Inventaris

Boterweg 4 (Zedelgem)
Achterin gelegen, dwars op de straat georiënteerde boerenarbeiderswoning met aan de straat gelegen schuur. Op de Ferrariskaart (1770-1778) staat hier al bebouwing met ongeveer dezelfde configuratie aangeduid. Woonhuis in witbeschilderde, verankerde baksteen met aanbouw onder lagere nok, boven een gepekte plint en zadeldaken (mechanische pannen). Schuur in bruinoranje, verankerde baksteen onder zadeldak (Vlaamse pannen) en tegen de oostgevel een houten kapelletje.

Brugse Heirweg 215 (Zedelgem)
Achterin gelegen hoeve met losse bestanddelen rond een bekiezeld erf. Toegankelijk via een rechte, geasfalteerde oprit. Staat op de Ferrariskaart (1770-1778) en op een figuratieve kaart van 1823 met ongeveer dezelfde configuratie (zie huidig). Boerenhuis ten noorden van het erf met 19de-eeuws uitzicht maar eventueel met 18de-eeuwse kern. Ten zuiden van het erf een beplankte dwarsschuur onder zadeldak (golfplaten), bewaarde muuropeningen. Ten oosten en westen van het erf landgebouwen uit het interbellum.

Brugse Heirweg 29, 33 (Zedelgem)
Halfvrijstaande burgerwoningen met magazijnen in spiegelbeeld gebouwd. De magazijnen en het rechtse woonhuis (nummer 33) dateren van circa 1928. Een jaar later wordt het linker huis (nummer 29) er tegenaan gezet. Enkelhuis (nummer 29) van drie traveeën onder zadeldak (mechanische pannen) en boven een gecementeerde plint met imitatienatuursteen. Roodbakstenen gevel met gebruik van witte baksteen voor de doorlopende banden en strekken. Magazijn met betraliede segmentboogvormige vensters en boven de (dichtgemetselde) poort een rondboogvormige laaddeur onder trapgeveltje.

Brugsestraat 119 (Zedelgem)
Beeldbepalende ligging tegen de rand van de dorpskom en op de heuvelrug van Aartrijke. Op het primitief kadaster (circa 1830) staat hier al een hoeve getekend. Wellicht werd deze in de tweede helft van de 19de eeuw vervangen door huidige. Woonhuis (laatste kwart van de 19de eeuw; te dateren a.d.h.v. stijlkenmerken), schuur (1866) en stalling (1865) staan in U-vorm opgesteld rond een zeer ruim deels begraasd, deels geasfalteerd erf en deels aangelegd als tuin. Dubbelhuis van vijf traveeën in bruine, verankerde baksteen en met rijk uitgewerkte voorgevel. Middenrisaliet geflankeerd door verjongende steunberen met ingangstravee onder trapgevel; met moderne, contrastrijke aanbouw van 2003.

Brugsestraat 153 (Zedelgem)
Achterin gelegen voormalige en gerenoveerde hoeve met losse bestanddelen. De bebouwing gaat terug tot voor de opmaak van het primitief kadasterplan van circa 1830. Woonhuis, laag roodbakstenen (vernieuwd parement) huis onder zadeldak. Bijgebouw ten noordwesten van het woonhuis, wellicht oorspronkelijk een zomerkeuken. Rode baksteenbouw onder hoog, half schilddak en stal onder lessenaarsdak tegen de achtergevel.

Burg. Jos. Lievensstraat 33 (Zedelgem)
Deze molenaarshoeve hoort historisch bij de Plaetsemolen aan de overkant van de straat. De voornamelijk 19de-eeuwse hoevegebouwen met molenaarswoning zijn vrijstaand gegroepeerd rondom een begraasd erf. Molenaarswoning al afgebeeld op de Grote Kaart van het Brugse Vrije (1571). De Ferrariskaart (1771-1778) toont drie U-vormig en vrijstaand opgestelde gebouwen. Bij de opmaak van het primitief kadasterplan (rond 1830) bestond de bebouwing uit een woonhuis met landgebouwen en de windmolen op een berg met bijbehorende rosmolen. Uitbreiding huis in 1830 en 1882. De molenaarswoning ten noorden van het erf met een 18de-eeuwse kern met uitbreidingen uit de 19de eeuw. De verankerde, lage en witgeschilderde baksteenbouw onder een zadeldak. Ten zuiden van het erf is de monumentale dwarsschuur van 1884 opgetrokken (zie opschriften in rechter zijgevel). Het verankerde, donkerbakstenen gebouw onder een zadeldak

Diksmuidse Heirweg 1 (Zedelgem)
Deze hoeve speelde een belangrijke rol in de ontginningsgeschiedenis van het "Vloethemveld". In 1392 was er in deze omgeving al een landbouwuitbating, hoeve omstreeks 1430 vermeld. De oorspronkelijke omwalde hoeve brandde eveneens voor 1623 af. Eind 18de eeuw sprake van de hoeve "genaempt Noortweghe". Op de Ferrariskaart (1770-1778) staat de hoeve aangeduid met drie gebouwen ten zuidoosten van het erf, in de loop van de 19de eeuw vonden verbouwingen plaats. 19de-eeuws boerenhuis met lange zuidwestvleugel en geïncorporeerde stallingen eventueel met oudere kern. Woning met aangebouwde keuken en bakhuis in verankerde, witbeschilderde baksteen boven een gepekte plint, onder zadeldaken (Vlaamse pannen) en met recente muuropeningen. Monumentale schuur uit 1871 ten noorden van het erf in bruine, verankerde baksteen onder zadeldak (Vlaamse pannen). Een tweede schuur in de zuidhoek van het erf is opgetrokken in gele en rode verankerde baksteen onder zadeldak.

Dwarsstraat 1 (Zedelgem)
Hoeve met losse bestanddelen rond een begraasd erf. De site staat op de Ferrariskaart (1770-1778) met achterin gelegen woonhuis en landgebouw aan de straatkant. Circa 1870 wordt het woonhuis gewijzigd en het schuurstalvolume ten oosten van het huis toegevoegd.

Emmaüsdreef 6, Kasteeldreef 14, Rolleweg (Zedelgem)
Kasteelsite Emmaüs, oorspronkelijk met opperhof-neerhofstructuur. Het landhuis is een volume op rechthoekige plattegrond, van twee bouwlagen onder schilddak, met een uitzicht hoofdzakelijk van circa 1869 en 1957, maar eventueel in kern opklimmend tot de vroegste 17de of 18de-eeuwse bouwfase. Domein toegankelijk via de Emmaüsdreef, een dubbele eikendreef tot aan de toegang tussen hardstenen pijlers. Het landhuis is gelegen binnen een ruim park, gekenmerkt door twee waterpartijen met daarrond enkele markante bomen, open graslanden afgezoomd door een parkbos en een ijskelder. Het domein omvat eveneens een Lourdesgrot en kapel, oranjerie, ommuurde moestuin, hoeve en koetshuis.

Faliestraat 121 (Zedelgem)
Achterin gelegen hoeve met losse bestanddelen. Volgens kadastrale mutaties gelegen in de Baillus Hoek of Bailleus Hoek, waarmee de naamgeving van de hoeve misschien verband houdt. Staat wellicht op de Ferrariskaart (1770-1778). Staat in ieder geval op een kadastrale kaart (1808-1810) uit de Napoleontische periode met woonhuis ten noorden en schuur ten oosten van het erf en op het primitief kadasterplan (circa 1830) met dezelfde configuratie. Circa 1884 wordt het woonhuis uitgebreid en het bakhuisje ten zuiden van het erf bijgebouwd. Circa 1890 wordt een nieuw woonhuis tegen het oude huis (nu dienstdoend als stal) opgericht en de schuur uitgebreid of herbouwd. Verankerde, bakstenen gebouwen onder zadeldaken (Vlaamse pannen) rond een onverhard en begraasd erf. Laag boerenhuis met dubbelhuisopstand, in de westgevel een arduinen gevelsteen. Schuurstalvolume aan de erfzijde. Bakhuisje met gewijzigde muuropeningen.