Inventaris

Brusselsesteenweg 428, Kalverhagestraat 1-3 (Merelbeke-Melle)
Waterkasteel omringd door brede vierkante binnengrachten. Aan de achterzijde van het kasteel valt deze walgracht samen met de buitenste omgrachting. Toegangsbrug over de buitenwalgracht met ijzeren brugleuningen tussen overhoekse vierkante hardstenen pijlers met bolbekroning; ijzeren toegangshek tussen ronde ijzeren pijlers. Waarschijnlijk dateren brug en hek uit de eerste helft van de 19de eeuw. Haast vierkant bak- en zandstenen kasteel van twee bouwlagen, onder leien bedaking, in renaissance- en neorenaissancestijl, vermoedelijk opgericht midden 16de eeuw, licht aangepast in de 18de eeuw en gewijzigd en vergroot eind 19de eeuw. Twee gelijkaardige en symmetrisch opgestelde paviljoenen met koetshuis, paardenstal, personeelswoning en gloriëttes, vermoedelijk uit de eerste helft van de 18de eeuw.

Brusselsesteenweg 539 (Merelbeke-Melle)
Landelijk gebouwencomplex, onlangs verkaveld waarbij twee van de grootste vroegere bedrijfsgebouwen van de oorspronkelijke boerderij-herberg werden afgescheiden. Boerenwoning met oude kern, minstens 18de eeuw, doch aangepast midden 19de eeuw; van één bouwlaag en vijf traveeën onder zadeldak. Rechts aansluitende lagere bijbouw van drie traveeën. IJzeren toegangshek tussen ronde hardstenen pijlers met vierkante dekplaat rechts naast de woning. Op het achtererf: eenvoudige stalvleugel met eenkamerhuisje onder zadeldak, uit de 19de eeuw.

Burg. Maenhautstraat 31 (Merelbeke-Melle)
Haaks op de straat ingeplant zuidelijk georiënteerd boerenhuis van één bouwlaag, oorspronkelijk vier traveeën (18de eeuw) en drie traveeën links toegevoegd in de 19de eeuw, onder zadeldak. Aan de straat gebouwde schuur.

Burg. Van Gansberghelaan 5 (Merelbeke-Melle)
Vroeger omgrachte achterin gelegen hoeve met geasfalteerde toegangsweg aanvangend bij twee bakstenen hekpijlers. Lang zuidelijk georiënteerde boerenwoning, vroeger opgevat als tweegezinswoning. Eén bouwlaag en negen traveeën, met zadeldak, uit de tweede helft van de 18de eeuw. Ten zuidoosten in U-vorm gebouwde dienstvleugels met dwarsschuur, stallen en wagenhuis rondom gemetste mestvaalt.

Burg. Van Gansberghelaan 83 (Merelbeke-Melle)
De parochie behoorde oorspronkelijk tot het patronaatsrecht van de Sint-Salvatorsabdij van Ename. Het huidige pand werd gebouwd in 1871 door pastoor H. Steppe en burgemeester Van Gansberghe naar ontwerp van E. de Perre-Montigny. Rechts staat een bakstenen koetshuis en paardenstal met zadeldak. Het pand is gelegen in een fraaie ommuurde tuin met rechthoekige vijver doch zonder uitgesproken aanleg.

Burg. Van Gansberghelaan 93-95 (Merelbeke-Melle)
Hoeve en vroeger woonhuis van de familie Van Gansberghe. Ensemble met behouden U-vormige aanleg van de vroegere hoeve. Achterin gelegen zuidoostelijk georiënteerde boerenwoning van vijf traveeën en twee bouwlagen en rechts aanbouw van één bouwlaag en vier traveeën, met zadeldak. Jaarankers 1752 in de rechter zijgevel, tweede bouwlaag toegevoegd in de tweede helft van de 19de eeuw, Bedrijfsvleugel aan de westelijke voorerfzijde met deels bewaarde vroegere dwarsschuur en wagenhuis. Parallelle dienstvleugel aan de overzijde van het erf.

Caritasstraat 43-45, Heibos 1 (Merelbeke-Melle)
L-vormige buitenplaats vergroot tot een rechthoekig buitenhuis naar ontwerp van architect Louis Minard, 1842 met omgevend park. Dubbelhuis van acht traveeën en twee en een halve bouwlaag, onder schilddak. Kasteelhoeve met hoog rechthoekig gebouw van twee verdiepingen en zeven traveeën onder schilddak, vermoedelijk uit begin 19de eeuw. Koetshuis met paardenstallen van zeven traveeën en anderhalve bouwlaag, onder schilddak, aanpassing van circa 1875 van een bestaand huis. Ommuurde moestuin met ijzeren toegangshek tussen vierkante bakstenen hekpijlers, beglaasde houten serre op een bakstenen voeting en ijskelder van circa 1860 onder heuvel achter de noordoostelijke kasteelgracht.

Diepestraat 1 (Merelbeke-Melle)
Onbewoonde hoeve van het gesloten type, vroeger (tot begin 20ste eeuw) van het semi-gesloten type met U-vormige aanleg geopend naar de straat.

Driesstraat 101 (Merelbeke-Melle)
Oud boerenerf waarvan het vroegere boerenhuis in het eerste kwart van de 20ste eeuw vervangen werd door een alleenstaand bakstenen burgerhuis van het dubbelhuistype, met twee bouwlagen en drie traveeën onder zadeldak (pannen, nok parallel aan de straat).

Driesstraat 58 (Merelbeke-Melle)
Boerenhuis van één bouwlaag en vijf traveeën, onder zadeldak (mechanische pannen, nok loodrecht op de straat), waarschijnlijk uit eind 18de eeuw met latere aanpassingen.