Inventaris

Bree, Opitter (Bree), Gruitrode, Neerglabbeek (Oudsbergen)
De Itter en haar zijbeken sneden smalle valleien uit in het Kempens Plateau. Landschappelijk vormt de Itterbeek ook de overgang tussen het landbouwgerichte noordwesten en de Solterheide ten zuidoosten. Hoewel de oorspronkelijke heide daar is verdrongen door naaldbossen en akkers, worden in wegbermen, kapvlakten of brandgangen toch heiderelicten teruggevonden. Noordwestelijk, op de Nijsenberg en de Steenberg, voeren velden en weiden de boventoon, waartussen verspreide hoeves staan en loofbosjes voorkomen. In Opitter lagen niet minder dan vier watermolens. Vlakbij ligt nog het park Itterdal, in landschappelijke stijl, met merkwaardige boomsoorten, een vijvercomplex en vele bloemrijke delen. Guitrode kent ook een gave dorpskern met onder andere de Sint-Gertrudiskerk en een commanderij van de Duitse Orde.

Dreelweg 1 (Bree)
Er ging geen oudere hoeve aan vooraf. Ordonnantie: woonhuis-stal-dwarsschuur. Bakstenen gebouw van één bouwlaag onder zadeldak, op gecementeerde plint. Jaartal 1876 door middel van muurankers in de linkerzijgevel.

Grensstraat 2 (Bree)
Tweeledige hoeve. Op deze plaats bevond zich oorspronkelijk een hoeve met losstaande bestanddelen; later twee hoeven, een langgestrekte en een L-vormige. De huidige hoeve is een rest van de meest westelijke van de twee; de oude kern is de noordwestelijke vleugel, daterend uit midden 19de eeuw.

Itterplein 1 (Bree)
De kerk was een quarta capella met patronaat en grootste gedeelte van de tienden in handen van de abdij van Averbode; een klein gedeelte van de tienden was verdeeld over zeven particuliere tiendheffers en de abdij van Herkenrode.

Itterplein 20 (Bree)
Alleenstaand burgerhuis uit eind 19de eeuw, in eclectische stijl. Breedhuis van het dubbelhuistype, vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak.

Itterplein 24 (Bree)
De oprichting van een brouwerij op deze plaats dateert van eind 19de eeuw. In 1845 stond hier nog een hoeve. De huidige brouwerij is een conglomeraat van gebouwen uit verschillende perioden.

Itterplein 27 (Bree)
Breedhuis in neotraditionele stijl uit het interbellum. Bakstenen gebouw van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak met twee dakkapellen.

Itterplein 4 (Bree)
Gerestaureerde dorpswoning uit het midden van de 19de eeuw. Alleenstaand, bakstenen breedhuis van het dubbelhuistype, vijf traveeën en twee bouwlagen onder gebogen zadeldak.

Maaseikerbaan 1 (Bree)
Het huidige gebouw is de resterende oostelijke vleugel van een tweeledige hoeve; het woonhuis, aan de overzijde van het erf is vervangen door een recente woning. De hoeve staat reeds als tweeledig aangeduid op de Ferrariskaart van 1771-77.

Maaseikerbaan 69, 99 (Bree)
Zogenaamd kapel van den Heiligendries, genoemd naar de plaats waar de kruisprocessies van Neeroeteren, Opitter en Tongerlo samenkwamen. De kapel kende een verering van Sint-Antonius, Sint-Rochus en Sint-Sebastiaan. Waarschijnlijk dateert de huidige kapel, behoudens enkele aanpassingen, uit de 18de eeuw.