Inventaris

Berkenhagestraat 86 (Zedelgem)
Boerenarbeiderswoning volgens kadastergegevens opgetrokken circa 1869. De dwars op de straat georiënteerde schuur dateert van "1876". Verankerde en witbepleisterde baksteenbouw onder zadeldaken (Vlaamse pannen). Woonhuis met brede dakrand op houten consoles, gepekte plint. Dubbelhuis met licht getoogde muuropeningen.

Boterweg 3 (Zedelgem)
Achterin gelegen hoeve met losse bestanddelen rond een begraasd erf, toegankelijk via een aarden oprit. Op de Ferrariskaart (1770-1778) staat hier al een volume binnen een omhaagd perceel. Circa 1840 wordt de oorspronkelijke woning ten zuiden van het erf omgebouwd tot een schuur en wordt een nieuw woonhuis ten noorden van het erf gebouwd (zie huidig). Circa 1874 wordt tegen de westkant van de woning een tweede wooneenheid gebouwd. In 1902 zijn beide woningen tot één huis samengevoegd. Woonhuis in verankerde baksteen onder zadeldak (Vlaamse pannen). Grijsgeschilderde en bepleisterde voorgevel met imitatievoegen en geometrische versieringen. Gecementeerde zij- en achtergevel. Schuurstalvolume in verankerde baksteen onder zadeldak (Vlaamse pannen) ten zuiden van het erf.

Boterweg 4 (Zedelgem)
Achterin gelegen, dwars op de straat georiënteerde boerenarbeiderswoning met aan de straat gelegen schuur. Op de Ferrariskaart (1770-1778) staat hier al bebouwing met ongeveer dezelfde configuratie aangeduid. Woonhuis in witbeschilderde, verankerde baksteen met aanbouw onder lagere nok, boven een gepekte plint en zadeldaken (mechanische pannen). Schuur in bruinoranje, verankerde baksteen onder zadeldak (Vlaamse pannen) en tegen de oostgevel een houten kapelletje.

Brugse Heirweg 215 (Zedelgem)
Achterin gelegen hoeve met losse bestanddelen rond een bekiezeld erf. Toegankelijk via een rechte, geasfalteerde oprit. Staat op de Ferrariskaart (1770-1778) en op een figuratieve kaart van 1823 met ongeveer dezelfde configuratie (zie huidig). Boerenhuis ten noorden van het erf met 19de-eeuws uitzicht maar eventueel met 18de-eeuwse kern. Ten zuiden van het erf een beplankte dwarsschuur onder zadeldak (golfplaten), bewaarde muuropeningen. Ten oosten en westen van het erf landgebouwen uit het interbellum.

Brugsestraat 119 (Zedelgem)
Beeldbepalende ligging tegen de rand van de dorpskom en op de heuvelrug van Aartrijke. Op het primitief kadaster (circa 1830) staat hier al een hoeve getekend. Wellicht werd deze in de tweede helft van de 19de eeuw vervangen door huidige. Woonhuis (laatste kwart van de 19de eeuw; te dateren a.d.h.v. stijlkenmerken), schuur (1866) en stalling (1865) staan in U-vorm opgesteld rond een zeer ruim deels begraasd, deels geasfalteerd erf en deels aangelegd als tuin. Dubbelhuis van vijf traveeën in bruine, verankerde baksteen en met rijk uitgewerkte voorgevel. Middenrisaliet geflankeerd door verjongende steunberen met ingangstravee onder trapgevel; met moderne, contrastrijke aanbouw van 2003.

Brugsestraat 153 (Zedelgem)
Achterin gelegen voormalige en gerenoveerde hoeve met losse bestanddelen. De bebouwing gaat terug tot voor de opmaak van het primitief kadasterplan van circa 1830. Woonhuis, laag roodbakstenen (vernieuwd parement) huis onder zadeldak. Bijgebouw ten noordwesten van het woonhuis, wellicht oorspronkelijk een zomerkeuken. Rode baksteenbouw onder hoog, half schilddak en stal onder lessenaarsdak tegen de achtergevel.

Burg. Jos. Lievensstraat 33 (Zedelgem)
Deze molenaarshoeve hoort historisch bij de Plaetsemolen aan de overkant van de straat. De voornamelijk 19de-eeuwse hoevegebouwen met molenaarswoning zijn vrijstaand gegroepeerd rondom een begraasd erf. Molenaarswoning al afgebeeld op de Grote Kaart van het Brugse Vrije (1571). De Ferrariskaart (1771-1778) toont drie U-vormig en vrijstaand opgestelde gebouwen. Bij de opmaak van het primitief kadasterplan (rond 1830) bestond de bebouwing uit een woonhuis met landgebouwen en de windmolen op een berg met bijbehorende rosmolen. Uitbreiding huis in 1830 en 1882. De molenaarswoning ten noorden van het erf met een 18de-eeuwse kern met uitbreidingen uit de 19de eeuw. De verankerde, lage en witgeschilderde baksteenbouw onder een zadeldak. Ten zuiden van het erf is de monumentale dwarsschuur van 1884 opgetrokken (zie opschriften in rechter zijgevel). Het verankerde, donkerbakstenen gebouw onder een zadeldak

Diksmuidse Heirweg 1 (Zedelgem)
Deze hoeve speelde een belangrijke rol in de ontginningsgeschiedenis van het "Vloethemveld". In 1392 was er in deze omgeving al een landbouwuitbating, hoeve omstreeks 1430 vermeld. De oorspronkelijke omwalde hoeve brandde eveneens voor 1623 af. Eind 18de eeuw sprake van de hoeve "genaempt Noortweghe". Op de Ferrariskaart (1770-1778) staat de hoeve aangeduid met drie gebouwen ten zuidoosten van het erf, in de loop van de 19de eeuw vonden verbouwingen plaats. 19de-eeuws boerenhuis met lange zuidwestvleugel en geïncorporeerde stallingen eventueel met oudere kern. Woning met aangebouwde keuken en bakhuis in verankerde, witbeschilderde baksteen boven een gepekte plint, onder zadeldaken (Vlaamse pannen) en met recente muuropeningen. Monumentale schuur uit 1871 ten noorden van het erf in bruine, verankerde baksteen onder zadeldak (Vlaamse pannen). Een tweede schuur in de zuidhoek van het erf is opgetrokken in gele en rode verankerde baksteen onder zadeldak.

Dwarsstraat 1 (Zedelgem)
Hoeve met losse bestanddelen rond een begraasd erf. De site staat op de Ferrariskaart (1770-1778) met achterin gelegen woonhuis en landgebouw aan de straatkant. Circa 1870 wordt het woonhuis gewijzigd en het schuurstalvolume ten oosten van het huis toegevoegd.

Emmaüsdreef 6, Kasteeldreef 14, Rolleweg (Zedelgem)
Kasteelsite Emmaüs, oorspronkelijk met opperhof-neerhofstructuur. Het landhuis is een volume op rechthoekige plattegrond, van twee bouwlagen onder schilddak, met een uitzicht hoofdzakelijk van circa 1869 en 1957, maar eventueel in kern opklimmend tot de vroegste 17de of 18de-eeuwse bouwfase. Domein toegankelijk via de Emmaüsdreef, een dubbele eikendreef tot aan de toegang tussen hardstenen pijlers. Het landhuis is gelegen binnen een ruim park, gekenmerkt door twee waterpartijen met daarrond enkele markante bomen, open graslanden afgezoomd door een parkbos en een ijskelder. Het domein omvat eveneens een Lourdesgrot en kapel, oranjerie, ommuurde moestuin, hoeve en koetshuis.