Inventaris

Watermolenstraat 35-37 (Merelbeke-Melle)
Geïsoleerde site aan de Gondebeek op circa 500 meter ten zuidoosten van de dorpskern, bereikbaar via een private populierendreef. Eén van de oudste nederzettingen van Gontrode, leengoed opklimmend tot de feodale tijd. Oud boerenhuis in 1904 vervangen door een groot boerenburgerhuis van twee bouwlagen en zes traveeën onder schilddak. Aansluitend molenhuis gebouwd boven de Gonde. Aanvankelijke molen met waterrad reeds bestaand in de 16de eeuw. Voormalig stampkot of olieslagerij, nadien zagerij. Rechthoekig bakstenen gebouw onder een hoog zadeldak, gedateerd 1762.

Zink 11-13 (Merelbeke-Melle)
Kasteeldomein met ruim 1 kilometer lange oude dreef vanaf het kasteel westwaarts voerend naar de verdwenen vroegere parochiekerk aan de Torrekensstraat. Toegangspoort aan de straat met aanpalend gedeelte van de vroeger gesloten kasteelhoeve. Kasteel gebouwd tegen de zuidelijke hoek van de omgrachte site. Heden min of meer L-vormig gebouw van twee verdiepingen met verspringende bouwlagen en zadeldaken. Verbouwingswerken van circa 1900 bepalen het globaal uitzicht van kasteel in neotraditionele stijl, maar anderzijds zijn vroegere bouwfasen nog duidelijk afleesbaar waaronder een overblijfsel van een vroegere donjon of mottetoren uit de late middeleeuwen. Gerestaureerde en deels tot woning gerenoveerde vroegere kasteelhoeve, waarschijnlijk uit de 16de tot 17de eeuw.

Merksplas (Merksplas)
‘Zwart Goor - Rondpunt’ is een bebost voormalig landgoed binnen een open landelijke omgeving. De kern van het domein gaat terug tot de tweede helft van de 19de eeuw, toen de eigenaar begon met de ontginning van de Zwartgoorheide, een uitgestrekt heide- en vennengebied. De basisstructuur van het gebied wordt gevormd door dreven in driehoeksvorm, geïnspireerd door de vrijmetselarij. De open omgeving van de beboste kern is hoofzakelijk het gevolg van ontginningen uit het begin van de 20ste eeuw, met grote, rechthoekige kavels. Door talrijke functiewijzigingen van het domein is het gebouwenbestand van het gebied Zwart Goor – Rondpunt herhaaldelijk verbouwd. De Franse tuin dateert van 1926. Het esthetisch aantrekkelijke gebied heeft ook een belangrijke dendrologische waarde, door de dreven en oude bosbestanden.

Merksplas (Merksplas), Turnhout (Turnhout)
Het Turnhouts vennengebied vertegenwoordigt een mooi voorbeeld van een voor de Noorderkempen typisch compartimentenlandschap met een afwisseling van bos en weiland. Opvallend in het geheel zijn de vencomplexen die als het ware ‘gaten’ in het landschap vormen en op deze manier zorgen voor extra openheid en mooie zichten. De landschappelijk gevarieerde structuur, die wordt versterkt door een paar lichte verhevenheden in het verder vlakke landschap, zorgt voor een esthetisch waardevol geheel. Verspreid voorkomend bouwkundig erfgoed, waaronder de garenblekerij ‘Boones Blijk’ en bijhorende kapel, de overblijfselen van blekerij Borghs en de Engelandhoeve dragen bij tot de historische waarde.

Beersedreef 2, Beukendreef 1-2, Dammekensstraat 1-6, Eikendreef 1-2, Gasthuisdreef 1, Gentse Wijk 1-10, Kapelstraat 1-10, 11, Kweekstraat 1-12, 4A-B, 13-15, Nijverheidsstraat 1-6, 2A, Ossenweg 1A-B, 3, Rode Dreef 1-2, Steenweg op Rijkevorsel 1-28, 29-65, Steenweg op Wortel 1-2, 1A, 3-5, 6, 6bis, Zoete Inval 1-8 (Merksplas)
Tegelijk met de stichting van een vrije landbouwkolonie in Wortel, werd te Merksplas een bedelaarshuis -onvrije kolonie- opgericht. Gedeeltelijk omgracht domein gekenmerkt door een compartimentenlandschap, een rastervormig drevenpatroon en een uitgestrekt karakteristiek gebouwenpatrimonium.

Bergsken 10 (Merksplas)
Bewaarde romp van de Moermolen, een stenen korenwindmolen van het type bovenkruier (bergmolen), opgericht in 1847.

Boensberg 1-2 (Merksplas)
Oude hoevesite met huidig woonstalhuis van 1886, vrijstaande langsschuur vernieuwd in 1938 en recente stal en -schob.

Hazenpad 2, Hoevestraat 33 (Merksplas)
Hoeve met losse bestanddelen, woonstalhuis met schuur, karrenschob, bakhuis en boswachtershuis.

Hoekeinde 35 (Merksplas)
Boerenhuis van vijf traveeën en één bouwlaag onder afgewolfd zadeldak met lagere uitbouw, in kern opklimmend tot de eerste helft 19de eeuw.

Hoekeinde 43 (Merksplas)
Bestaande uit vrijstaand woonhuis, parallel ten noorden gelegen schuur, ten westen karschob en bakhuis, opgetrokken in 1654.