Inventaris

Gelrode (Aarschot), Nieuwrode (Holsbeek), Wezemaal (Rotselaar)
Het noordelijke deel van het Hageland vormt het overgangsgebied tussen de zand- en de leemstreek en wordt gekenmerkt door zuidwest-noordoost georiënteerde ijzerzandsteenruggen. De Wijngaardberg is wellicht de meest gave berg. Markante terreinovergangen, droogdalen of ‘grebben’ en taluds kenmerken het gebied. De Wijngaardberg telt ook talrijke holle wegen die als landschapselement in de gehele zuidelijke leemstreek geregeld voorkomen. Op de uitgesproken zuid- of noordgerichte hellingen vormen zich allerlei warmte- en droogteminnende grasland-, heide- en bosvegetaties.

Brusselbaan 2, Brusselse steenweg 211-213 (Aalst)
Het domein Ronsevaal omvat het eclectisch landhuis met aanhorigheden uit circa 1892-1895, het omgevend landschappelijk aangelegd park met daarin de in 1930 opgerichte cottagevilla Les Trembles, die in 1960 L-vormig uitgebreid werd naar ontwerp van architect Jacquelin Taylor Robertson en voorzien werd van een eigen tuinaanleg door Russell Page.

Tillegemstraat 79-83 (Brugge)
Het kasteel Tillegem gaat terug op een 14de-eeuws waterkasteel dat in de jaren 1870 in de typische neogotische stijl wordt heraangekleed onder leiding van architect Jean-Baptiste Bethune. Het neerhof bij het kasteel omvat gaaf bewaarde hoevegebouwen uit 1894. Een park omgeeft het kasteel.

Warande (Tervuren)
Het park van Tervuren groeide uit een domein van de hertogen van Brabant, dat hier sinds de 13de eeuw werd uitgebouwd, midden 18de eeuw zijn huidige uitzicht kreeg en dat in de 19de eeuw tot een koninklijk domein werd omgevormd. Koning Leopold II drukte er zijn stempel op door de bouw van het Koloniënpaleis en het voormalige Kongomuseum (nu Afrikamuseum) en door de aanleg van de Tervurenlaan en tramlijn die beiden een goede verbinding vanuit Brussel naar zijn persoonlijk domein moesten verzekeren. De band met het koloniale verleden van België is er nooit veraf. Hoewel verschillende landschapsarchitecten aan het park van Tervuren werkten, vormt het toch een samenhangend en aantrekkelijk geheel. Het huidige park draagt nog altijd in grote mate de stempel van 18de-eeuwse (her)aanleg en 19de-eeuwse toevoegingen. Blikvangers zijn de in cascade liggende vijvers te midden een wijds tapis-vert, het sterrenbos en de Franse tuin bij het Afrikamuseum.

Niel-bij-As (As), Lanklaar (Dilsen-Stokkem), Mechelen-aan-de-Maas, Opgrimbie, Vucht (Maasmechelen)
De aaneengesloten heide- en boscomplexen worden doorsneden door de steilrand van het Kempisch Plateau. In Ven Onder de Berg ligt een voor Europa uniek laaglandhoogveen. In de omgeving van de heide komen belangrijke concentraties van wintereikenrelictbosjes, struwelen, houtwallen en afzonderlijke stoven voor. De Mechelse Heide telt nog bunkers en loopgraven die teruggaan tot de inrichting als Duits militair oefenterrein in de Eerste Wereldoorlog. De 19de-eeuwse naaldhoutaanplantingen hebben een drevenpatroon dat de systematische aanleg in functie van de mijnbouw verraadt. Langs de Zuid-Willemsvaart ligt de voormalige mijnsite van Eisden, via het Kolenspoor verbonden met het station van As. Naast de vier terrils getuigen nog enkele gebouwen en mijninstallaties van de vroegere mijnsite.

Stuivekenskerkestraat (Diksmuide)
De georiënteerde parochiekerk met omringend kerkhof werd heropgebouwd in 1924-1927. De kerk met voorgeplaatste westtoren, die een reconstructie is van de 16de-eeuwse toren van Oud-Stuivekenskerke, is opgebouwd uit een pseudo-basilicaal schip van vier traveeën en een recht afgesloten koor van twee traveeën, met aansluitend onder andere doopkapel en sacristie. De geelbakstenen kerk is afgedekt door leien zadel- en schilddaken. Het ommuurde, rechthoekige kerkhof is toegankelijk via ijzeren poortjes met geometrisch motief, gevat tussen bakstenen pijlers onder ezelsrug. De graftekens dateren vanaf het einde van de 19de eeuw; er is ook een heldenhuldezerkje aanwezig.

Waversesteenweg 1 (Hoegaarden)
Kasteel in vroeg-neogotische stijl gebouwd in 1845 naar ontwerp van architect Auguste Vivroux (1795-1867) ter vervanging van een 16de-eeuws landhuis, later ingericht door de Brusselse stadsarchitect Pierre Victor Jamaer (1825-1902); heropgebouwd na brand omstreeks 1880; oranjerie gebouwd in 1867 naar ontwerp van architect Hendrik Beyaert (1823-1894); kasteeldomein ontworpen als 'rivierlandschap' met eiland en cascade van circa 50 hectare; functionele heraanleg van de onmiddellijke omgeving van het kasteel naar ontwerp van Louis Van der Swaelmen jr. in 1910 met bouw van een zwembad; de herinrichtingswerken door Van der Swaelmen waren een belangrijke inspiratiebron voor de 'Nouveau Jardin Pittoresque' tijdens het interbellum.

Kasteelstraat 6, 6A, 10, Reekstraat (Bilzen-Hoeselt)
De omgeving van de landcommanderij Alden Biesen en rentmeesterswoning werd sinds minstens de 17de eeuw verfraaid met siertuinen, parken, dreven en hoogstamboomgaarden.

Allerheiligenberg 42, Antwerpsestraat, Fort Leopold, Leuvensestraat (Diest)
Historisch dient de vesting van Diest gesitueerd in het kader van de nationale defensiepolitiek waarbij Diest een spilfunctie kreeg toebedeeld bij de verdediging van de pas opgerichte Belgische staat.

Dr. J. Geensstraat 34 (Tienen)
Neoclassicistisch herenhuis met bijgebouwen uit het begin van de 19de eeuw, tussen 1886 en 1910 stelselmatig uitgebreid door Léon Van den Bossche met aanleg van een botanische privétuin, heden stadspark van circa 2 hectare met restanten van de botanische tuin.