Inventaris

Paal (Beringen), Lummen, Meldert (Lummen)
Tussen Paal (Beringen) en Meldert (Lummen) ligt de brede middenloop van de Zwarte Beek. De vallei wordt hier eerst zeer breed om stroomafwaarts opnieuw smaller te worden, afhankelijk van de ruimte die de ijzersterke Diestiaan-zandsteenheuvels de beek laten. Hier liggen immers de eerste getuigenheuvels, als uitlopers van het Hageland. Op het interfluvium tussen Zwarte Beek en Gestel-Geeneikenbeek staat de bebouwing van het straatgehucht Gestelse Heide. Het vertoont een typisch nederzettingspatroon van akkertjes op de hoger gelegen gronden, via graasweiden naar de hooilanden in de lager gelegen delen. In het akkercomplex zijn nog talrijke landschapselementen aanwezig (haagkanten, knotbomen, hoog opgaande eiken, holle wegjes). In de vallei waren vloeiweiden gelegen. Opvallend is het opstrekkend patroon van de oude paden en wegen die naar de vallei leiden.

Wolfstraat (Beringen), Beringenbaan (Diest), Geeneindestraat, Langeheidestraat, Paalstraat, Venusbergstraat (Lummen)
De Venusberg is een Diestiaan getuigenheuvel die in het landschap uitsteekt boven de vallei van de Zwarte Beek (Demerbekken). De archeologische site is vooral gekend door oppervlakteprospecties die vondsten opleverden uit de steentijd (paleolithicum, mesolithicum en neolithicum).

Schaffen (Diest), Halen, Zelem (Halen), Lummen, Meldert (Lummen)
De benedenloop van de Zwarte Beek vloeit vanaf Meldert (Lummen) in zuidwestelijke richting, om voorbij Zelem (Halen) op te gaan in de vallei van de Demer. De beek kronkelt hier tussen steeds hogere getuigenheuvels. De Zwarte Beek is nog één van de zeldzame waterlopen die haar natuurlijke meandering behouden heeft. Behalve de heuvelruggen komt ten zuiden van de vallei een aantal depressies voor: de Goren, Gorenbroek, Lange Beemden, Bakelbroek, de Leunen en het Rotbroek. Rond het straatdorp Zelem is het landschap aantrekkelijk en gevarieerd met gave vergezichten over de vallei en landschappelijk waardevolle elementen zoals holle wegen, bomenrijen en houtkanten.

Blanklaarstraat 46 (Lummen)
Kleine woning van drie traveeën, uit de 2de helft van de 19de eeuw.

Geeneindestraat 15 (Lummen)
Hoevetje op L-vormige plattegrond, met centrale waterput op het erf.

Geenrodestraat (Lummen)
Een aan de noordoost- en zuidoostzijde omgrachte kavel, resterend van de voormalige schans van Geenrode.

Geenrodestraat 5 (Lummen)
Herenhuis uit de eerste helft van de 19de eeuw met verbouwingen uit de tweede helft van de 19de eeuw.

Hertenrodestraat (Lummen)
Kapel in baksteenbouw onder klein zadeldak.

Meldertsebaan (Lummen)
Kapel, ten zuidoosten van het kerkhof.

Pastorijstraat (Lummen)
Rechthoekige kapel met driezijdige absis onder sterk gebogen zadeldak met zeer steile dakhelling.