Inventaris

Merkem (Houthulst), Boezinge, Brielen, Ieper, Zuidschote (Ieper), Bikschote (Langemark-Poelkapelle), Noordschote (Lo-Reninge)
Dit gebied wordt gevormd door een tweetal gekanaliseerde waterlopen, de Ieperlee en de Martjesvaart. De Ieperlee is tegenwoordig een kleine waterloop die niet overal in het landschap even duidelijk zichtbaar is. Toch kent het een lange geschiedenis die sterk samenhangt met de ontwikkeling van de stad Ieper. Bij Drie Grachten stroomt de Ieperlee in het Kanaal Ieper-Ijzer (soms ook Ieperleekanaal genoemd), dat sinds lange tijd de scheepvaartfunctie van de Ieperlee overgenomen heeft en nu het meest opvallende landschapselement in dit gebied is. Bij Drie Grachten stroomt tevens de Martjesvaart in het kanaal. Deze vaart is een gekanaliseerde waterloop die tot het grondgebied Merkem behoorde. Bij het dorp Merkem vormen het kasteel en park van de familie de Coninck de Merckem een belangrijk historisch en landschappelijk geheel.

Beukhoutstraat 15 (Houthulst)
Lage, vrijstaande arbeiderswoning uit de jaren 1920. Baksteenbouw verlevendigd door fries en strekken van felrode baksteen, bewaard houtwerk met gelede roedeverdeling in de bovenlichten.

Beukhoutstraat 25 (Houthulst)
Lage arbeiderswoning van 1925 zie uitgewerkte jaarsteen. Verzorgde kleine architectuur zie gecementeerde plint met siermotieven, verzorgd baksteenmetselwerk en het bewaarde houtwerk met gelede roedeverdeling.

Bosdreef 2 (Houthulst)
Licht achterin gelegen boerenwoning uit de jaren 1920. In de voortuin werd in de tweede helft van de jaren 1960 een nieuw huis gebouwd.

Bosdreef 5 (Houthulst)
Boerenarbeiderswoning uit de jaren 1920. Rode baksteenbouw op gecementeerde plint, idem voor de rechter zijgevel. Markerende indeling met links blind stalvolume en rechts huis. Getoogde muuropeningen, bewaard beschilderd houtwerk met kruisindeling en kleine roedeverdeling, luiken.

Bosdreef 9 (Houthulst)
Boerenarbeiderswoning uit de jaren 1920. Voortuintje met deels bewaard betonnen hekwerk. Rode baksteenbouw op gecementeerde plint met siermotieven. Markerende indeling met rechts stalletje. Getoogde muuropeningen, in de linker zijgevel rondboogvenstertje. Bewaard houtwerk met T-indeling.

Diksmuidestraat 14, 14A (Houthulst)
Onderpastorie uit de jaren 1920; inslag van de regionale art deco zie middenrisaliet verticaal geritmeerd door middel van overhoekse fries, gestileerde voluten, metselverbanden en simili sierelementen. Links aansluitend: noodkerk uit de jaren 1920, doch nooit als dusdanig gebruikt maar wel als bureel van weldadigheid en parochiezaal.

Dorpsstraat 5 (Houthulst)
Burgerhuis uit de jaren 1920. Sobere roodbakstenen lijstgevel gemarkeerd door de rechthoekige muuropeningen, op de verdieping verdiept in korfboognissen en de korfboogdeur verdiept in versmallende nis.

Dorpsstraat 8 (Houthulst)
Burgerhuis uit de jaren 1920. Dubbelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen, links geflankeerd door lager (nuts)gebouw. Markerende boogvormige muuropeningen onder strekken en doorgetrokken druiplijsten van felrode baksteen. Bewaard verzorgd houtwerk met gelede roedeverdeling in de bovenlichten en paneeldeur. Tevens mooi uitgewerkte gootlijst.

Esenstraat 2 (Houthulst)
Vrijstaande pastorie, gelegen op een boogscheut van de Kerkhofstraat en de Sint-Laurentiuskerk. In de jaren 1920 wordt de pastorie heropgebouwd naar ontwerp van architect Maurice Dinnewet (Brugge). Het oorspronkelijke hekwerk tussen bakstenen pijlers is verwijderd. Imposant dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder leien zadeldak.