Inventaris

Holsbeek, Nieuwrode, Sint-Pieters-Rode (Holsbeek), Lubbeek (Lubbeek), Houwaart, Sint-Joris-Winge (Tielt-Winge)
De beekvallei die door dit gebied van zuid naar noord loopt, is in het zuiden nog breed vertakt. Nabij Gempe komen de waterlopen samen en worden ze zowel Molenbeek als Winge genoemd. De beek stroomt af richting Kleerbeek en Horst, de vallei wordt hier aanzienlijk breder en vlakker en wordt ook wel de Hagelandse vallei genoemd. Deze brede vallei is gekend vanwege haar hoge ecologische waarde. Aan de beide zijden van de vallei loopt het landschap glooiend omhoog, oa. door de aanwezigheid van Diestiaanheuvels. Door het hele gebied heen komt bouwkundig erfgoed voor. Voornamelijk in het zuiden en noorden liggen een aantal grote hoevecomplexen. Kenmerkend voor de Molenbeekvallei zijn de vele kastelen dicht tegen de beek. Een landschappelijk gaaf geheel wordt gevormd door het kasteel van Horst en omgeving.

Holsbeek, Kortrijk-Dutsel, Nieuwrode (Holsbeek), Wilsele (Leuven), Rotselaar, Wezemaal (Rotselaar)
De alluviale vlakte van de vallei van de Winge en diens zijlopen is bekend door talrijke vindplaatsen uit de prehistorie, meer specifiek het paleolithicum en het mesolithicum. Deze vindplaatsen zijn gekend uit oppervlakteprospecties en enkele opgravingen, en bestaan voornamelijk uit spreidingen van lithisch materiaal.

Bergestraat 101 (Holsbeek)
Bezijden de Wingebeek gelegen hoeve van het langgeveltype, boven de voordeur gedateerd. Oorspronkelijk volledig van leem gebouwd met zichtbare ankerbalken. Bakhuis van baksteen uit de 18de eeuw.

Chartreuzenberg 37-39, 37A (Holsbeek)
Landhuis De Bruyn kreeg het huidig uitzicht vooral in 1894, bij verbouwingen van een in 1800-1820 gebouwd buitenhuis. In zelfde bouwfase, bouw van dienstgebouw met "orangiehof, remise en stal". Links van het landhuis, rond gebouwtje uit 1867. De kasteelboerderij kreeg haar L-vormig grondplan in de 19de eeuw. Omgeven door park, aangelegd tijdens de tweede helft van de 19de eeuw, in landschappelijke stijl, circa 10 hectare; diverse oude en zeldzame bomen.

Daalputstraat 34 (Holsbeek)
Woning in cottagestijl uit het interbellum, opgebouwd uit drie aaneengesloten volumes. De woning is opgetrokken in rode baksteen in halfsteensverband. De drie volumes hebben ieder een andere dakvorm, welke telkens bekleed zijn met rode pannen.

Dutselhoek 4 (Holsbeek)
Middelgrote dwarsschuur in leembouw.

Erembodegemstraat 5 (Holsbeek)
Hoeve met schuur in vakwerk, bakhuis en monumentale boom. De kern van de hoeve klimt op naar de eerste helft van de 18de eeuw. De woning bevat nog kenmerkende elementen van 18de-eeuwse hoevewoning. De schuur bevat een zichtbare constructie in vakwerk op een zwart geschilderde plint.

Gebr. Van Tiltstraat 1 (Holsbeek)
Volledig heropgebouwde kerk uit 1910 in neogotische stijl. Vóór de kerk staat een zandstenen toren met bouwopschrift 1564 op de zuidergevel.

Gebr. Van Tiltstraat 43 (Holsbeek)
Dorpswoning uit ijzerzandsteen.

Hulsbergweg (Holsbeek), Koningsstraat (Leuven)
De Kesselberg is een restheuvel met sporen van menselijke aanwezigheid uit het paleolithicum en restanten van wallen van een hoogtenederzetting uit de middenijzertijd.