gekenmerkt door de grote dichtheid aan hoogstamboomgaarden. Reeds op de kabinetskaart van de Ferraris (1771-1778) is te zien dat de percelen rond de bebouwing allemaal ingenomen zijn door boomgaarden. Zo ook dit perceel. In de tussentijd is deze boomgaard altijd in gebruik gebleven, hoewel steeds vervangen door jonge bomen. De huidige bomen zijn jonger dan 20 jaar, maar kennen een gaaf en volledig plantverband en een actief gebruik. Langs de Kleine Veldsteeg is de boomgaard afgesloten met een meidoornhaag.

Grootloonstraat (Tongeren-Borgloon)
Grootloon en omgeving wordt gekenmerkt door de grote dichtheid aan hoogstamboomgaarden. Reeds op de kabinetskaart van de Ferraris (1771-1778) is te zien dat de percelen rond de bebouwing allemaal ingenomen zijn door boomgaarden. Zo ook deze boomgaard aan de Grootloonstraat. Deze boomgaarden waren gericht op productie voor de bewoners en niet voor de verkoop of handel. Deze boomgaarden werden gegraasd door vee. Ook op de latere topografische kaarten zijn deze boomgaarden afgebeeld. Deze boomgaard is iets hoger gelegen ten opzichte van de weg en bestaat uit pere- en appelaars. De boomgaard wordt nog altijd begraasd.

Grootloonstraat (Tongeren-Borgloon)
Bij het kerkje van Grootloon zijn ook reeds op de Ferrariskaart hoogstamboomgaarden afgebeeld. Enkel direct rond de kerk. In de loop van de 19de en 20ste eeuw zal het areaal verder uitbreiden naar het westen. De boomgaarden bestaan uit verschillende fruitsoorten en zijn gemengd van ouderdom.

Grootloonstraat 100 (Tongeren-Borgloon)
De kerk, te midden van het omringend, ommuurd kerkhof, ligt op een heuvel en vormt zo een baken in het landschap. Van de romaanse kerk uit de 13de eeuw resten de onderbouw van toren en schip. In de 14de eeuw wordt er een gotisch koor aangebouwd. Deels omgeven door een geschoren haag en met enkele kenmerkende aanplantingen op het kerkhof.

Grootloonstraat 101 (Tongeren-Borgloon)
Gesloten hoeve van baksteen, onder zadeldaken; gebouwen gegroepeerd rond een trapeziumvormig erf. In de zuidwestelijke straatgevel inrijpoort onder afzonderlijk, lager dak (Vlaamse pannen). Rond de hoeve zijn hoogstamboomgaarden aanwezig met meidoornhagen.