Inventaris

Brouckstraat 4 (Kortemark)
Fasegewijs tot stand gekomen met opeenvolgende bouwfasen begin 19de eeuw, in 1884, 1894 en 1903. Hoeve met losse bestanddelen in U-vormige opstelling rond een begraasd erf met paden van kasseien en bakstenen op hun kant, restant van een oude fruitboomgaard, grote treurwilg en mestvaalt. Toegankelijk via een gekasseide erfoprit rechts van het huis, voorzien van weegbrug (zie bewaarde ast) en afgesloten door een smeedijzeren hek.

Brouckstraat 6 (Kortemark)
Hoeve, deels met bewaarde 19de-eeuwse bestanddelen, deels met bestanddelen uit de wederopbouwperiode van de jaren 1920, na de vernietiging van de Eerste Wereldoorlog. Gelegen in een bocht van de weg. Als hoevesite met L-vormige opstelling als dusdanig reeds aangeduid op de Atlas der Buurtwegen (circa 1844).

Brouwersplein 1-3 (Kortemark)
Schoorstenen en mouttoren van voormalige brouwerij Den Arend of brouwerij Louwaege. Mouteest, vermoedelijk daterend uit de eerste helft van de 20ste eeuw. Vrij hoog roodbakstenen gebouw onder plat dak, verspringende borstwering. Boven deze constructie toornt een ronde schoorsteen met verzorgd metselwerk en met markerende metalen roterende kap.

Calfoortstraat 5 (Kortemark)
Hoeve in zijn huidige vorm daterend uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. De site is als dusdanig nog niet aangeduid op de Atlas der Buurtwegen (circa 1845).

Calfoortstraat 7 (Kortemark)
Achteringelegen hoeve opklimmend tot de 18de eeuw. Bestaande uit een vrijstaand boerenhuis, stal, schuur en recente nutsgebouwen rond een onverhard erf, toegankelijk via lange, onverharde erfoprit. De Ferrariskaart (1770-1778) toont twee gebouwen in elkaars verlengde op het einde van een dreef tussen de Calfoortstraat en de Handzamevaart. Op het primitief kadasterplan (circa 1827) zijn het boerenhuis en de schuur opgetekend als eigendom van de Diksmuidse heelmeester Woets. Volgens het kadaster wordt het boerenhuis in 1838 uitgebreid aan de achterzijde en zou de stalling dateren van 1856. Gelijkaardige weergave op de Atlas der Buurtwegen (circa 1845) (zie illustratie). Het kadaster registreert de vergroting van de schuur en stalling in 1958.

Doornstraat 3 (Kortemark)
Boerenarbeiderswoning in bosje gelegen, volgens het kadaster gebouwd in 1926. Huis met geïncorporeerde stalling onder pannen zadeldak. Rode baksteenbouw met verzorgde muizentandfries.

Edewallestraat 128-130 (Kortemark)
Lage tweewoonst van (boeren)arbeiderswoningen met links geïncorporeerde schuur en stalling. Ligt in het gehucht "Edewalle". Verankerde rode baksteenbouw onder zadeldak (rode Vlaamse pannen, dakvenster onder zadeldak bij nummer 28). Getoogde muuropeningen onder strek, dichtgemetselde staldeur. Vernieuwd houtwerk met luiken.

Edewallestraat 24 (Kortemark)
18de-eeuws renteniershuis gelegen midden in de dorpskom. Woning beschermd als monument en omgeving met onder meer voortuin, gietijzeren hek en bakstenen pijlers aan de straatzijde, de cichorei-ast, de Mariagrot, de oudere beplanting met onder meer buxushagen als dorpsgezicht. Boerenburgershuis midden een grote siertuin, waarin onder meer buxushagen en grote bolvormige buxusstruiken. Aan straatzijde afgezet door middel van gietijzeren hek boven laag bakstenen muurtje. Erftoegang tussen vierkante bakstenen pijler. Links voor de woning een Mariagrot opgebouwd uit restanten van Duitse bunkers opgeblazen na de Eerste Wereldoorlog.

Edewallestraat 57 (Kortemark)
Wederopbouwhoeve (jaren 1920) bestaande uit een vrijstaand boerenhuis, schuur en stal in U-vormige opstelling rond een verhard erf. Voortuin van de straat gescheiden door betonnen afsluiting.

Esenstraat 14-16 (Kortemark)
Samenstel van twee panden uit de wederopbouwperiode van de jaren 1920. Gele baksteenbouw onder (gemansardeerde) zadeldaken (rode mechanische pannen, leien voor het mansardegedeelte met dakkapellen, gootlijst op korbelen).