Inventaris

Mespelarestraat (Dendermonde)
Parochiekerk, gelegen aan de noordzijde van het dorpspleintje. De éénbeukige kruiskerk gaat terug op een romaans zaalkerkje waarvan de oudste delen, beuk en koortje, zouden opklimmen tot het laatste kwart van de 12de eeuw. Als aanvankelijke parochiale begraafplaats, naar middeleeuwse traditie op een areaal rondom de kerk aangelegd, behield het kerkhof de ovale vorm die bij dorpskerken gebruikelijk was. Het kerkhof is begrensd door een lage bak- en natuurstenen muur.

Mespelarestraat (Dendermonde)
Deze heerlijkheidspaal, een materiële getuige van de middeleeuwse rechtspraak, werd opgericht in de tweede helft van de 18de eeuw door de Antwerpse familie Goubau, heren van Mespelare en Gijzegem.

Mespelarestraat 104, Singelweg 3 (Dendermonde)
In 1643 gaf Jean Goubau opdracht tot het bouwen van een huis ter ere van Sint-Aldegondis, als verblijfplaats voor de pelgrims die te Mespelare op bedevaart kwamen. Hij kocht daartoe een terrein aan, dat nadien met een dreefje tegenover de kerk met het dorpsplein in verbinding werd gesteld. De alleenstaande woning op L-vormige plattegrond telt twee bouwlagen onder overstekende en geknikte pannen bedaking: de voorste vleugel onder zadeldak met aandak rechts en links overgaand in schilddak van de dwarsvleugel. Omhaagde tuin met rij knotbomen.

Mevrouw Courtmansstraat (Dendermonde)
Voorbij de straatbocht, schuin ingeplante witgeschilderde rechthoekige kapel met driezijdige apsis onder zadeldak, kadastraal genoteerd in 1858, bij de brouwerij D’Hollander, evenals de vergroting van de ernaast gelegen brouwerij.

Migrostraat 123 (Dendermonde)
Hoeve, minstens opklimmend tot de tweede helft van de 18de eeuw. De semigesloten hoeve omvat in U-vorm opgestelde bakstenen gebouwen onder rode pannen zadeldaken: ten zuidoosten de boerenwoning, ten noordoosten de dwarsschuur en ten zuidwesten de stallen die schuin ingeplant zijn aan de straat. De erftoegang is afgesloten door een breed houten ingangshek, links aan een zware, vierkante bakstenen hekpijler met piramidale bekroning. De woning klimt minstens op tot de tweede helft van de 18de eeuw en bewaart reminiscenties aan de houtbouw of resten van een oudere houten constructie.

Moleneinde 18 (Dendermonde)
Vrijstaande burgerwoning met aanpalend bijgebouw, gebouwd in 1925. Enkelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak bedekt met zwarte pannen. Aanpalend bijgebouw van twee traveeën en één bouwlaag met een gelijkaardige, doch vereenvoudigde vormgeving. Links fraai ijzeren hek in art-decostijl.

Molenkouterstraat (Dendermonde)
Gelegen in het veld aan een zijwegel van de Molenkouterstraat, volgens opschrift opgericht in 1952. Portiekkapel omgeven door dennenbomen, met twee houten zitbanken aan de voorzijde en één achteraan. Baksteenbouw op een lage, bruingeschilderde plint met sterk overstekend schilddak rustend op vier rechthoekige, met hout ingekapselde hoekpijlers.

Nachtegaalstraat 27 (Dendermonde)
Burgerhuis, volgens plan van 1921 een bestaande woning die naar ontwerp van architect Van Severen werd hersteld. Hoekhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder half mansardedak. Beeldnis met Onze-Lieve-Vrouwebeeld met Kind uitgespaard op de gevelhoek.

Noordlaan 21 (Dendermonde)
Het plan voor een grote bomvrije kazerne dateert van 1827. De werken naar ontwerp van de Nederlandse kapitein - ingenieur Cornelis Alewijn waren voltooid op 27 augustus 1830. Het hoofdgebouw van de infanterie- en artilleriekazerne is twee bouwlagen hoog en telt veertien traveeën. Na de Tweede Wereldoorlog werd de bedekking met aarde verwijderd en vervangen door een reeks lage daken. De gebouwen aan de zuidelijke afsluitingsmuur dateren uit de Belgische periode, eind 19de eeuw, en waren bestemd voor de onderofficieren van de artillerie en de infanterie.

Onze-Lieve-Vrouwkerkplein (Dendermonde)
Standbeeld van beeldhouwer Charles Auguste Fraikin, opgericht in 1878 als aandenken voor pater Pieter-Jan De Smet die al tijdens zijn leven erkenning kreeg voor zijn missiewerk bij de Indianen in de Verenigde Staten en door de Amerikaanse regering belast werd met vredesopdrachten. In 1982 viel het beeld van zijn sokkel en bleek het onherstelbaar beschadigd. Er werd een getrouwe kopie gemaakt in polyester door Michel Peleman, naar de originele maquette uit het Fraikinmuseum in Herentals.