Inventaris

Gaversesteenweg 909 (Merelbeke-Melle)
Achterin gelegen hoeve met losse bestanddelen, bereikbaar via een zandweg. Omhaagde moestuin ten zuiden van het boerenhuis met één bouwlaag en zes traveeën onder zadeldak. Rechts zijpuntgevel met aandak, muurvlechtingen en ijzeren topanker met jaartal 1762. Ten westen van het boerenhuis, haaks aangebouwde maalderij, naar verluidt uit de 20ste eeuw.

Heusdenbaan 67 (Merelbeke-Melle)
Park waarvan de omvang, afgezien van een strook villakavels aan de Heusdenbaan, nog grosso modo overeenstemt met de begrenzing die het buitengoed in de tweede helft van de 18de eeuw bezat. Van de voormalige gebouwen rest nog de als kapel omgebouwde oranjerie.

Hundelgemsesteenweg 351 (Merelbeke-Melle)
Alleenstaand neoromaans dubbelhuis van twee bouwlagen en vijf traveeën, onder schilddak. Vermoedelijk evenals de kerk naar ontwerp van architect E. de Perre-Montigny, gebouwd in 1873. Aansluitende beboomde achtertuin.

Meersstraat 46 (Merelbeke-Melle)
Hoeve van het semi-gesloten type, ingeplant in een bocht van de afhellende straat. Zuidoostelijk georiënteerd boerenhuis van één bouwlaag en zes traveeën gebouwd op een kleine terp, opklimmend tot de 18de eeuw en met 19de en 20ste-eeuwse aanpassingen.

Melsenstraat 6 (Merelbeke-Melle)
Bakstenen pastorie van drie traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak, voltooid in 1877, in ommuurde tuin. De vooruitspringende middentravee geeft dynamiek aan de gevel net als de hoekpilasters, de friezen en de nissen. Aansluitend bij de pastorie een ommuurde tuin zonder specifieke aanleg. Een poortje geeft toegang tot het kerkhof. Aansluitend bij de straat een ouder volume dat verbouwd werd tot garage.

Munteplein 6 (Merelbeke-Melle)
Alleenstaande woning van het voor een pastorie gebruikelijke type dubbelhuis van vijf traveeën, aanvankelijk van één bouwlaag uit 1783; in 1858 verhoogd met een bovenverdieping, onder schilddak. De achterliggende pastorietuin bezit nog gedeeltelijk een bakstenen tuinmuur aan Rus­poel geleed door lisenen en van hardstenen dekplaten voorzien.

Poelstraat 184 (Merelbeke-Melle)
Ensemble gevormd door de vroegere bijgebouwen van het Kasteel van Bottelare. Hoofdgebouw bestaande uit de garage van het kasteel en twee aangrenzende personeelswoningen met aangebouwde duiventoren, serre en loods. Ten noorden: rechthoekige ommuurde moestuin met aangebouwd werkhuis en hondenren. Rechthoekig bak- en natuurstenen gebouw met eclectische inslag; cartouche met jaartal 1881.

Schelderodeplein 8-9, 8A (Merelbeke-Melle)
Het deels ommuurde kasteeldomein, met aanhorigheden in park met vijver, bevindt zich tussen de Gaversesteenweg en de Scheldemeersen, ten noordwesten van de kerk. Het kasteel uit 1865 is ontworpen door en voor oudheidkundige Florimond Van de Poele, in samenwerking met baron Jean Bethune. Het merkwaardige bakstenen kasteel met zijn sprookjesachtig voorkomen is in neogotische stijl opgericht naar patroon van de 15de-eeuwse Brugse gotiek. Het park werd aangelegd in landschapsstijl en dit volgens de mode en stijlkenmerken typerend voor de tweede helft van de 19de eeuw.

Varingstraat 23 (Merelbeke-Melle)
Het kasteeldomein de Varens omvat het kasteel, grotendeels omgeven door een waterpartij, in een landschappelijk park met typische afhangende bijgebouwen. Het kasteel verkreeg zijn huidig uitzicht voornamelijk in 1901-1902 bij de vergroting ervan door de toenmalige eigenaar, baron de Saint-Génois des Mottes. Het koetshuis met paardenstallen en het speelhuis werden in diezelfde jaren gebouwd. IJskelder naast de toegangsweg vooraan in het park, gebouwd circa 1816.

Watermolenstraat 35-37 (Merelbeke-Melle)
Geïsoleerde site aan de Gondebeek op circa 500 meter ten zuidoosten van de dorpskern, bereikbaar via een private populierendreef. Eén van de oudste nederzettingen van Gontrode, leengoed opklimmend tot de feodale tijd. Oud boerenhuis in 1904 vervangen door een groot boerenburgerhuis van twee bouwlagen en zes traveeën onder schilddak. Aansluitend molenhuis gebouwd boven de Gonde. Aanvankelijke molen met waterrad reeds bestaand in de 16de eeuw. Voormalig stampkot of olieslagerij, nadien zagerij. Rechthoekig bakstenen gebouw onder een hoog zadeldak, gedateerd 1762.