Inventaris

Gutschoven, Heers, Heks, Horpmaal, Vechmaal (Heers), Bommershoven, Borgloon, Broekom, Groot-Loon, Lauw, Piringen, Widooie (Tongeren-Borgloon)
Het is een overwegend open en sterk glooiend landschap, voornamelijk bestaande uit zeer vruchtbare akkers. De bewoning is geconcentreerd in dorpen die vooral gelegen zijn in de valleien. Deze valleien zijn vochtiger en bestaan uit hooi- en graslanden en houtkanten en vormen meer gesloten linten tussen de uitgestrekte open plateaugebieden. Op de heuveltoppen ontbreekt plaatselijk de vruchtbare leemlaag of is deze te dun voor landbouw en liggen beperkte boscomplexen. Het gebied vormt een uitzonderlijk landschap waarbij de erfgoedelementen samen een uitgestrekt cultuurlandschap vormen met vele historische kasteeldorpen en domeingoederen, alternerend met een schitterend semi-ruraal kader van hoeves, akkers, weilanden, hoogstamboomgaarden en bossen waarbij de verschillende elementen bovendien onderling verbonden zijn door oude wegtracés (waaronder de Romeinse weg).

Heers, Klein-Gelmen, Veulen (Heers)
Heers en Veulen ontstonden nabij de Heerse of Veulense Beek, één van de bovenlopen van de Herk, die er het golvend open-field landschap van Droog-Haspengouw insnijdt. In de beekvallei waren als gemene weiden in gebruik die nu veelal beplant zijn met populieren. Zowel Heers als Veulen zijn kasteeldorpen waarvan het kasteel gelegen is aan de rand van de natte vallei. Beide dorpen kennen vooral in de omgeving van het kasteel, kerk en pastorie nog een historische uitzicht en verbindingen. Verbindingswegen zijn vaak als holle wegen ingesneden.

Heers (Heers), Koninksem, Lauw, Piringen, Tongeren, Widooie (Tongeren-Borgloon)
Het aquaduct te Tongeren is het grootste aarden relict uit de Romeinse periode dat nog bewaard is in Vlaanderen – waarschijnlijk zelfs uit alle perioden in Vlaanderen. Daarenboven vertegenwoordigt deze structuur wellicht het best bewaarde exemplaar van een constructiewijze die typisch is voor Noordwest-Europa.

Dreefstraat 1 (Heers)
Kleine, vierkante kapel met afgeschuinde hoeken, uit de 18de eeuw. Baksteenbouw onder klokvormig dak.

Marionstraat (Heers)
Neogotische, hardstenen kapel, voorzien van een tudorboogvormige nis met hekje in de voorgevel, geplaatst op een hardstenen sokkel.

Middelheersestraat 42 (Heers)
U-vormige hoeve met oude kern, als langgestrekt aangeduid op de Ferrariskaart van 1771-77, als U-vormig in de Atlas van de Buurtwegen van 1843.

Nieuwe Steenweg (Heers)
De kapel dateert uit het eind van de 18de of de eerste helft van de 19de eeuw, en is genoemd naar baron de Heusch, eigenaar van de hoeve nummer 29-31.

Nieuwe Steenweg 21 (Heers)
Enkelhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uit het midden van de 19de eeuw.

Nieuwe Steenweg 27 (Heers)
Dubbelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, van circa 1875.

Nieuwe Steenweg 29-31 (Heers)
Gesloten hoeve gebouwd in 1632. De 17de-eeuwse kern blijkt nog slechts uit de smeedijzeren ankers.