Inventaris

Brusselsesteenweg 428, Kalverhagestraat 1-3 (Merelbeke-Melle)
Waterkasteel omringd door brede vierkante binnengrachten. Aan de achterzijde van het kasteel valt deze walgracht samen met de buitenste omgrachting. Toegangsbrug over de buitenwalgracht met ijzeren brugleuningen tussen overhoekse vierkante hardstenen pijlers met bolbekroning; ijzeren toegangshek tussen ronde ijzeren pijlers. Waarschijnlijk dateren brug en hek uit de eerste helft van de 19de eeuw. Haast vierkant bak- en zandstenen kasteel van twee bouwlagen, onder leien bedaking, in renaissance- en neorenaissancestijl, vermoedelijk opgericht midden 16de eeuw, licht aangepast in de 18de eeuw en gewijzigd en vergroot eind 19de eeuw. Twee gelijkaardige en symmetrisch opgestelde paviljoenen met koetshuis, paardenstal, personeelswoning en gloriëttes, vermoedelijk uit de eerste helft van de 18de eeuw.

Brusselsesteenweg 455 (Merelbeke-Melle)
Aan de straat gebouwde neoclassicistische villa van drie traveeën en twee bouwlagen onder schilddak, uit de tweede helft van de 19de eeuw. Gecementeerde lijstgevel met schijnvoegen op een plint in imitatiebreuksteen en begrensd door hoekpilasters. Rechts lagere bijbouw van twee bouwlagen.

Brusselsesteenweg 459 (Merelbeke-Melle)
Een deel van het vroeger kloosterpand bleef bewaard in de zuidvleugel van het complex. Waarschijnlijk daterend uit eind 16de-begin 17de eeuw werd dit gebouw verlengd en aangepast in het derde kwart van de 19de eeuw. Voor 1840 al was ten noorden van de overgebleven kloostergebouwen een L-vormig schoolgebouw toegevoegd dat mogelijk opklom tot eind 18de eeuw en een classicistische bouwtrant vertoonde. Van de in tweede helft van de 19de eeuw toegevoegde schoolgebouwen zijn de bouwwerken die in 1850 aanvingen naar ontwerp van architect L. Pavot de voornaamste. Nog een belangrijke uitbreiding van de school met nieuwe lokalen vond plaats circa 1874. De sschoolboerderij, bakkerij en andere dienstgebouwen dateren van het laatste kwart van de 19de en de eerste helft van de 20ste eeuw. De achtzijdige gloriëtte in rococostijl dateert waarschijnlijk uit het derde kwart van de 18de eeuw.

Burg. Maenhautstraat 14 (Merelbeke-Melle)
Georiënteerde pseudobasilicale kerk met omringend, deels ommuurd en vergroend kerkhof. Ontwerp van 1873 door architect M. De Noyette voor een nieuwe kerk waarbij de bewaarde 16de-eeuwse toren in neogotische zin werd aangepast. Op het kerkhof staat een collectie van 20ste-eeuwse graftekens.

Caritasstraat 35 (Merelbeke-Melle)
Kasteel in neoclassicistische stijl, gebouwd rond 1905 door Verplancke de Diepenhede naar verluidt volgens diens eigen ontwerp. Inplanting en architecturale uitwerking met accentuerende voorgevel dusdanig opgevat dat het gebouw ondanks zijn beperkte bouwdiepte prestigieus overkomt. Gebouwd op een lichte verhevenheid aan het eind van het kasteelpark achter een U-vormige vijver en in de as van de parkingang. Breed ijzeren toegangshek tussen twee zware, gewitte vierkante hekpijlers met hardstenen sokkel en dekplaat.

Caritasstraat 74-76 (Merelbeke-Melle)
Het psychiatrisch ziekenhuis Caritas is een instelling voor vrouwelijke psychiatrische patiënten opgericht ter vervanging van het vroegere Sint-Jozefsgesticht voor 'krankzinnigen' te Gent. Het complex is belangrijk omwille van zijn paviljoensysteem volgens de toen nieuwe opvattingen in verband met de psychiatrische ziekenhuisverpleging, namelijk naar het voorbeeld van eigentijdse Nederlandse en Duitse modelinstellingen gebouwd. Bouwwerken van 1905-1911 naar ontwerp van architect J. Haché.

Dorpsplein (Merelbeke-Melle)
Romaanse kruiskerk na poging tot vergroting in 1837 wegens instorting gesloopt. Aanvang bouw van een volledig nieuwe kerk in 1837 waarvan aanvankelijk de toren instortte; in 1838 opnieuw opgetrokken, voltooid in 1839 en ingewijd in 1841. Eenvoudige neoromaanse plattelandskerk naar ontwerp van architect L. Minard met een driebeukig schip van zes traveeën met ingebouwde vierkante westtoren, leien zadeldak en koor met driezijdige sluiting.

Dorpsstraat 4, 14, Koning Albert I-Plein, Maalderij, Pontstraat, Rid. A. Stas de Richellelaan 19, Sint-Annastraat (Merelbeke-Melle)
De ommegang omvat als eerste statie een grotere kapel of hoofdkapel in de noordwesthoek van het Koning Albert I-plein. Tussen deze Sint-Annakapel en de parochiekerk werden in 1868 zeven ommegangskapellen heropgericht. Als negende statie in de ommegang fungeert een kruisbeeld op het kerkhof voor de kerk.

Fraterstraat 212 (Merelbeke-Melle)
Domein met loofbomen ten zuiden van de ringvaart en ten noorden van de autoweg E40. Huidig rechthoekig neoclassicistisch kasteel met jaartal 1774. resulterend uit een vergroting en aanpassing van de bestaande buitenplaats in midden 19de eeuw waarschijnlijk naar ontwerp van architect L. Minard. Dubbelhuis van negen traveeën en twee en een halve bouwlaag, onder snijdende schilddaken.

Gaversesteenweg 431 (Merelbeke-Melle)
Neoclassicistisch herenhuis van twee bouwlagen en vijf traveeën met omringende tuin uit de tweede helft van de 19de eeuw.