Inventaris

Kauwstraat (Herzele)
Op de hoek tussen Doorn- en Kauwstraat, staat tussen drie op stam gezette taxusbomen, op een natuurstenen sokkel, een gietijzeren kruis opgesteld. Vermoedelijk gaat het hier om een laat-19de-eeuwse constructie. Het kruis kreeg een neogotische vormgeving met een ijzeren sokkel gedecoreerd met vierlobbige bloemen en verdiepte nissen. Het hof rondom is afgeboord met een hulsthaag.

Kauwstraat 16 (Herzele)
Het klooster van Sint-Lievens-Esse werd opgericht omstreeks 1870 in neogotische stijl nabij de Sint-Livinuskapel. De koppeling aan een schooltje maakt duidelijk dat de eerste bekommernis het verschaffen van onderwijs aan de lokale kinderen was. Tussen 1870 en 1915 werd het klooster en de school in verschillende fases uitgebouwd tot zijn huidige configuratie.

Kerkstraat 37 (Herzele)
De parochiekerk Sint-Martinus, gelegen ten westen van het gekasseide kerkplein en ten noorden van de ruïnes van het oud kasteel van de Heren van Herzele, omvat de restanten van de vroeggotische kerk en de neogotische kerk uit 1912-13, ontworpen door architect Henri Valcke. De kerk is omringd door een ommuurd kerkhof met een lijkenhuis en graftekens.

Kloosterberg 1 (Herzele)
Grote kerk met omringend, ommuurd kerkhof; weg en trap aan westzijde. Neoclassicistisch kerkgebouw uit 1835 met bewaarde ingebouwde, gotische westtoren, met een onderbouw uit de 14de eeuw, onder ingesnoerde achtzijdige spits van 1576. Op het kerkhof een collectie graftekens.

Markt 16-18 (Herzele)
Art-decoherberg van 1927, dubbelhuistype met twee bouwlagen van vier traveeën onder afgewolfd mansardedak. Voorgevel met siergevelsteen.

Peperstraat 50 (Herzele)
Kleine U-vormige hoeve met pittoresk neogotisch woonhuis aan de straatkant. Deze woning diende oorspronkelijk als huisvesting voor de parktoezichter.

St.-Mauritsplein 11 (Herzele)
Pseudobasiliek, gelegen op een hoogte met deels bewaard omringend, ommuurd kerkhof met graftekens. Eerste vermelding in 1147; afhankelijk van de abdij van Saint-Ghislain van circa midden 12de eeuw tot eind 17de eeuw. De plattegrond ontvouwt: een westtoren, een driebeukig schip met vijf traveeën, een koor met driezijdige sluiting, noordelijke en zuidelijke sacristie. Van de gotische kerk bleven bewaard: het koor, de middenbeuk en de westtoren. Verbouwing van de zijbeuken in de 18de eeuw, restauratie in 1898 onder leiding van architect Henri Geirnaert.

Stationsstraat 107 (Herzele)
Rechthoekige kapel uit 1636, met driezijdige koorsluiting onder zadeldak met klokkenruiter. Traditionele bak- en zandsteenbouw op afgeschuinde plint, witgeschilderde baksteenpartijen.

Winkelstraat (Herzele)
Kleine, verwaarloosde, U-vormige hoeve met onverhard erf. Losstaande hoevegebouwen. Ten noordwesten, aan de straatkant, boerenhuis van het dubbelhuistype met één bouwlaag van vijf traveeën onder zadeldak.

Zavelstraat 48 (Herzele)
Semi-gesloten hoeve bestaande uit woonhuis, stallen en vakwerkschuur opgetrokken circa 1880 op een oudere site.