Inventaris

Beveren, Hoogstade, Stavele (Alveringem), Roesbrugge-Haringe (Poperinge), Oostvleteren, Westvleteren (Vleteren)
Dit gebied wordt gestructureerd door de valleien van de Ijzer en de Poperingevaart. De Ijzer kent stroomopwaarts van Elzendamme een natuurlijk meanderend verloop in een diep ingesneden vallei. Door hun lage ligging zijn de aangrenzende gronden bij deze waterlopen zeer vochtig en kunnen ze bijna enkel als grasland gebruikt worden. Deze graslanden zijn door overstromingen, door hun historisch permanente karakter en door het hooilandbeheer floristisch en (avi)faunistisch zeer waardevol. De hoeves zich buiten de vallei, soms vlakbij de rand, en zijn omgeven door akkerland op deze drogere gronden. De kerken van Westvleteren, Beveren, Roesbrugge-Haringe en Stavele (in mindere mate) bevinden zich net boven de valleirand. Elzendamme zelf was dankzij haar gunstige ligging bij de samenvloeiing van Ijzer en Poperingevaart tijdens de middeleeuwen en later een bloeiende nederzetting.

Stavele (Alveringem)
Het orgel is gebouwd door Pierre-Charles en Lambert-Corneille van Peteghem (Gent) in 1821-23. Herstellingen en wijzigingen geschiedden in 1851 door Frederic Ureel (Poperinge); in 1853, mogelijk door Petrus Albertus Loncke (Hoogstade); nadien door respectievelijk Frederic en Jos. Loncke (Esen). In 1941 plaatste Jules Anneessens (Menen) een ventilator en occasie-blaasbalg. Het orgel werd gerestaureerd door Jan Lapon (Diksmuide) in 1996-97.

Abeelestraat 1 (Alveringem)
Vermoedelijk oorspronkelijk omwalde hoeve met losse opstelling van de gebouwen, in kern opklimmend tot het vierde kwart van de 17de eeuw (circa 1680 volgens bewoners). Boerenhuis met oude kern, te oordelen naar de scherpe dakhelling en muurvlechtingen in de zijgevels van opkamer.

Alexis Decarneplein (Alveringem)
Neogotische hallenkerk naar ontwerp van A. Verbeke van 1889, met kerkhof ten noorden, westen en zuiden, omzoomd met doornhaag. Gekasseide westelijke toegangsweg afgezet met bakstenen muurtje met hek. De plattegrond ontvouwt een voorgeplaatste, centrale westtoren, een driebeukige schip van vier traveeën, een uitspringend transept, een koor en twee zijkoren van twee rechte traveeën en driezijdige hoofdkoorsluiting; twee sacristieën weerszijden het koor; tegen zuidelijke zijbeuk aanleunende doopkapel.

Alexis Decarneplein (Alveringem)
Oorlogsgedenkteken ter herinnering aan de militaire doden van Stavele, die tijdens de Eerste Wereldoorlog het leven lieten. Op een breed podium met twee niveaus, staat een meerdelig hardstenen voetstuk. Het is voorzien van tekstplaten en bovenaan versierd met een meervoudig geprofileerde kroonlijst. Op de top is een rechtopzittende leeuw met het wapenschild van Stavele aangebracht. Op het voetstuk: op de voorkant een kruis en de namen van de gesneuvelden.

Bromstraat 3 (Alveringem)
Hoeve met losse opstelling van de gebouwen rondom een onverhard erf. Boerenhuis in kern opklimmend tot de 18de eeuw, te oordelen naar de nu blinde, korfbogige geprofileerde vensteromlijsting met afzaat in linker zijgevel. Aanpassingen in 19de en 20ste eeuw. Ten noorden van het boerenhuis, interessante dwarsschuur daterend van circa 1800. Bakstenen voeting waarop horizontale, aangepaste plankenbeschieting; bakstenen stalgedeelte rechts. Bewaard krukgebint.

Bromstraat 6 (Alveringem)
Vermoedelijk oorspronkelijk omwalde hoeve met losse U-vormige opstelling van de gebouwen rondom een onverhard erf; boerenhuis op kleine terp. Zou in de 18de eeuw eigendom geweest zijn van het kasteel zogenaamd "Drie Torens" te Brielen. Ten noorden van erf, boerenhuis van vier traveeën + rechts drie opkamertraveeën en één bouwlaag onder gebogen zadeldak met overstekende rand, in kern opklimmend tot de 18de eeuw. Ten oosten, dwarsschuur onder licht gebogen zadeldak.

Eversamstraat 10 (Alveringem)
Oorspronkelijk omwalde hoeve, zogenaamd "Eversam", met losse bestanddelen, waarvan de naam verwijst naar voormalige hofstede, eens deel uitmakend van de ten noorden ervan gesitueerde historische abdij van Eversam, aldaar gesticht in 1091 door Walbertus, kanunnik van Kassel. Boerenhuis van oorspronkelijk acht, thans tien traveeën onder meer een drie traveeën brede opkamer rechts en één bouwlaag onder gebogen zadeldak uit de 18de eeuw. Ten oosten van het boerenhuis: stalling uit het vierde kwart van de 19de eeuw, met aanleunende dwarsschuur. . Siertuin voor het huis met aflijnend voetpad samengesteld uit schorren en grafsteen. Grote vaalt omzoomd met gekasseid pad. Bakstenen brug over gedempte wal: vierkante bakstenen hekpijlers met gesmeed ijzeren hek (18de eeuw ?).

Eversamstraat 7 (Alveringem)
Aan de baan gelegen hoeve met losse, nagenoeg L-vormige opstelling van de gebouwen. Kleine nutsgebouwen en loods ten westen, rondom huidig erf. Ten noordwesten van siertuin, boerenhuis van vijf traveeën + twee opkamertraveeën rechts en één bouwlaag onder gebogen zadeldak uit de eerste helft van de 19de eeuw. Ten noordoosten van grasplein gelegen stalling uit de 19de eeuw.

Eversamstraat 9 (Alveringem)
Meerledige hoeve met witgekalkte bestanddelen midden weilanden met interessant boerenhuis met 17de-eeuwse kern op lage terp, bereikbaar via onverharde oprit. Oorspronkelijk omwalde site, de vijver in het zuidoosten vormt het laatste relict van de oorspronkelijke gracht. Een knotbomenrij markeert het restant van de gracht ten zuidoosten.