Inventaris

Vlessersweg 22 (Dilsen-Stokkem)
Alleenstaande woning van circa 1935. Bakstenen gebouw, waarvan het grondplan rechthoekig is. De bovenverdieping werd uitgewerkt als twee haakse vleugels onder manke zadeldaken.

Vlessersweg 34 (Dilsen-Stokkem)
Alleenstaande woning van circa 1935. Bakstenen breedhuis van één bouwlaag onder hoog en steil zadeldak.

Wal (Dilsen-Stokkem)
Vermoedelijk bestond het verdedigingssysteem uit een aarden wal met bovenaan een houten palissade en voorafgegaan door een brede watergracht. Pas in de 15de-16de eeuw verschaffen archivalische bronnen inlichtingen over de stadsverdediging.

Watering 1 (Dilsen-Stokkem)
Woning van de dijkmeester van de wateringen. In 1854 werd Wilhelm Brüll als dijkmeester van de wateringen aangeworven; hij was de grootvader van de schrijver G. Simenon langs moederszijde.

Watermolenstraat 19 (Dilsen-Stokkem)
Het Hooghuis was in het ancien régime de ambtswoning van de meier van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht, dat eigenaar was van Oud-Dilsen, en de zetel van de schepenbank. Het wordt reeds vermeld in 1250.

Watermolenstraat 20 (Dilsen-Stokkem)
Bakstenen gebouwen onder zadeldaken. Links van het erf het woonhuis, rechts de langsschuur, beide met nok loodrecht op de straat.

Zandstraat 18 (Dilsen-Stokkem)
Langgestrekte hoeve uit het midden van de 19de eeuw. Boerenburgerhuis van het dubbelhuistype, vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldaken. Een geschoren meidoornhaag begrenst het voormalig erf langs de Breemstraat.

Zandstraat 74-78, 78A-B (Dilsen-Stokkem)
Windmolen De Hoop, gebouwd in 1870, is een korenmolen, van het type stenen bovenkruier, stellingmolen met een achthoekige gemetselde gaanderij. Achteraan het molenerf bevindt zich de gerenoveerde, vroegere molenaarswoning uit de tweede helft van de 19de eeuw, met een lager aansluitend stalgedeelte en een dwarsschuur. Het langgestrekt, evenwijdig aan de straat gelegen, bakstenen volume onder zadeldak gaat terug op een pannendroogschuur van een hier gelegen pannenfabriek.

Zonnestraat 39 (Dilsen-Stokkem)
De kapel met lindes en het Kapelhof vormden de kern van het oude gehucht Ophoven. Ontstaan uit het Laathof van de kapel, en voor het eerst vermeld circa 1400 als eigendom van Herman van der Capellen, die laathof en kapel erfde.

Geetbets, Grazen, Rummen (Geetbets), Halen (Halen), Donk (Herk-de-Stad), Drieslinter, Melkwezer, Neerlinter, Orsmaal-Gussenhoven, Wommersom (Linter), Hakendover, Oplinter, Tienen (Tienen), Budingen, Dormaal, Helen-Bos, Zoutleeuw (Zoutleeuw)
de “Valleien van de Grote en Kleine Gete” strekt zich uit van Tienen tot iets ten zuiden van Halen en Herk-de-Stad. Bij Budingen stromen de Grote en Kleine Gete samen in de Gete. Het gebied strekt zich over bijna 20km van deze vallei uit. De vallei kenmerkt zich door een gaaf beemdenlandschap. Het is een gecompartimenteerd landschap bestaande uit drassige graslanden met perceelsrandbegroeiingen van opgaande bomenrijen en populierenaanplantingen. Aan de rand van de vallei liggen diverse nederzettingen met hoge historische en bouwkundige waarde: Helen, Bos, Budingen, Zoutleeuw en Dormaal. Behalve deze nederzettingen zijn er ook talloze mottes en grote hoeves aan de valleirand van waaruit de vallei ontgonnen werd. In deze streek worden deze veelal “–winning” genoemd, bijvoorbeeld Grazenwinning, Vlierbeekswinning, Boswinning etc.