Inventaris

Ter Meulenstraat 1 (Kruisem)
Oorspronkelijke hoeve met losstaande bestanddelen met boerenhuis en stallen gegroepeerd rondom een vierkant, deels gekasseid en verhard binnenerf met fraai bloemenperk; toegang via een overdekte poortgebouw ten noorden op de gracht. Vermeld in landboek van 1702 als behuisde hofstede en op de Ferrariskaart (1771-78) omgracht.

Tjollevelddreef 23 (Kruisem)
Gelegen aan de hoek met Ommegangstraat. Alleenstaande woning gebouwd door graaf vander Meere circa 1835 op een spievormig terrein. Toegang op de hoek via een breed ijzeren hek aan betonnen pijlertjes.

Truweelweg 2-4 (Kruisem)
Rij lage 19de-eeuwse boerenarbeidershuisjes van twee traveeën onder zadeldak.

Tweebekenstraat 41 (Kruisem)
Alleenstaand burgerhuis met voortuin omsloten door lage bakstenen muurtjes. Enkelhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak met links aanpalende garage onder plat dak, uit de jaren 1920, haast identiek aan Boeregemstraat nummer 12.

Valhekkenstraat 1 (Kruisem)
Gerenoveerde semi-gesloten hoeve met gewitte gebouwen op gepikte plint onder rode pannen zadeldaken. Vierkant, deels verhard en met gras begroeid binnenerf met centrale notelaar. Boerenhuis van zes traveeën onder zadeldak, opklimmend tot de 18de eeuw.

Vijverdamstraat 5 (Kruisem)
Langgestrekt verankerd, gewit bakstenen gebouw met gecementeerde plint, van acht traveeën onder zadeldak, opklimmend tot de 18de eeuw.

Vijverdamstraat 7 (Kruisem)
Achterin gelegen omhaagde hoeve met in U-vorm ingeplante gebouwen op met gras begroeid erf. Boerenhuis van zeven traveeën onder pannen zadeldak met tegen de achtergevel aangebouwde keuken met bakoven onder afzonderlijk parallel zadeldak, van circa 1800.

Voordestraat 1 (Kruisem)
Schuin ingeplant burgerhuis met voortuintje afgesloten door ijzeren hekken tussen gemetste pijlertjes met bekronende heraldische leeuwen en siervazen, gebouwd circa 1870.

Voordestraat 2-4 (Kruisem)
Twee identieke huizen in spiegelbeeld, elk twee traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, gebouwd in de jaren 1920 naar verluidt in plaats van een vroegere danszaal.

Wannegem-Ledestraat 2 (Kruisem)
De typische 18de-eeuwse pastorie van de Sint-Machutusparochie, opgebouwd volgens het schema 'entre cour et jardin', wordt omgeven door een deels omhaagde en ommuurde pastorietuin. De pastorie is een voorbeeld van het lange gebruik van het rococo in de plattelandsarchitectuur.