Inventaris

Moerkantsebaan 54 (Essen)
Enige overgebleven hoeve van een dertigtal pachthoeven van de norbertijnerabdij van Tongerlo te Essen; opgericht in 1767.

Nieuwstraat 104 (Essen)
Café opklimmend tot eind 18de eeuw, aangepast in de loop van de 19de en de 20ste eeuw.

Nieuwstraat 111 (Essen)
Opklimmend tot de eerste helft van de 19de eeuw. Dubbelhuis van vijf traveeën en aanleunende poorttravee onder doorlopend zadeldak.

Nieuwstraat 34 (Essen)
Boerderij in de dorpskern, op hoek Nieuwstraat en Dreef. Bestaande uit woonstalhuis met stallingen en langsschuur.

Nieuwstraat 37 (Essen)
Herberg opklimmend tot de eerste helft van de 19de eeuw.

Nieuwstraat 95 (Essen)
Dorpsherberg van vijf traveeën en één bouwlaag onder zadeldak, van circa 1840.

Noordeneind 2 (Essen)
Hoeve bestaande uit woonstalhuis met langsschuur aan noordzijde, te dateren in de 19de eeuw.

Over d'Aa 272 (Essen)
Hoeve in het centrum van het gehucht Horendonk. Woonstalhuis van acht traveeën onder zadeldak, door middel van gevelsteen gedateerd 1899.

Schanker 13 (Essen)
Meerledige hoeve waarvan schuur gedateerd 1858, omgeven door weilanden en moderne landhuizen.

Sint-Jansstraat 238 (Essen)
De Bakkersmolen is een stenen korenwindmolen van het type bovenkruier (stellingmolen), opgericht in 1980-82 naar ontwerp van architect Lou Jansen.