Inventaris

Brusselsesteenweg 428, Kalverhagestraat 1-3 (Merelbeke-Melle)
Waterkasteel omringd door brede vierkante binnengrachten. Aan de achterzijde van het kasteel valt deze walgracht samen met de buitenste omgrachting. Toegangsbrug over de buitenwalgracht met ijzeren brugleuningen tussen overhoekse vierkante hardstenen pijlers met bolbekroning; ijzeren toegangshek tussen ronde ijzeren pijlers. Waarschijnlijk dateren brug en hek uit de eerste helft van de 19de eeuw. Haast vierkant bak- en zandstenen kasteel van twee bouwlagen, onder leien bedaking, in renaissance- en neorenaissancestijl, vermoedelijk opgericht midden 16de eeuw, licht aangepast in de 18de eeuw en gewijzigd en vergroot eind 19de eeuw. Twee gelijkaardige en symmetrisch opgestelde paviljoenen met koetshuis, paardenstal, personeelswoning en gloriëttes, vermoedelijk uit de eerste helft van de 18de eeuw.

Caritasstraat 43-45, Heibos 1 (Merelbeke-Melle)
L-vormige buitenplaats vergroot tot een rechthoekig buitenhuis naar ontwerp van architect Louis Minard, 1842 met omgevend park. Dubbelhuis van acht traveeën en twee en een halve bouwlaag, onder schilddak. Kasteelhoeve met hoog rechthoekig gebouw van twee verdiepingen en zeven traveeën onder schilddak, vermoedelijk uit begin 19de eeuw. Koetshuis met paardenstallen van zeven traveeën en anderhalve bouwlaag, onder schilddak, aanpassing van circa 1875 van een bestaand huis. Ommuurde moestuin met ijzeren toegangshek tussen vierkante bakstenen hekpijlers, beglaasde houten serre op een bakstenen voeting en ijskelder van circa 1860 onder heuvel achter de noordoostelijke kasteelgracht.

Gaversesteenweg 285, Kerkstraat 60 (Merelbeke-Melle)
Omwalde hoeve uit het derde kwart van de 19de eeuw, geëvolueerd tot omwald kasteel met park en neerhof. Huidige toegang tot het park met laag ijzeren hek tussen betonnen pijlers ter breedte van de gekasseide dubbele bruine beukendreef naar het kasteel. Op de plaats van een ouder huis verscheen circa 1859 het huidige hoge dubbelbuis met rechthoekige plattegrond met aansluitende lagere en smallere zijvleugel. In de 19de eeuw gewijzigde gevels. Midden tegenover de brug over de noordelijke walgracht gelegen woning van vijf traveeën en twee en een halve bouwlaag, onder zadeldak.

Heusdenbaan 67 (Merelbeke-Melle)
Park waarvan de omvang, afgezien van een strook villakavels aan de Heusdenbaan, nog grosso modo overeenstemt met de begrenzing die het buitengoed in de tweede helft van de 18de eeuw bezat. Van de voormalige gebouwen rest nog de als kapel omgebouwde oranjerie.

Kalverhagestraat 7-9 (Merelbeke-Melle)
Eerste vermelding van het goed in 1429 maar in oorsprong als site met walgracht mogelijk nog ouder. Gemetste en gekasseide toegangsbrug en ijzeren toegangshek tussen vierkante hekpijlers met dekplaat en schamppaal. Bescheiden zomerverblijf in empirestijl, gebouwd eind eerste kwart van de 19de eeuw op de fundamenten van het vroeger speelgoed. Onderkelderd dubbelhuis van twee en een halve bouwlaag met plat dak en omgevend park. Landelijk bijgebouw, oorspronkelijke oranjerie, paardenstallen en koetshuis uit de eerste helft van de 19de eeuw, in de zuidwestelijke hoek van het park.

Lembergsesteenweg 19 (Merelbeke-Melle)
Buitenplaats, genaamd naar de wijk. Kasteelpark met onregelmatige rechthoekige vorm omgeven door grachten. Als omgrachte site een weinig ten zuiden van de Schellebellebeek minstens opklimmend tot de 18de eeuw.

Lindestraat 85-87 (Merelbeke-Melle)
Kleine, minstens sinds de 18de eeuw behuisde site omringd door een U-vormige walgracht doch voorts geen historische gegevens voorhanden. In de tweede helft van de 19de eeuw vergroot. Huis van anderhalve bouwlaag en vijf traveeën met zadeldak, tussen zijtrapgevels met omlijste topoculus. Gecementeerde gevels met imitatiehoekblokken en deels aangepaste muuropeningen. Vier hardstenen pijlertjes met geprofileerde bekroning markeren de toegangsdreef aan de straat.

Oude Gaversesteenweg 86 (Merelbeke-Melle)
Huidig kasteel van drie bouwlagen ontstaan door diverse aanpassingen en uitbreiding van een mogelijk aanvankelijk rechthoekig gebouw, waarschijnlijk uit het midden van de 18de eeuw, waaraan de eenvoudige ontpleisterde bakstenen noordgevel van vijf traveeën mogelijk nog een herinnering bewaart. Bestaand rechthoekig kasteel in 1884-85 naar ontwerp van baron A. Verhaegen aanzienlijk vergroot door toevoeging ten zuidoosten van een dominant hoog bakstenen gebouw in de typische neogotische stijl van de Gentse Sint-Lucasschool. Vervallen tuinpaviljoen ingeplant op een heuveltje in de oostelijke hoek van het park.

Varingstraat 23 (Merelbeke-Melle)
Het kasteeldomein de Varens omvat het kasteel, grotendeels omgeven door een waterpartij, in een landschappelijk park met typische afhangende bijgebouwen. Het kasteel verkreeg zijn huidig uitzicht voornamelijk in 1901-1902 bij de vergroting ervan door de toenmalige eigenaar, baron de Saint-Génois des Mottes. Het koetshuis met paardenstallen en het speelhuis werden in diezelfde jaren gebouwd. IJskelder naast de toegangsweg vooraan in het park, gebouwd circa 1816.

Zink 11-13 (Merelbeke-Melle)
Kasteeldomein met ruim 1 kilometer lange oude dreef vanaf het kasteel westwaarts voerend naar de verdwenen vroegere parochiekerk aan de Torrekensstraat. Toegangspoort aan de straat met aanpalend gedeelte van de vroeger gesloten kasteelhoeve. Kasteel gebouwd tegen de zuidelijke hoek van de omgrachte site. Heden min of meer L-vormig gebouw van twee verdiepingen met verspringende bouwlagen en zadeldaken. Verbouwingswerken van circa 1900 bepalen het globaal uitzicht van kasteel in neotraditionele stijl, maar anderzijds zijn vroegere bouwfasen nog duidelijk afleesbaar waaronder een overblijfsel van een vroegere donjon of mottetoren uit de late middeleeuwen. Gerestaureerde en deels tot woning gerenoveerde vroegere kasteelhoeve, waarschijnlijk uit de 16de tot 17de eeuw.