Inventaris

Lapscheurestraat (Damme)
Betonnen bruggen met art-decoreminiscenties. De Lapscheurestraat wordt bij de aanleg in 1935 met twee bruggen over de bestaande kreken geleid, ten noorden over het Zuid over de Lievegeleed, ten zuiden over de Rietgeule. Gelijkaardige bruggen zijn langs de hele Natiënlaan te vinden, voorbeeld Moerkerke, Tramweg.

Lapscheurestraat 4, 4A (Damme)
Historische site die in de 17de eeuw ontstaan is ten noorden van de in 1640 nieuw ingeplante parochiekerk. Het ensemble bestaat uit de centraal, haaks op de straat gelegen 17de-eeuwse pastorie met ten zuiden daarvan het herenhuis dat in 1845 is opgetrokken als kosterwoning.

Markt 1 (Damme)
Gotisch stadhuis, opgetrokken in 1464-1467 op de plaats en deels op de funderingen van de toendertijd bouwvallige grotere halle van 1241, dit naar ontwerp van de Brusselse bouwmeester Godevaert de Bosschere en zijn zoon Willem. Vrijstaand gebouw ten oosten van de Markt met een gekasseide tuin aan noord- en oostzijde toegankelijk via ijzeren hek tussen vierkante natuurstenen pijlers en muurtjes. Volume van zeven traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uitgevoerd in diverse Brabantse kalksteensoorten, en met zij- en achtergevels in baksteen; zuidzijgevel deels in Doornikse steen, vermoedelijk van de oudere 13de-eeuwse halle.

Monnikeredestraat 9 (Damme)
Gelegen op een vierkant omwald terrein binnen een prachtige, ruime tuin. Eind-18de-eeuwse pastorie in een sobere, classicistische bouwstijl die aansluit bij de typische, historische architectuur van pastorieën. De statige woning is gelegen in de noordoosthoek van een ruime tuin, op een vierkant omwald terrein. Een kasseipad leidt van de straat naar de voordeur, over de walgracht heen. Aan de straat wordt de ingang gemarkeerd door witgekalkte vierkante bakstenen hekpijlers waartussen een smeedijzeren hek.

Nieuwdorpstraat 39-41 (Damme)
Mooie twee-onder-een-kapwoning met voortuin, daterend uit het interbellum. Gebouw van twee bouwlagen en zes traveeën onder pannen schilddak, waarbij de twee centrale traveeën het toegangsportaal vormen voor beide huizen, geaccentueerd door een houten luifel met leibedekking en een puntgevel.

Nieuwdorpstraat 43 (Damme)
Statig landhuis in ruime tuin. Het centrale hoofdvolume van het U-vormige complex is een herenhuis dat werd gebouwd in 1838, en door een grondige verbouwing en uitbreiding in 1910 in opdracht van Edmond Vanreybrouck, zijn huidige monumentale uitzicht verkreeg.

Oostkerkestraat 4 (Damme)
Ten noorden van de Sint-Jacobskerk, gelegen in omhaagde tuin, toegankelijk via hek met bakstenen pijler. Achterliggend weiland te bereiken via een poortje achterin de tuin. De huidige pastorie wordt tussen 1781 en 1790 gebouwd, maar heeft in de 19de en 20ste eeuw verschillende verbouwingen ondergaan. Pastorie in classicistische stijl, bestaande uit een hoofdvolume van drie traveeën en twee bouwlagen onder pannen zadeldak (nok haaks op straat). Aan beide zijden een uitbouw onder plat dak.

Oude Pastoriestraat 13 (Damme)
Vrijstaande rode bakstenen villa uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Geïnspireerd op de cottage-architectuur, zie overkragende daken, houten erker, spel met verschillende dak- en muuropeningsvormen.

Sareptastraat 5 (Damme)
Hoeve met losse bestanddelen op een deels omwald, onverhard erf, in kern teruggaand op de site van het Sareptaklooster, dat in 1486 op deze plaats wordt gesticht. Gerenoveerde woonhuis en schuur. Witgeschilderde baksteenbouw met gepekte plint, gevat onder pannen zadeldak. Eenbeukige dwarsschuur ten noordoosten.

Scheewege 29 (Damme)
Neogotische kapel gebouwd op het einde van de 19de eeuw (zie historische stafkaarten). Literatuur plaatst de bouw in 1900 door Jan Dalle, naar aanleiding van een genezing. Gecementeerde en witgeschilderde baksteenbouw onder haaks in elkaar gewerkte zadeldaken met rode leipannen, bekroond met sierlijk smeedijzeren kruis. Links van de deur een bronzen gedenkplaat voor tijdens de Tweede Wereldoorlog gesneuvelde soldaten. Mariagrotje achter glas-in-loodvenster.