Inventaris

Aarschot, Begijnendijk, Rotselaar (Vlaams-Brabant)
Langs de Demer liggen tussen Aarschot en Werchter 43 afgesneden meanders. Ze getuigen van het vroegere, zeer bochtige verloop van de historische Demer. Kenmerkend voor deze rivier is zijn lage verval (ongeveer 0,4m per kilometer), waardoor het water via een kronkelend parcours zijn weg door het landschap zoekt.

Aarschot, Gelrode (Aarschot), Betekom (Begijnendijk), Rotselaar, Werchter (Rotselaar), Tremelo (Tremelo)
De Demervallei van Aarschot tot Werchter is een belangrijk open ruimtegebied van Vlaanderen. Binnen de vallei zijn vele kleine reliëfverschillen die gevormd zijn in de historische riviervallei. Ook zijn er verschillende zandige opduikingen waar reeds in de steentijd bewoning was en waar op enkele plaatsen hoeves en later kastelen zich op vestigden: hoeve Nieuwland, Kasteel Nieuwland, Kasteel van Rivieren, Rega’s hof en het Bruggenhof. Ten zuiden van de vallei liggen enkele Diestiaanheuvels.

Gelrode (Aarschot), Nieuwrode (Holsbeek), Wezemaal (Rotselaar)
Het noordelijke deel van het Hageland vormt het overgangsgebied tussen de zand- en de leemstreek en wordt gekenmerkt door zuidwest-noordoost georiënteerde ijzerzandsteenruggen. De Wijngaardberg is wellicht de meest gave berg. Markante terreinovergangen, droogdalen of ‘grebben’ en taluds kenmerken het gebied. De Wijngaardberg telt ook talrijke holle wegen die als landschapselement in de gehele zuidelijke leemstreek geregeld voorkomen. Op de uitgesproken zuid- of noordgerichte hellingen vormen zich allerlei warmte- en droogteminnende grasland-, heide- en bosvegetaties.

Haacht, Tildonk (Haacht), Keerbergen (Keerbergen), Wilsele (Leuven), Rotselaar, Werchter (Rotselaar), Tremelo (Tremelo)
Het gebied strekt zich in het noorden uit van Haacht tot Wijgmaal bij Leuven. De Dijlebeemden bevatten nog sporen van meerdere paleomeanders. Dichter langs de Dijle liggen oeverwallen, ze liggen iets hoger en bestaan uit drogere grond, hier bevinden zich veelal akkers en bewoning langs smalle wegen. In de lager gelegen en nattere komgronden overheersen populierenaanplantingen en weilanden. Het verval van de Dijle was voldoende om talrijke watermolens op deze rivier te bouwen. Een goed voorbeeld hiervan is de Molen Van Doren. Ten westen van Werchter ligt de Craeneveldhoeve, een ruime omgrachte hoeve van het gesloten type, geïsoleerd ingeplant temidden van de akkers. Een anti-tankgracht werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door het gebied aangelegd.

Kraneveld 1 (Haacht)
Ruime omgrachte hoeve van het gesloten type met geïsoleerd bakhuis. Bewaarde gebouwen in traditionele stijl die hoofdzakelijk dateren uit de 17de eeuw. De hoeve wordt ontsloten door een netwerk van rechte wegen en ligt in een agrarische omgeving die ongewijzigd is sinds de 18de eeuw.

Holsbeek, Kortrijk-Dutsel, Nieuwrode (Holsbeek), Wilsele (Leuven), Rotselaar, Wezemaal (Rotselaar)
De alluviale vlakte van de vallei van de Winge en diens zijlopen is bekend door talrijke vindplaatsen uit de prehistorie, meer specifiek het paleolithicum en het mesolithicum. Deze vindplaatsen zijn gekend uit oppervlakteprospecties en enkele opgravingen, en bestaan voornamelijk uit spreidingen van lithisch materiaal.

Nieuwrode (Holsbeek), Wezemaal (Rotselaar)
Het noordelijke deel van het Hageland vormt het overgangsgebied tussen de zand- en de leemstreek en wordt gekenmerkt door zuidwest-noordoost georiënteerde ijzerzandsteenruggen. Deze waren op het einde van de 18de eeuw nog grotendeels bebost. Op het grondgebied van Rotselaar, deelgemeente Wezemaal liggen aldus ongeveer evenwijdig: de Heikantberg, de Middelberg, de Eikelberg, de Wijngaardberg en de Beninksberg. De Beninksberg is naast de Wijngaardberg één van de gaafste ijzerzandsteenheuvels en is weinig aangetast door weekendverblijven en dergelijke. Door de grote hoogteverschillen op korte afstand, komen er veel markante terreinovergangen, holle wegen en taluds voor in het gebied.

St.-Jobsweg (Holsbeek)
Deze bedevaartsweg loopt vanuit het oosten naar Wezemaal. De bedevaartsweg staat afgebeeld of de kabinetskaart van Ferraris en de latere kaarten en wordt op de Poppkaart voor de eerste maal als ‘Sint-Jobweg’ bij naam genoemd. De weg wordt nog altijd Sint-Jobspad en Sint-Jobsweg genoemd. Waar hij onder langs de Beninksberg loopt is het een onverhard pad, verder naar het oosten is het afwisselend een verharde en onverharde (land)weg.

Wezemaal (Rotselaar)
De Wijnmuur is momenteel zichtbaar over een lengte van 1546 meter, oorspronkelijk een circa 3 kilometer lange muur, opgetrokken in de eerste helft van de 19de eeuw om de wijngaarden op de zuidhelling tegen de koude noordenwind te beschutten.

Wezemaal (Rotselaar)
De steengroeve bevindt zich vlak bij het majestueuze heilig hartbeeld, de plaatst waar sinds de 16de eeuw de wieken van de windmolen van Wezemaal draaiden. De ontginning van deze roestbruine stenen waren belangrijk voor het bouwen van religieuze en burgerlijke gebouwen. Deze steengroeve werd gebruikt voor onder andere de opbouw en restauratie van de watermolen en de kerk van Wezemaal.