Inventaris

Zarrenstraat 2 (Kortemark)
Huis circa 1923 gebouwd door Jules en Marie-Ludovica Maesenaere (Zarren) en circa 1947 vergroot. De bijhorende gronden zijn nu verkaveld. Vrijstaande villa met naastgelegen nutsgebouwtje, gelegen in een tuin afgesloten door geelbakstenen muurtje onder ezelsrug en met zwart- en witgeschilderd smeedijzeren hek tussen vierkante bakstenen pijlers, gelijkend smeedijzeren toegangspoortje.

Dorp 6 (Kortenaken)
Voormalige gotische constructie uit de 16de eeuw. Het overige is neogotisch, onder meer de westtoren. Van de oude kerk bleef enkel het laatgotische koor met noordsacristie en vermoedelijk ook het noordtransept bewaard. In 1946 en ook meer recent werden herstellingen uitgevoerd.

Dorpsplein 5A (Kortenaken)
De kerk is gelegen op een heuvel en omgeven door het oude kerkhof met kerkhofmuur. Van de romaanse fase zijn geen bovengrondse elementen zichtbaar. De vergroting en restauratie van de kerk in 1906-1911 gebeurde onder leiding van architect Langerock. Daarbij werden de 16de-eeuwse elementen gerestaureerd.

Dorpsstraat (Kortenaken)
Kleine barokke constructie op een octogonale plattegrond, opgetrokken uit bak- en zandsteen en afgedekt met een gebogen piramidale bedaking uitlopend op een kleine peerspits, uit 1692-1699. De kapel staat op een hoogte en is omringd door twee witte paardenkastanjes en één winterlinde.

Heerbaan, Kazemelkstraat, Miskom-Dorp (Kortenaken)
Een grote openheid met het alom aanwezige zicht op de neogotische kerktoren als baken, een weinig gestructureerde, los verspreide bebouwing in een omkadering van door landelijke wegen doorsneden akkers en laagstamboomgaarden karakteriseert het landelijk karakter van de dorpskern van Miskom.

Kersbeek-Dorp 5 (Kortenaken)
Kerk met gotisch koor met steunberen, einde 16de eeuw opgetrokken uit baksteen met zandstenen speklagen. Noordoostelijke sacristie uit de tweede helft van de 18de eeuw. Neoclassicistische toren en éénbeukige ruimte. Neogotische zuidoostelijke sacristie.

Klipgaardestraat 2-4 (Kortenaken)
Landhuis gebouwd rond 1867 door Guillaume d'Arschot de Schoonhoven. In het interbellum werd het kasteel aangekocht door Guillaume d'Arschot de Schoonhoven, kabinetschef van koning Albert I, die het in een neoclassicistische bouwstijl vergrootte en aanpaste. De hoeve werd rond 1886 gebouwd op de motte in een eenvoudige, functionele baksteenarchitectuur. Omgeven door landschappelijk park dat de motte van een afgebroken feodaal kasteel en een gedeelte van een aanpalend bos omvat, oorspronkelijk circa 25 hectare; dendrologisch interessant.

Oude Diestsestraat 2 (Kortenaken)
Gesloten hoeve gebouwd kort na 1843, die echter rond 1878, in opdracht van Guillaume Vandervelpen, later pastoor te Opwijk, haar huidige uitzicht kreeg. Tuin van 25 are met merkwaardige snoeivormen, onder meer een taxusprieel uit omstreeks 1880.

Zandrodestraat 2-4 (Kortenaken)
Omstreeks 1862 werd het historische Vroenhovencomplex vervangen door nieuwe gebouwen. Het koetshuis en de kasteelhoeve dateren van omstreeks 1862. Rond 1876 liet ridder Adolf de Wouters de Vroenhoven het woonhuis heropbouwen; in 1903 kreeg het een neogotische heraankleding door de Brusselse architect Alphonse Gellé. De gebouwen zijn omgeven door een park van bijna 20 hectare met 'jardin anglais'.

Abdijdreef 14, 18-19, 20-22, Minneveldstraat 20-22, 34, 42-44, 44B (Kortenberg)
Grotendeels binnen haar oorspronkelijke ommuring en omgrachting bewaarde voormalige benedictinessenabdij van 1222-1797, waarvan verspreid over de site substantiële relicten van de 17de- en 18de-eeuwse abdijgebouwen bewaard bleven.