Inventaris

Markt 16 (Heuvelland)
Gelegen ten oosten van de kerk. Alleenstaand huis, midden ommuurde tuin; vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak, uit het begin van de jaren 1920. Donkerrode baksteenbouw.

St.-Laurentiusplein 2 (Heuvelland)
Pastorie naar ontwerp van architect J. Dumont (De Panne); jaarsteen 1921 boven de deur. Dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (nok parallel aan de straat, mechanische pannen); twee dakkapellen onder afgewolfd zadeldak. Donkerrode baksteenbouw. Plint van ijzerzandsteen. Ommuurd voortuintje.

Doelstraat, Pastorijstraat 30 (Hoegaarden)
Pastorie gedateerd 1747 uitziend op een voorhof, afgesloten met muren op de lange zijden en met lage aanhorigheden, gemarkeerd door een uitstekende poorttoren aan de straatkant. Poortgebouw en tuinpaviljoen dateren uit midden 18de eeuw.

Houtmarkt 1 (Hoegaarden)
Merkwaardige herenwoning met bijgebouwen uit het derde kwart van de 18de eeuw; classicistisch dubbelhuis met twee verdiepingen en leien wolfsdak.

Houtmarkt 1 (Hoegaarden)
Kapittelhuis met bijgebouw vermoedelijk daterend uit het derde kwart van de 18de eeuw met bewaarde spitsboogserre uit 1885, gelegen in een informeel, door bomen overschaduwd park aangelegd in de jaren 1880, oorspronkelijk 3 hectare 16 are 30 centiare.

Kerkstraat 19 (Hoegaarden)
Pastorie met twee verdiepingen en gebogen wolfsdak, tegen de kerk aangebouwd en opgetrokken uit bak- en zandsteen in de tweede helft van de 18de eeuw.

Pastorijstraat 30 (Hoegaarden)
Pastorie met poortgebouw, gebouwd omstreeks 1747 naar het 18de-eeuwse model van 'vivre entre cour et jardin'; monumentaal poortgebouw met duiventoren ter afsluiting van binnenplaats met kleine oranjerie; in de achtertuin bevindt zich een fraai Lodewijk XV-paviljoen; een deel van de achtertuin werd later landschappelijk heraangelegd; monumentale ginkgo.

Sint-Jansstraat 15 (Hoegaarden)
Goed bewaarde en mooi gelegen dorpswoning met twee verdiepingen en zadeldak uit het vierde kwart van de 18de eeuw.

St.-Laurentiusstraat 2 (Hoegaarden)
Twee verdiepingen hoog dubbelhuis uit 1779, afgedekt met een wolfsdak. Aan linkerzijde, bijbouw uit 19de en 20ste eeuw. Recent aangelegde pastorietuin met historische configuratie en mogelijke resten van een pastoorsbosje.

Holsbeek, Nieuwrode, Sint-Pieters-Rode (Holsbeek), Lubbeek (Lubbeek), Houwaart, Sint-Joris-Winge (Tielt-Winge)
De beekvallei die door dit gebied van zuid naar noord loopt, is in het zuiden nog breed vertakt. Nabij Gempe komen de waterlopen samen en worden ze zowel Molenbeek als Winge genoemd. De beek stroomt af richting Kleerbeek en Horst, de vallei wordt hier aanzienlijk breder en vlakker en wordt ook wel de Hagelandse vallei genoemd. Deze brede vallei is gekend vanwege haar hoge ecologische waarde. Aan de beide zijden van de vallei loopt het landschap glooiend omhoog, oa. door de aanwezigheid van Diestiaanheuvels. Door het hele gebied heen komt bouwkundig erfgoed voor. Voornamelijk in het zuiden en noorden liggen een aantal grote hoevecomplexen. Kenmerkend voor de Molenbeekvallei zijn de vele kastelen dicht tegen de beek. Een landschappelijk gaaf geheel wordt gevormd door het kasteel van Horst en omgeving.