Inventaris

Schorisse (Maarkedal)
Het Bos te Rijst werd vermoedelijk aangeplant op het einde van de 18de eeuw en na de kaalslag tijdens WOI opnieuw bebost tussen de beide wereldoorlogen. Het bos ligt op een naar het westen gerichte helling, die plaatselijk heel steil kan zijn. De Molenbeek vormt de westelijke grens van het bos en wordt gevoed door bronnen die ontspringen op een contactzone tussen zandige en kleiige lagen. Het grootste deel van het bos bestaat uit het Atlantische eiken-essenbos of beukenbos. Bij de bronnetjes en langs de beekjes groeit een karakteristieke bronbosvegetatie. Het bos is omgeven met weiland en akkers. Ten zuidwesten van het bos komen de Kapellen van Annoven voor, een combinatie van een grote wegkapel uit de 19de eeuw met een later toegevoegde ommegang van zeven kleine kapellen ter ere van O.-L.-Vrouw van Zeven Weeën.

Bronnestraat 3 (Maarkedal)
Hoeve met brouwerij met gesloten aanleg, minstens teruggaand tot de tweede helft van de 18de eeuw. Hoog bakstenen hoevecomplex onder snijdende pannen zadeldaken rondom grotendeels gekasseid rechthoekig erf; naar verluidt bovenop vier bronnen waarvan heden één uitgebaat door bijbehorende bronwaterfabriek. Ten noordwesten, lang brouwershuis van twee bouwlaag en negen traveeën, waarschijnlijk 19de-eeuwse vergroting van oudere woning.

Kokerellestraat 10 (Maarkedal)
Middeleeuwse watermolensite; gezien zijn vermelding in een overeenkomst van 1155 tussen Arnulf van Oudenaarde en de abdij van Ename, toenmalige eigenaar van de watermolen, wellicht in oorsprong oudste watermolen van Maarke. Bakstenen molengebouw van vier traveeën onder zadeldak afgewolfd boven kopgevel met toegang, voornamelijk van circa 1800. Omgeven door weilanden in de beekvallei. De Maarkebeek wordt begeleid door een bomenrij.

Kokerellestraat 24 (Maarkedal)
Nabij een bestaande bron opgericht in 1954-55. Rechthoekige bedrijfsgebouw met zes traveeën onder sheddaken op metalen spanten.

Opoeteren (Maaseik), Gruitrode, Opglabbeek (Oudsbergen)
Nabij de grens tussen Gruitrode en Opglabbeek strekt zich een langgerekte duinengordel uit, die ooit als nagenoeg enige element de weidse openheid van het stuivende heidelandschap onderbrak. Het is één van de grootste duinencomplexen van de Limburgse Kempen, 5 à 6 km lang en 500 m breed. De duinen ontstonden wellicht in de middeleeuwen als gevolg van verwaaiing na overexploitatie en onoordeelkundige ontginning tot akkers van de zuidwestelijke heidegebieden. Centraal door het gebied loopt een dreef, de Geuzenbaan genoemd. Hier trok Willem van Oranje omstreeks 1568 met zijn leger voorbij, om de ridders van de Duitse Orde in de Commanderij van Gruitrode te mijden. Langs de weg staat de zogenaamde Boskapel, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van Rust. Verspreid aan de randen liggen landbouwpercelen, waarvan sommige kleinschalig met houtkanten of bomenrijen (bijvoorbeeld De Riet, Opoeteren).

Dorpermolenstraat 2 (Maaseik)
Watermolen van het onderslagtype. Eerste vermelding in 1530. Het huidige gebouw dateert van 1859. De omgeving van de molen bestaat voornamelijk uit open weilanden en elzenbroekbos in de vallei.

Kapelweg 87, Wurfeldermolenweg 31 (Maaseik)
De molensite laat zich opsplitsen in twee delen, met de Bosbeek als splitsende factor. De watergraanmolen bevindt zich op de rechteroever. Het waterrad op de Bosbeek maakt de overgang naar de bebouwing op de linkeroever. De molenuitrusting vertoont duidelijk 19de-eeuwse kenmerken met 20ste-eeuwse aanvullingen. De molen heeft aansluitend een boomgaard en rondom liggen percelen weiland.

Ketelstraat 62 (Maaseik)
Voormalige wateroliemolen, later graanmolen op de Bosbeek. De molen staat reeds aangeduid op de Ferrariskaart van 1771-77. De omgeving van de molen bestaat uit weiland met nog enkele houtkanten. De Bosbeek zelf wordt begeleid door een bomenrij.

Langerenstraat (Maaseik)
Watergraanmolen op de Bosbeek. Eerste vermelding in 1330. Het huidige gebouw dateert van 1859; het is een klein diephuis van drie traveeën en één bouwlaag onder wolfsdak. Vandaag bevindt de Neermolen zich nog steeds in een landelijke omgeving met open weilanden met een natuurlijke opwaartse glooiing richting de Bosbeek.

Volmolenstraat 10-11 (Maaseik)
Watermolen op de Bosbeek, hier ook Grote Beek genaamd. De molen wordt reeds vermeld in de 17de eeuw. De huidige gebouwen dateren echter volledig uit eind 19de of begin 20ste eeuw. De watermolen is omgeven door weiland met hoogstammige bomen en broekbos.