Inventaris

Gutschoven, Mettekoven (Heers), Brustem, Groot-Gelmen (Sint-Truiden), Borgloon, Broekom, Gotem, Hendrieken, Hoepertingen, Rijkel, Voort (Tongeren-Borgloon)
Dit gebied is gelegen in Droog-Haspengouw op de zuidwest-rand van het massief van Borgloon. De centrale verbinding in dit gebied wordt gevormd door de Romeinse weg die van west naar oost loopt. De Herkebeek of Molenbeek, één van de bovenlopen van de Herk, doorkruist het gebied van zuid naar noord. De beek heeft hier een diep, asymmetrisch dal ingesneden. De omgeving van Voort vertoont het traditionele, open uitzicht van de Haspengouwse akkerbouwstreek. Voort is dan ook een klein landbouwdorp, gedomineerd door het kasteel en enkele grote landbouwbedrijven. Gotem is een kleine kern gelegen in dezelfde beekvallei, maar op enige afstand van de Romeinse weg. Het gehucht Helshoven ligt langs de Herk en kenmerkt zich door enkele grote hoeves en een kapel en kluis.

Gutschoven, Heers, Heks, Horpmaal, Vechmaal (Heers), Bommershoven, Borgloon, Broekom, Groot-Loon, Lauw, Piringen, Widooie (Tongeren-Borgloon)
Het is een overwegend open en sterk glooiend landschap, voornamelijk bestaande uit zeer vruchtbare akkers. De bewoning is geconcentreerd in dorpen die vooral gelegen zijn in de valleien. Deze valleien zijn vochtiger en bestaan uit hooi- en graslanden en houtkanten en vormen meer gesloten linten tussen de uitgestrekte open plateaugebieden. Op de heuveltoppen ontbreekt plaatselijk de vruchtbare leemlaag of is deze te dun voor landbouw en liggen beperkte boscomplexen. Het gebied vormt een uitzonderlijk landschap waarbij de erfgoedelementen samen een uitgestrekt cultuurlandschap vormen met vele historische kasteeldorpen en domeingoederen, alternerend met een schitterend semi-ruraal kader van hoeves, akkers, weilanden, hoogstamboomgaarden en bossen waarbij de verschillende elementen bovendien onderling verbonden zijn door oude wegtracés (waaronder de Romeinse weg).

Bekstraat (Heers)
Recent houten kruis, geflankeerd door twee monumentale linden.

Nieuwe Steenweg (Heers)
De kerk is gelegen binnen het ommuurde kerkhof. Van de romaanse kerk uit de 13de eeuw rest de toren. De huidige kerk wordt gebouwd in 1741.

Nieuwe Steenweg, Wijngaardstraat (Heers)
De kern van Gutschoven behield een historisch stabiele dorpsstructuur. De zone omheen de kerksite behield de straatdorpstructuur die al op de Ferrariskaart is geregistreerd. Niet alleen de individuele gebouwen vertonen een hoge historische gaafheid en authenticiteit, maar ook hun onderlinge spreiding, in lintbebouwing, alternerend met tuinen en boomgaarden.

Nieuwe Steenweg 208 (Heers)
Deze gesloten hoeve uit de derde kwart van de 19de eeuw, maakt deel uit van de goed bewaarde, typisch Haspengouwse dorpskern van Gutschoven.

Nieuwe Steenweg 210 (Heers)
De gesloten hoeve gaat op zijn minst terug tot de derde kwart van de 18de eeuw en is voorzien van een bakhuis. Rondom de tuin van de hoeve werd een haag van gele kornoelje aangeplant.

Nieuwe Steenweg 210 (Heers)
Gesnoeide, naar oude traditie gevlochten haag van gele kornoelje (Cornus mas) in boerentuin. Deze boerentuin behoort toe aan een boerderij, Nieuwe Steenweg 210. De geschoren haag vormt de erfafsluiting aan de straat- en noordzijde van het erf. Door de jonge planten kruiselings te vlechten wordt een ondoordringbare kruishaag bekomen. Op deze manier is het erf beschermd tegen ongenode gasten.

Nieuwe Steenweg 210 (Heers)
Een loverprieel aangelegd met geschoren, naar oude traditie gevlochten haag van gele kornoelje (Cornus mas) in boerentuin. Deze boerentuin behoort toe aan een boerderij, Nieuwe Steenweg 210. Door de jonge haagplanten kruiselings te vlechten wordt een stevige prieelconstructie gevormd met een ondoordringbare kruishaag.

Nieuwe Steenweg 210 (Heers)
Gevlochten haag en paviljoen van gele kornoelje in de voormalige moestuin van een grote gesloten hoeve uit de 17de en 19de eeuw.