Inventaris

Bree, Opitter (Bree), Gruitrode, Neerglabbeek (Oudsbergen)
De Itter en haar zijbeken sneden smalle valleien uit in het Kempens Plateau. Landschappelijk vormt de Itterbeek ook de overgang tussen het landbouwgerichte noordwesten en de Solterheide ten zuidoosten. Hoewel de oorspronkelijke heide daar is verdrongen door naaldbossen en akkers, worden in wegbermen, kapvlakten of brandgangen toch heiderelicten teruggevonden. Noordwestelijk, op de Nijsenberg en de Steenberg, voeren velden en weiden de boventoon, waartussen verspreide hoeves staan en loofbosjes voorkomen. In Opitter lagen niet minder dan vier watermolens. Vlakbij ligt nog het park Itterdal, in landschappelijke stijl, met merkwaardige boomsoorten, een vijvercomplex en vele bloemrijke delen. Guitrode kent ook een gave dorpskern met onder andere de Sint-Gertrudiskerk en een commanderij van de Duitse Orde.

Opoeteren (Maaseik), Gruitrode, Opglabbeek (Oudsbergen)
Nabij de grens tussen Gruitrode en Opglabbeek strekt zich een langgerekte duinengordel uit, die ooit als nagenoeg enige element de weidse openheid van het stuivende heidelandschap onderbrak. Het is één van de grootste duinencomplexen van de Limburgse Kempen, 5 à 6 km lang en 500 m breed. De duinen ontstonden wellicht in de middeleeuwen als gevolg van verwaaiing na overexploitatie en onoordeelkundige ontginning tot akkers van de zuidwestelijke heidegebieden. Centraal door het gebied loopt een dreef, de Geuzenbaan genoemd. Hier trok Willem van Oranje omstreeks 1568 met zijn leger voorbij, om de ridders van de Duitse Orde in de Commanderij van Gruitrode te mijden. Langs de weg staat de zogenaamde Boskapel, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Rust. Verspreid aan de randen liggen landbouwpercelen, waarvan sommige kleinschalig met houtkanten of bomenrijen (bijvoorbeeld De Riet, Opoeteren).

Gruitrode (Oudsbergen)
De Kruisberg (Kijktorenberg) is een landduin gelegen op de grens tussen Meeuwen en Opglabbeek. De wintereiken hakhoutstoven zijn markante elementen in het landschap. Het betreft hier een autochtone populatie van wintereik (Quercus petraea) waardoor het gebied vanzelfsprekend een grote dendrologische waarde heeft. Deze wintereiken hakhoutstoven, in de volksmond ook 'winterstoven' of 'strubben' genoemd, zouden zijn aangeplant om het stuiven van het zand tegen te beperken.

Gruitrode (Oudsbergen)
Groot complex van Celtic Fields onder bos en in de omliggende akkers. De Celtic Fields akkers onder bos gelegen zijn goed zichtbaar via het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen. In en nabij het gebied zijn eveneens diverse andere archeologische vondsten en sites gekend, van het laatneolithicum tot de Romeinse periode.

Breekiezel (Oudsbergen)
Hoekboom bij een splitsing van wegen. Deze robuuste eik markeert een wegsplitsing tussen de huidige N730 en Breekiezel in Meeuwen-Gruitrode. Volgens de Atlas der Buurtwegen (1841) (dus vóór de aanleg van de Gewestweg) was de plaats waar nu de knoteik staat een groot perceel dat toen met dennen was bebost en gelegen langs buurtweg 61 in Gruitrode. Mogelijk is de boom geplant naar aanleiding van de aanleg van de verbindingsweg met Bree en markeert hij er, bij het kruispunt, een hoek van een kadastraal perceel.

Breekiezel 25 (Oudsbergen)
Beide gebouwen dateren uit het interbellum. Het klooster is een alleenstaand breedhuis van het dubbelhuistype, vijf traveeën en twee bouwlagen onder schilddak. De school is een langgestrekt gebouw van vijftien traveeën en één bouwlaag onder schilddak.

Breekiezel 9-13 (Oudsbergen)
Gesloten hoeve en afspanning, aangeduid op de Ferrariskaart van 1771-77 als een gesloten geheel, met hovingen ten noorden, genaamd Cabaret La Croisette.

Kasteelstraat 2-4 (Oudsbergen)
De commanderij van Gruitrode was een belangrijke vestiging; veel hier dienst doende commandeurs werden later landcommandeur van de balie Alden Biesen.

Kasteelstraat 37 (Oudsbergen)
De oorspronkelijk tweeledige hoeve werd waarschijnlijk door de Duitse Orde gebouwd in 1739 en bleef eigendom van de commanderij tot de Franse bezetting.

Maggenstraat (Oudsbergen)
Rechthoekige kapel van één travee onder zadeldak, uit het derde kwart van de 19de eeuw.