Inventaris

Meestraat 6, Steenhouwersdijk 6 (Brugge)
Oorspronkelijk één pand bestaande uit een hoofd- en bijhuis, opgetrokken in twee fazen in de loop van de 13de eeuw, zie baksteenformaat. In de loop van de 17de eeuw geplitst in twee huizen met name Meestraat nummer 4 en Meestraat nummer 2 - Steenhouwersdijk nummer 6, afleesbaar uit de verschillende kelderoverwelvingen en zie Poppkaart (1856). Circa 1900, verdeeld in huidige drie woningen. "Kunstige Herstelling" van 1997 naar ontwerp van architect L. Vermeersch (Brugge): opdelen van Steenhouwersdijk nummer 6 in twee appartementen. "Kunstige Herstelling" van 1999-2001 naar ontwerp van architect L. Vermeersch (Brugge) onder meer openen van blinde vensters, aanbrengen van afgeronde dakkapellen en consoliderende restauratie van gevels en bedaking.

Eversamstraat 10 (Alveringem)
Oorspronkelijk omwalde hoeve, zogenaamd "Eversam", met losse bestanddelen, waarvan de naam verwijst naar voormalige hofstede, eens deel uitmakend van de ten noorden ervan gesitueerde historische abdij van Eversam, aldaar gesticht in 1091 door Walbertus, kanunnik van Kassel. Boerenhuis van oorspronkelijk acht, thans tien traveeën onder meer een drie traveeën brede opkamer rechts en één bouwlaag onder gebogen zadeldak uit de 18de eeuw. Ten oosten van het boerenhuis: stalling uit het vierde kwart van de 19de eeuw, met aanleunende dwarsschuur. . Siertuin voor het huis met aflijnend voetpad samengesteld uit schorren en grafsteen. Grote vaalt omzoomd met gekasseid pad. Bakstenen brug over gedempte wal: vierkante bakstenen hekpijlers met gesmeed ijzeren hek (18de eeuw ?).

Lommel (Lommel)
Midden 19de eeuw werden grootschalige vloeiweiden aangelegd om de onvruchtbare heidegebieden in de Limburgse en Antwerpse Kempen landbouwkundig te valoriseren. De realisatie van deze projecten was mogelijk dankzij de sedert 1825 in gebruik genomen Zuid-Willemsvaart en het Kempens kanaal van Bocholt tot Herentals. In Lommel ontstonden vier irrigatiezones. Drie blokken liggen binnen de perimeter van dit gebied, met name de wateringen van Lommel-Kolonie, Jozef Keelhoff en Hondsbos. De vloeiweiden van Lommel-Kolonie, tegenwoordig 'De Watering' genoemd, werden aangelegd door de Belgische staat in 1848, tussen het kanaal Bocholt-Herentals en de Nederlandse grens, in het noordoosten van de gemeente Lommel. Deze watering was vanaf haar ontstaan onafscheidelijk verbonden met de Rijkskolonie van Lommel-Kolonie.

Kattestraat 18 (Langemark-Poelkapelle)
De naam Boskasteel verwijst naar het Houthulstbos, ten noorden van de hoeve. Dit erg uitgestrekte bos omsloot in de 19de eeuw deze toen onbebouwde plek. Rond 1850 bevond zich even ten noorden wel een kasteel met kleine hoeve. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd dit kasteel – soms op minder dan een kilometer van het front gelegen – vernield. In 1924 werd de ontvangen oorlogsschade geïnvesteerd in de ex situ bouw van een grote modelhoeve in plaats van de wederopbouw van het kasteel met kleine hoeve. Met notelaars afgezoomde dreef als erftoegang.

Generaal Hély D'Oisselstraat 7 (Koksijde)
Vakantiewoning, gebouwd onder de naam Zonnig Hoekje, voor A. Pieraerts naar een ontwerp van Camille Van Elslande uit 1912. In 1937 ten zuidoosten uitgebreid met twee kamers door de toenmalige eigenaar. Inplanting bovenop het duin waarvan de voet versterkt is door middel van een omlopende bakstenen muur met in 1935 ingebrachte garage. Duinhuis van het bel-etagetype; witgeschilderde baksteenbouw op gepikte plint. Sokkelvormende begane grond; afgeschuinde hoek- én dienstdeurtravee met ronde oculus onder getrapte overstek, tussen steunberen.

Lanaken, Neerharen (Lanaken)
Het kasteel van Hocht en Hochterbampd zijn - enigszins geïsoleerd - gelegen nabij de Maas. Begin 19de eeuw werd hier parallel met de Maas de Zuid-Willemsvaart getrokken, in de jaren 1930 volgde de aanleg van het Verbindingskanaal Briegden-Neerharen. De smalle sluis van Neerharen oogt spectaculair gezien het hoogteverschil van bijna 10 m. Het kasteel van Hocht is in oorsprong een abdij, eind 12de eeuw gesticht door de heren van Pietersheim. De omgeving van de abdij-, nu kasteelsite, wordt ingenomen door akkers, (laagstam)boomgaarden en enkele weiden, hier en daar afgelijnd door bomengordels. Aan de overzijde van de Zuid-Willemsvaart ligt de uiterwaard Hochterbampd waarvan de naam verwijst naar de beemden (vochtige weilanden) van het voormalige Hocht. Delen van het gebied zijn laag gelegen zodat ze regelmatig overstromen bij hoogwater van de Maas.

Wontergemstraat 42-44, 65-67 (Dentergem)
Brouwerij RIVA op de hoek met de Gottemstraat. Complex van brouwerij en administratieve gebouwen gesitueerd aan beide kanten van de straat en fasegewijs tot stand gekomen. De oorsprong van de brouwerij gaat terug tot circa 1896 wanneer de familie Desplenter aan de zuidkant van de straat een brouwerij opricht. Volgens kadastergegevens worden circa 1898 het café op de hoek, de stoombrouwerij met rechts daarvan de directeurswoning en links ervan een feestzaal opgericht. De stoombrouwerij wordt wellicht tijdens het interbellum vervangen, zie huidig. Circa 1965 wordt de directeurswoning in de brouwerij geïntegreerd. Vanaf 1960 worden percelen aan de overkant ingenomen om er moderne installaties met de bottelarij te plaatsen. De naam van de brouwerij verandert, zie huidig. De brouwerijgebouwen worden aan de Gottemstraat uitgebreid circa 1965 en 1994. Tegenwoordig produceert de brouwerij naast het gekende Dentergemse witbier tal van andere bieren.

Dorp (Assenede)
Imposante, witgeschilderde kerk ingeplant in het midden van het dorpsplein en omgeven door het kerkhof met omheining met ijzeren hekken op lage bakstenen voet tussen vierkante pijlers en haag aan de kerkhofzijde, en muur met spaarvelden aan de zuidzijde, naar ontwerp van architect O. Oosterlinck van 1905. Deze parochie werd in 1264 definitief onder het gezag van de bisschop van Doornik geplaatst en stilistisch zijn de oudste delen van de kerk met name de kruising met achtzijdige toren, het transept met traptorentje en de kern van vijf traveeën van het schip, in deze periode te situeren. Omhaagd en ommuurd kerkhof omheen de parochiekerk met een collectie aan voornamelijk 20ste-eeuwse graftekens en een neoclassicistisch bakstenen utilitair gebouw.

Waregemstraat 476 (Deerlijk)
Molenerf bepaald door de bakstenen stellingmolen van 1888, de maalderij met stoommachine en schoorsteen van 1898 en de kleine dwarsschuur met wagenhuis. De stenen molen vervangt een in 1888 afgebrande staakmolen. De naam Ter Geest en Te Zande voor de olie- en graanwindmolen is de samenstelling van "Molen Te Zande" – een rond 1888 verdwenen staakmolen, verder naar het westen - en de heerlijkheid "Ter Geest", waaronder de voorganger van de huidige molen ressorteerde. Deze toponiemen verwijzen naar de zandige heuvelrug waarop beide molens gebouwd werden. De volkse benaming Klerksken molen verwijst naar de molenaarsfamilie Declercq die nog steeds eigenaar is. Ter Geest en Te Zande is de laatste van zeven windmolens die rond 1850 in Deerlijk draaiden. De molen en de hoge schoorsteen van de maalderij vormen een baken in het intussen grotendeels verstedelijkt landschap aan de dorpsrand.

Brugse Steenweg 27 (Zuienkerke)
Monumentale omwalde historische hoeve, wellicht uit de 12de of 13de eeuw en eigendom van de Sint-Andriesabdij in Brugge maar pas vermeld vanaf 1551. Aangeduid met naam op kaart van 1714 als hoeve met vier losstaande bestanddelen rond groot erf en klein gebouwtje centraal op erf; zelfde configuratie op kaart van 1767. De Ferrariskaart (1770-1778) toont een volledig omwalde hoeve met vijf losstaande bestanddelen U-vormig opgesteld rond erf met moestuin aan de noordzijde. De huidige losstaande gebouwen worden aangeduid op de Atlas der Buurtwegen (circa 1845). Herstelling vermeld in een opschrift op gevelsteen in 1937. Hoeve met grote losse bakstenen bestanddelen onder pannen zadeldaken, grotendeels U-vormige opstelling omheen erf met centraal aangelegde omhaagde tuin en restanten van omwalling. Boerenwoning oudste volume, vermoedelijk opklimmend tot 17de-18de eeuw met geïncorporeerde stal, voormalig tweeledig wagenhuis, grote stalvleugel en 19de-eeuwse dwarsschuur.