Inventaris

Edewallestraat 24 (Kortemark)
18de-eeuws renteniershuis gelegen midden in de dorpskom. Woning beschermd als monument en omgeving met onder meer voortuin, gietijzeren hek en bakstenen pijlers aan de straatzijde, de cichorei-ast, de Mariagrot, de oudere beplanting met onder meer buxushagen als dorpsgezicht. Boerenburgershuis midden een grote siertuin, waarin onder meer buxushagen en grote bolvormige buxusstruiken. Aan straatzijde afgezet door middel van gietijzeren hek boven laag bakstenen muurtje. Erftoegang tussen vierkante bakstenen pijler. Links voor de woning een Mariagrot opgebouwd uit restanten van Duitse bunkers opgeblazen na de Eerste Wereldoorlog.

Edewallestraat 57 (Kortemark)
Wederopbouwhoeve (jaren 1920) bestaande uit een vrijstaand boerenhuis, schuur en stal in U-vormige opstelling rond een verhard erf. Voortuin van de straat gescheiden door betonnen afsluiting.

Esenstraat 8 (Kortemark)
Hoeve waarvan enkel het boerenhuis bewaard is. Bepalend voor kerkomgeving (ten westen van het koor). De geïncorporeerde voormalige stalling en schuur zijn heden omgevormd tot garages. Het woonhuis wordt volgens kadaster in 1839 opgetrokken door de Zarrense herbergier Petrus Rommelaere en in 1870 door dezelfde familie uitgebreid met een aanpalend landgebouw ten noorden. Gezien de bouwkenmerken dateert het gebouw waarschijnlijk eerder uit de wederopbouwperiode van de jaren 1920.

Galgestraat 10 (Kortemark)
Hoeve, achterin gelegen langs het Hillegoedpad. Oude lindeboom bij de erftoegang. Achter de hoeve, bosje met onder meer rode beuk. Ten zuiden van het erf, boerenhuis van circa 1902, de voorgevel is gericht naar het Hillegoedpad. Rode baksteenbouw onder zadeldak (mechanische pannen, restant van dakruiter). Getoogde muuropeningen, vernieuwd houtwerk naar oud model. In de rechter zijgevel, rondboogvenstertje.

Gitsstraat 15 (Kortemark)
Lage boerenarbeiderswoning uit het laatste kwart van de 19de eeuw of de eerste helft van de 20ste eeuw. Rode baksteenbouw onder zadeldak. Getoogde muuropeningen onder strek en druiplijst. In de linker zijgevel, rondboogvensters. Vernieuwd houtwerk.

Gouden-Hoofdstraat 12 (Kortemark)
Kleine hoeve volgens kadastergegevens in één bouwfase gerealiseerd in 1921. Bestaande uit een boerenhuis en een stalling rond een begraasd erf. Boomgaard aan de straatzijde met notelaar en hoogstamfruit, verharde erfoprit afgesloten door smeedijzeren hek.

Gouden-Hoofdstraat 41 (Kortemark)
Hoeve met 19de-eeuwse kern. Lindes met Mariakapelletje en ijzeren hek bij de erfoprit. Verspreide opstelling rondom deels begraasd erf. Het nu verbouwde boerenhuis en het stalletje rechts van het huis zijn als dusdanig reeds aangeduid op de Atlas der Buurtwegen (circa 1844). Het stalletje links aansluitend bij het huis en de vrijstaande schuur haaks hierop dateren uit de tweede helft van de 19de eeuw of het begin van de 20ste eeuw.

Groenestraat 16 (Kortemark)
Hoevesite met enkele losse bestanddelen in een boomgaard gelegen als dusdanig reeds aangeduid op de Ferrariskaart (1770-1778). Als hoeve met U-vormige opstelling aangeduid op het primitief kadasterplan (circa 1829) en op de Atlas der Buurtwegen (circa 1844) (zie illustratie), boomgaard en tuin. Op dat moment is de hoeve nog aan de straat gelegen, wat zal veranderen met de wijziging van het tracé van de Groenestraat in het begin van de 20ste eeuw. Circa 1930 wordt een landgebouw afgebroken. Circa 1966 wordt het huis aan de oostzijde uitgebreid. Op vandaag L-vormige opstelling rondom een begraasd erf.

Groenestraat 36 (Kortemark)
19de-eeuwse boerenarbeiderswoning, oorspronkelijk deel uitmakend van een tweewoonst. Deze tweewoonst is als dusdanig reeds aangeduid op het primitief kadasterplan (circa 1829) en op de Atlas der Buurtwegen (circa 1844) (zie illustratie).

Groenestraat 7 (Kortemark)
Boerenhuis van vroegere molenaarshoeve bij de site van de verdwenen "Abeelemolen". Als dusdanig reeds aangeduid als aan de straat gelegen site met L-vormige opstelling ten noorden van de staakmolen, op het primitief kadasterplan (circa 1829) (zie illustratie) en op de Atlas der Buurtwegen (circa 1844).