Inventaris

Oude Sluissedijk 19 (Damme)
Hoeve met losstaande bestanddelen opklimmend tot de 18de eeuw, zie boerenhuis reeds weergegeven op Ferrariskaart (1770-1778). Verankerde baksteenbouw onder overkragend zadeldak. Dwarsschuur door middel van hoge bakstenen muur verbonden met woonhuis. Ten noorden, klein bakhuis. Omhaagde voortuin.

Preekboomstraat 4 (Damme)
Begin-19de-eeuwse hoeve met losse bestanddelen op een onverhard erf, gekenmerkt door een boomgaard aan straatkant en volledige omzoming door een moerbeihaag. Drie gebouwen U-vormig geplaatst rond een binnenerf, baksteenbouw onder pannen zadeldaken. Witgekalkt boerenhuis met geïncorporeerde schuur en stal; parallel een tweeledige dwarsschuur met geïncorporeerde stal in rode baksteenbouw.

Sabtsweg 10 (Damme)
Begin-19de-eeuwse hoeve met losse witgekalkte bestanddelen met gepekte plinten, onder pannen zadeldaken. Erf tegen de straat aan gelegen, ervan afgescheiden door hagen en bakstenen muren. Op het erf, leiperen en moestuin. Haaks op de straat ingeplant woonstalhuis. Bakhuis en dwarsschuur.

Schardauwstraat 15 (Damme)
Dieper gelegen hoeve "Scardauw", opklimmend tot de eerste helft van de 19de eeuw, zie losstaande volumes weergegeven op het primitief kadasterplan (1834), uitgebreid in de loop van de 20ste eeuw met woonhuis en bijgebouwen. Zo genoemd naar het leengoed Schardauw dat in de eerste helft van de 13de eeuw samen met het kleine leengoed Helsmoortel of Elsmoortele toegevoegd wordt aan de heerlijkheid Rostune, gelegen ten noorden ervan.

Sifon 2 (Damme)
Wachterswoning, opgetrokken voor het dienstpersoneel dat de oorspronkelijke schuiven van de sifons van het Leopoldkanaal en Schipdonkkanaal (respectievelijk gegraven in 1843-1854 en 1846-1860) onder de Damse Vaart bediende. Alleenstaande wachterswoning met dubbelhuisopstand van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, gelegen in deels omhaagde tuin.

Sijseelsesteenweg (Damme)
Neogotische Heilig-Hartkapel gebouwd in 1870 door de familie De Cock. Ingeplant op de hoek van een weiland, omringd door zes linden; rondom de kapel een bakstenen stoep. Rode baksteenbouw met roodgeschilderde voegen, gevat onder een overkragend leien zadeldak (nok haaks op de straat), vooraan afgewolfd.

Slekstraat 3, Speystraat 2 (Damme)
Gelegen op deels ommuurd en omhaagd perceel begrensd door de Slekstraat (noord), de Ketelstraat (oost) en de Speystraat (zuid). Voormalige lagere meisjesschool opgericht in 1861, in 1893 in gebruik genomen door de zusters van de Heilige Vincentius, als bijhuis van het moederklooster in Werken. Gebouwencomplex toegankelijk zowel via Slek- als Speystraat; omgeven langs noord- en zuidzijde op zwartgeschilderde plint. Haaks op de straat ingeplant hoofdgebouw met aanpalende lagere vleugel aan oostzijde. Voormalige woning van de onderwijzeres (1861) in neoclassicistische stijl. Voormalige woning van de onderwijzeres (1861) in neoclassicistische stijl.

Spegelsweg 3 (Damme)
Het kasteel is de historische residentie van de Heren van Oostkerke, gekenmerkt door een opperhof-neerhofstructuur. De resten van de middeleeuwse neerhofgebouwen werden in de 20ste eeuw omgevormd tot een landhuis naar ontwerp van architect Luc Viérin. In het midden van de 20ste eeuw liet de familie van der Elst de omgeving van het kasteel omvormen tot een architecturale kasteeltuin naar ontwerp van de Nederlandse tuinarchitecte Mien Ruys (1904-1999). Het volledige domein is afgezoomd met moerbeihagen en lange rijen knotwilgen en populieren.

Spermalieweg 25, 25A (Damme)
Historische omwalde hoeve Spermalie, opgericht circa 1300 als abdijhoeve horend bij de in 1241 gestichte Spermalieabdij, verwoest in 1578-1579. De huidige hoevegebouwen klimmen vermoedelijk op tot de 17de en 18de eeuw. Beboomde dreef. De hoeve omvat woonhuis, paarden-, ossen-, koe-, schaap- en varkensstal, losstaande schuren, wagenhuis, rosmolen en duiventil. Behalve een boomgaard is er een moestuin aan de westzijde van het erf, met waterput en vijver die in verbinding staat met de wal. Eénlagig, witgekalkt verankerd bakstenen volume met gepekte plint van zes traveeën met opkamertravee aan oostzijde onder overkragend zadeldak.

St. Jacobsstraat (Damme)
Georiënteerde vroeg-gotische kerk, met koor, portaal en sacristie die in de 17de eeuw (her)opgebouwd zijn. Centraal in de dorpskern gelegen kerk, met omringend het goed bewaarde, omhaagde kerkhof met ruime grasperken en talrijke bomen. Het beeld van het kerkhof wordt bepaald door enkele uitzonderlijke graftekens, namelijk de monumentale neoclassicistische stèle van Petrus (Standaert) en een drietal zeer waardevolle smeedijzeren kruisen, waarvan één met koperplaat. Toegangsdreef met gekandelaarde leilindes.