Inventaris

Hoolstmolenstraat (Balen)
Watermolen van het onderslagtype met molenvijver gelegen op de Grote Nete. De waterloop zelf is afgeboord door bomenrijen. De oudste officiële vermelding dateert van circa 1289; mogelijk bestond de molen reeds in 1223. Het huidige molengebouw, oorspronkelijk van hout, doch versteend in de periode 1914-1919, klimt minstens op tot de 18de eeuw en omvatte een graanmolen en een olieslagmolen.

Japanse-Kerselarenlaan 1 (Balen)
Het oorspronkelijke gebouwenbestand werd door een ontploffing grotendeels vernield tijdens de Tweede Wereldoorlog; na de oorlog heropgebouwd en gemoderniseerd.

Markt 23 (Balen)
Halfvrijstaand herenhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, in kern opklimmend tot het eerste kwart 19de eeuw.

Topmolenstraat 5 (Balen)
Kleine watermolen van 1850, gelegen op de Zweilingsloop, een kunstmatig aangelegde zijarm van de Grote Nete. Enige molen van het bovenslagtype in de provincie. De omgeving van de molen bestaat voornamelijk uit een open landschap met weiland begrensd door gemengde houtkanten. Bij de watermolen staan twee welkomstlindes en schaduwlindes.

Watermolenweg 2 (Balen)
Watermolen gelegen op de Grote Nete, nabij de samenvloeiing met de Heiloop en de grens met Balen; vermelding opklimmend tot 1374 als eigendom van de Heren van Olmen. De Straalmolen ligt in een zeer gave en landelijke omgeving met bospercelen en grasland in de vallei.

Zinkstraat 1 (Balen)
Door de aanwezigheid van de ideale infrastructuur voor industriële bedrijvigheid, ontstond in 1889 de zinkfabriek Vieille Montagne nabij de grens van Balen met Mol.

Akkerstraat 118 (Beernem)
Eenvoudige boerenarbeiderswoning van vier traveeën en één bouwlaag onder een pannen zadeldak. Volgens het kadaster gebouwd in 1902 als woonhuis met geïntegreerde smidse.

Beekstraat 111 (Beernem)
Enkel de nutsgebouwen zijn bewaard gebleven. Erlangs loopt een kasseiweg. Verankerde baksteenbouw van vier traveeën en één en een halve bouwlaag onder pannen zadeldak. Tegen het dak voorzien van een bakstenen geprofileerd lijstje. Poort met behouden I-balk. Twee muuropeningen zijn betralied. Dak doorbroken door een laadluik met eenvoudige houten bebording.

Beekstraat 52 (Beernem)
Dieperliggende woning. Naar verluidt was hier oorspronkelijk een wagenmakerij in onder gebracht. Weergave op primitief kadasterplan van 1830 en volgens het kadaster vergroot in 1879.

Blind Ezelstraat 1 (Beernem)
Romp van de Zeldonkmolen, een stenen bergmolen, die in 1871-1872 werd opgetrokken als korenwindmolen ter vervanging van een houten staakmolen. Bij de molenromp staat een molenaarswoning, opgetrokken tussen 1810 en 1829, en een dwarsschuur uit 1862.