Inventaris

Brusselsesteenweg 282 (Merelbeke-Melle)
Lokale brouwerij die reeds zou bestaan hebben in 1654. In 1906 aangekocht door Leon Huyghe die sinds 1902 werkzaam was in de brouwerij. Brouwershuis met gecementeerde voorgevel in art-decostijl; twee bouwlagen en vijf traveeën onder zadeldak. Lijstgevel met rechthoekige muuropeningen voorzien van verticaliserende decoratie. Doorrit naar de achterliggende brouwerijgebouwen. Brouwerij van het verticale type met betonnen skeletstructuur en bakstenen vulling, met modernistisch getinte gecementeerde straatgevel van het hoofdvolume.

Brusselsesteenweg 353 (Merelbeke-Melle)
Voormalige woning van beeldhouwer Jules Vits. Bescheiden rijhuis van twee traveeën en twee bouwlagen met zadeldak, aangepast in 1904. Gecementeerde lijstgevel voorzien van opschrift: Jules Vits Beeldhouwer 1868-1935. Voorts nogal opvallend witgeschilderd beeldhouwwerk: twee levensgrote mannenbeelden, een borstbeeld, een gelijkaardige figuur in reliëf en reliëffriezen met putti.

Brusselsesteenweg 393-397 (Merelbeke-Melle)
Schoolhuis van twee bouwlagen, gebouwd in 1873 naar ontwerp van architect M. De Noyette, aansluitend bij de semi-officiële bouwtrant van de schoolhuizen uit de tweede helft van de 19de-eeuw. Voormalig gemeentehuis: bestaand schoolgebouw van 1859 in 1886 verbouwd tot gemeentehuis in neo-Vlaamserenaissance-stijl, naar ontwerp van architect J. De Bosscher. Representatief bak- en natuurstenen gebouw met centrale inkom met dubbele bordestrap. Haaks achter het schoolhuis aangebouwde vleugel met klaslokalen, opgericht in 1923 naar ontwerp uit 1914-18 van architect J. De Bosscher, van veertien en zeven traveeën.

Brusselsesteenweg 428, Kalverhagestraat 1-3 (Merelbeke-Melle)
Waterkasteel omringd door brede vierkante binnengrachten. Aan de achterzijde van het kasteel valt deze walgracht samen met de buitenste omgrachting. Toegangsbrug over de buitenwalgracht met ijzeren brugleuningen tussen overhoekse vierkante hardstenen pijlers met bolbekroning; ijzeren toegangshek tussen ronde ijzeren pijlers. Waarschijnlijk dateren brug en hek uit de eerste helft van de 19de eeuw. Haast vierkant bak- en zandstenen kasteel van twee bouwlagen, onder leien bedaking, in renaissance- en neorenaissancestijl, vermoedelijk opgericht midden 16de eeuw, licht aangepast in de 18de eeuw en gewijzigd en vergroot eind 19de eeuw. Twee gelijkaardige en symmetrisch opgestelde paviljoenen met koetshuis, paardenstal, personeelswoning en gloriëttes, vermoedelijk uit de eerste helft van de 18de eeuw.

Brusselsesteenweg 539 (Merelbeke-Melle)
Landelijk gebouwencomplex, onlangs verkaveld waarbij twee van de grootste vroegere bedrijfsgebouwen van de oorspronkelijke boerderij-herberg werden afgescheiden. Boerenwoning met oude kern, minstens 18de eeuw, doch aangepast midden 19de eeuw; van één bouwlaag en vijf traveeën onder zadeldak. Rechts aansluitende lagere bijbouw van drie traveeën. IJzeren toegangshek tussen ronde hardstenen pijlers met vierkante dekplaat rechts naast de woning. Op het achtererf: eenvoudige stalvleugel met eenkamerhuisje onder zadeldak, uit de 19de eeuw.

Burg. Maenhautstraat 31 (Merelbeke-Melle)
Haaks op de straat ingeplant zuidelijk georiënteerd boerenhuis van één bouwlaag, oorspronkelijk vier traveeën (18de eeuw) en drie traveeën links toegevoegd in de 19de eeuw, onder zadeldak. Aan de straat gebouwde schuur.

Burg. Van Gansberghelaan 5 (Merelbeke-Melle)
Vroeger omgrachte achterin gelegen hoeve met geasfalteerde toegangsweg aanvangend bij twee bakstenen hekpijlers. Lang zuidelijk georiënteerde boerenwoning, vroeger opgevat als tweegezinswoning. Eén bouwlaag en negen traveeën, met zadeldak, uit de tweede helft van de 18de eeuw. Ten zuidoosten in U-vorm gebouwde dienstvleugels met dwarsschuur, stallen en wagenhuis rondom gemetste mestvaalt.

Burg. Van Gansberghelaan 83 (Merelbeke-Melle)
De parochie behoorde oorspronkelijk tot het patronaatsrecht van de Sint-Salvatorsabdij van Ename. Het huidige pand werd gebouwd in 1871 door pastoor H. Steppe en burgemeester Van Gansberghe naar ontwerp van E. de Perre-Montigny. Rechts staat een bakstenen koetshuis en paardenstal met zadeldak. Het pand is gelegen in een fraaie ommuurde tuin met rechthoekige vijver doch zonder uitgesproken aanleg.

Burg. Van Gansberghelaan 89 (Merelbeke-Melle)
Boerenhuis met omhaagde voortuin.

Burg. Van Gansberghelaan 93-95 (Merelbeke-Melle)
Hoeve en vroeger woonhuis van de familie Van Gansberghe. Ensemble met behouden U-vormige aanleg van de vroegere hoeve. Achterin gelegen zuidoostelijk georiënteerde boerenwoning van vijf traveeën en twee bouwlagen en rechts aanbouw van één bouwlaag en vier traveeën, met zadeldak. Jaarankers 1752 in de rechter zijgevel, tweede bouwlaag toegevoegd in de tweede helft van de 19de eeuw, Bedrijfsvleugel aan de westelijke voorerfzijde met deels bewaarde vroegere dwarsschuur en wagenhuis. Parallelle dienstvleugel aan de overzijde van het erf.