Inventaris

Machelsestraat 12 (Kruisem)
Hoevetje met boerenhuis van zeven traveeën onder pannen zadeldak, in kern opklimmend tot eind 18de eeuw. Meidoornhaag en ijzeren toegangshek aan betonnen pijlers. Met gras begroeid en beboomd erf met rechts bij de straat fonteintje van de Kattebeek.

Maldegemstraat 17 (Kruisem)
Begin 19de eeuw in bezit van F. Ghyselinck, midden 19de eeuw gebruikt. In 1889 rechterdeel van huis omgebouwd tot korenmolen, aangedreven met stoom. In 1928, na vernieling door storm en afbraak van de windmolen, inrichting van een mechanische maalderij. In de jaren 1930 en 1946, uitbreiding met nieuwe bloemmolens in nieuw gebouw parallel met de Maldegemstraat.

Maldegemstraat 39 (Kruisem)
Achterin bij de Molenbeek ingeplante hoeve toegankelijk via gekasseide oprit en ijzeren hek aan vierkante gemetste pijlers met pannen zadeldakje in het westen. Op een terp gelegen boerenhuis van zes traveeën onder zadeldak, uit het tweede kwart van de 19de eeuw.

Markt (Kruisem)
Oorlogsmonument voor de gesneuvelden en burgerlijke slachtoffers van Kruishoutem, van beide Wereldoorlogen.

Markt 1 (Kruisem)
Oorspronkelijk gebouw van 1870-75 naar ontwerp van architect Theophile Bureau, opgetrokken in eclectische bak- en zandsteenarchitectuur met links de raadzaal, rechts café en woning en vredegerecht op de bovenverdieping.

Markt 25 (Kruisem)
Niet georiënteerde neogotische kerk met basilicale aanleg en noordelijke toren, naar ontwerp van de Kortrijkse provinciale architect Pierre Croquison en voltooid in 1855.

Melegemstraat 1 (Kruisem)
Zijdelings aan de straat palende boerenwoning met voortuin afgezet met rij boompjes. Dubbelhuis van zes traveeën onder zadeldak, in zijn huidige vorm uit het vierde kwart van de 19de eeuw.

Melegemstraat 6-8 (Kruisem)
Twee identieke arbeidershuisjes van drie traveeën en anderhalve bouwlaag onder één zadeldak, uit het eerste kwart van de 20ste eeuw.

Molendamstraat (Kruisem)
Heden okergeelgeschilderde bakstenen pijlerkapel onder pannen zadeldak met ijzeren kruis met ertegenover gelegen twee imposante linden.

Molendamstraat 38 (Kruisem)
Op traditionele wijze zijn twee lindebomen aangeplant bij de toegang van een inmiddels verdwenen erf. Er werd een nieuw gebouw opgericht en de toegang is verlegd. Het planten van welkomstbomen is een zéér oud gebruik waarbij men geloofde dat door de zuiverende werking van de bomen de bewoners op het erf beschermd werden van kwade invloeden. Het zijn twee gekandelaarde Hollandse linden waarvan de dikste een stamomtrek van 260 cm en de tweede boom een stamomtrek heeft van 233 cm.