Inventaris

Langstraat 1 (Kortenaken)
Louis A Speculo, telg van een vooraanstaande Tiense notarisfamilie, bouwde rond 1865 een neogotisch kasteel, in 1895 met een travee uitgebreid. Het dienstgebouw werd toen uitgebreid tot een neerhof met monumentaal koetshuis en een ommuurde moestuin van 13,5 are. Omgeven door landschappelijk park met vijver; oorspronkelijk nog geen 3 hectare, later uitgebreid tot 10,5 hectare.

Oude Heerbaan 3 (Kortenaken)
Neogotisch kasteel op site met feodale motte omgeven door landschappelijk park met vijver aangelegd rond 1860. Het neogotische kasteel werd rond 1890 gebouwd door Béla de Timary, zoon van een Hongaarse immigrant die na de mislukte opstand van 1848 naar België was gevlucht. Béla de Timary was van 1904 tot 1916 burgemeester van Kersbeek-Miskom. Rond 1890 werd het park uitgebreid tot bijna 5,5 hectare.

Zandrodestraat 2-4 (Kortenaken)
Omstreeks 1862 werd het historische Vroenhovencomplex vervangen door nieuwe gebouwen. Het koetshuis en de kasteelhoeve dateren van omstreeks 1862. Rond 1876 liet ridder Adolf de Wouters de Vroenhoven het woonhuis heropbouwen; in 1903 kreeg het een neogotische heraankleding door de Brusselse architect Alphonse Gellé. De gebouwen zijn omgeven door een park van bijna 20 hectare met 'jardin anglais'.

Balkenstraat (Kortenberg)
Neoclassicistische kapel gedateerd 1857, gemarkeerd door een mooi geschilderde pilastergevel uitlopend op een fronton en voorzien van een rondboognis.

Colombastraat 1 (Kortenberg)
Villa met bijgebouwen in U-vorm in Italianiserende stijl naar ontwerp van architect Jean-Pierre Cluysenaar (1811-1880) gelegen op een hoogte en omgeven door een ruim park met indrukwekkende bomen. Het pand met bewaarde interieurelementen werd volgens de kadastrale staat gebouwd in 1843 en gepubliceerd in Cluysenaars boek Maisons de campagnes.

Dalemstraat 6-8 (Kortenberg)
Villa Les Mélèzes is een eclectische villa in een ruime tuin, rond 1874 gebouwd in opdracht van Karel Stallaert. Kolonel Gustave Wielemans breidde het herenhuis rond 1910 uit met een hoektoren en paardenstallen.

Dorpsplein (Kortenberg)
Neogotisch gebouw uit midden 19de eeuw; de veelhoekige bakstenen apsis dateert evenwel uit de laatste jaren van de 18de eeuw en behoort tot een uiterst vereenvoudigd classicisme.

Engerstraat, Everbergstraat (Kortenberg)
Dertien landhuizen en villa's en één dorpswoning, alle met tuin, die op het neoclassicistische landhuis Les Pyramides na, gebouwd werden in de periode circa 1875–1925.

Kloosterstraat (Kortenberg)
Parochiekerk met een hoge, slanke westertoren: zandstenen constructie op vierkant grondplan uit de 17de eeuw, afgedekt met een klokvormig dak; gevel met fraai Louis XVI-portaal. Uitgebreid eind 19de eeuw naar neogotische plannen van Alexandre Struyven.

Kwerpsebaan 287 (Kortenberg)
Neogotische beuken van 1897 achter een oostertoren en een veelzijdig zandstenen koor. Oude oostertoren uit de 12de of 13de eeuw doch in zijn huidige toestand 16de-eeuws; ietwat verhoogd tijdens de 19de eeuw.