Gebeurtenis

Rapportage archeologie 2025

literatuurstudie
ID
1085727
URI
https://id.erfgoed.net/gebeurtenissen/1085727

Beschrijving

De ‘Rapportage archeologie 2025' bundelt alle fiches uit de inventaris van eindverslagen van archeologische opgravingen en aanvullende onderzoeken opgeladen in het Archeologieportaal in 2025, en vat eveneens de gepubliceerde syntheseonderzoeken van 2025 samen. De resultaten van de onderzoeken worden opgelijst per archeologische periode (van oud naar jong).

Steentijd

paleolithicum

  • Beernem Rokersdreef I: enkele artefacten met windglans en vorstbreuken wijzen mogelijk op een datering in het laat- of finaalpaleolithicum.
  • Eeklo Huysmanshoeve: er kwam een paleobodem aan het licht die aan de hand van natuurwetenschappelijk onderzoek vroeg in de laatglaciale periode kan worden gesitueerd.
  • Hooglede Honzebrouckstraat: een paleogeul uit het Weichseliaan en enkele artefacten die wijzen op activiteit in het paleolithicum.
  • Maldegem Ringbaan en Groenzone: in het laatglaciaal bevond zich hier een natuurlijke depressie met open water.
  • Roeselare Rennevoordestraat: bij een kleiontginning werden hier o.a. vuurstenen artefacten uit het middenpaleolithicum gevonden. Het landschappelijk onderzoek toont aan dat deze site zich bevindt op de oever van een vroegere geul, een plek aantrekkelijk voor de jacht.

mesolithicum

neolithicum

  • Antwerpen Scheldelaan: paleo-ecologisch onderzoek van een veenpakket biedt een beeld van het lokale milieu en de vegetatie van de periode van het neolithicum tot de middeleeuwen.
  • Bilzen-Hoeselt Boomstraat: vier aangetroffen artefacten kunnen in het neolithicum worden gedateerd. Een laatneolithische hamerbijl gevonden tijdens het vooronderzoek werd microscopisch onderzocht.
  • Boortmeerbeek Wespelaarsebaan: een paalkuil met enkele fragmenten handgevormd aardewerk uit het neolithicum of de bronstijd.
  • Diepenbeek Molenstraat-Pruinveld: enkele objecten (aardewerk, vuurstenen artefacten waaronder enkele pijlpunten) dateren uit het (laat-)neolithicum.
  • Herzele N42: kuilen en paalkuilen geassocieerd met aardewerk en vuurstenen artefacten wijzen op de aanwezigheid van een site uit het middenneolithicum (Michelsbergcultuur).
  • Hooglede Honzebrouckstraat: een paleogeul opgevuld in het midden-holoceen en enkele artefacten die wijzen op activiteit in het mesolithicum en neolithicum.
  • Rotselaar Provinciebaan: één artefact, een massieve kling uit vuursteen, is eerder in het neolithicum te dateren.
  • Rumst Vissersstraat: in een Romeinse laag werd een nagenoeg volledige neolithische gepolijste bijl in vuursteen aangetroffen.

Metaaltijden

  • Oostrozebeke Ingelmunstersteenweg 153: een circulair spoor wijst vermoedelijk op de aanwezigheid van een vroegere grafheuvelstructuur, die echter niet nader kon worden gedateerd.
  • Zoersel Oostmallebaan 10: enkele sporen (paalkuilen en kuilen) wijzen op activiteit in de metaaltijden maar kunnen niet nader gedateerd worden.

bronstijd

  • Aarschot Bekaflaan-Steystraat: enkele paalkuilen die samen de plattegrond van een 'spieker' vormen, 14C-datering wijst op de periode 1495-1425 v.Chr.
  • Antwerpen Scheldelaan: paleo-ecologisch onderzoek van een veenpakket biedt een beeld van het lokale milieu en de vegetatie van de periode van het neolithicum tot de middeleeuwen.
  • Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht Camille Huysmansstraat: een kringgreppel uit de middenbronstijd en een later bijgezet crematiegraf uit de overgangsperiode van de midden- naar de late bronstijd.
  • Boortmeerbeek Wespelaarsebaan: een paalkuil met enkele fragmenten handgevormd aardewerk uit het neolithicum of de bronstijd.
  • Kruisem Passionistenstraat 31: een kuil met vrij veel aardewerkscherven, verbrand bot en houtskool. Een 14C-datering wijst deze toe aan de 10de of 9de eeuw v.Chr.
  • Maldegem Ringbaan en Groenzone: plattegronden van hoofd- en bijgebouwen tonen bewoning in de middenbronstijd.
  • Mechelen Dorpsstraat fase 1: een grafveld met urnengraven uit de late bronstijd of vroege ijzertijd.
  • Mechelen Dorpsstraat fase 2: een grafveld met urnengraven uit de late bronstijd of vroege ijzertijd.
  • Mechelen Kerkenbos: een cirkelvormig grafmonument met dubbele palenkrans uit de middenbronstijd en een deel van een grafveld met urnengraven en kringgreppels uit de late bronstijd of vroege ijzertijd.
  • Nijlen Doelstraat: paalsporen, kuilen en enkele gebouwplattegronden wijzen op bewoning in de late bronstijd of vroege ijzertijd.
  • Oedelem Beernemstraat: een kleine kringgreppel van een verdwenen grafheuvel werd via radiokoolstofdatering gesitueerd in de middenbronstijd (tussen 1430 en 1274 v.Chr.).
  • Tielt Dosseweg: sporen van een een kleine nederzetting of tijdelijk erf in de overgangsperiode van de late bronstijd en vroege ijzertijd, met o.a. een huisplattegrond.

ijzertijd

  • Aalter Onderdale fase 2: enkele greppels, kuilen en paalkuilen, waaronder twee 'spiekers', via radiokoolstofdatering te plaatsen tussen 320 en 200 v.Chr. (late ijzertijd).
  • Aarschot Bekaflaan-Steystraat: in de spreiding van paalkuilen kunnen vier 'spiekers' herkend worden, die via 14C-datering te plaatsen zijn in de vroege- en middenijzertijd (respectievelijk tussen 760-420 en 455-390 v.Chr.).
  • Antwerpen Scheldelaan: paleo-ecologisch onderzoek van een veenpakket biedt een beeld van het lokale milieu en de vegetatie van de periode van het neolithicum tot de middeleeuwen.
  • Baarle-Hertog Tommelse akkers: sporen van bijgebouwen (spiekers) en crematiegraven wijzen op een intensief ontgonnen landschap hier van de vroege tot late ijzertijd.
  • Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht Camille Huysmansstraat: paalkuilen en een structuur met onduidelijke functie uit de late ijzertijd of vroeg-Romeinse periode.
  • Bilzen-Hoeselt Boomstraat: sporen van een erf en een crematiegraf uit de overgangsperiode van de vroege naar midden ijzertijd. Een erf met o.a. een hoofdgebouw en enkele spiekers behoort tot de late ijzertijd.
  • Bilzen-Hoeselt Wedersoet fase 1: enkele greppels en kuilen, te dateren in de late ijzertijd of vroeg-Romeinse periode.
  • Bonheiden Plaslei: een greppel en een paalkuil zijn aan de hand van enkele aardewerkscherven te dateren in de vroege middenijzertijd.
  • Diepenbeek Molenstraat- Pruinveld: verschillende sporen (kuilen) en vondsten uit de ijzertijd.
  • Essen Spijker 22-26: paalkuilen en kuilen uit de ijzertijd, met plattegronden van enkele spiekers. 14C-dateringen situeren deze bewoningsfase in de midden-late ijzertijd.
  • Evergem Doornstraat: twee enclosures en enkele bijgebouwen (spiekers) zijn op basis van schaarse aardewerkvondsten wellicht te plaatsen in de ijzertijd.
  • Gent Technologiepark: paalkuilen, kuilen en greppels wijzen op de aanwezigheid van een nederzetting, twee 14C-dateringen van bijgebouwen (spiekers) zijn gesitueerd in de middenijzertijd.
  • Hasselt Aldestraat 50: enkele scherven handgevormd aardewerk wijzen wellicht op bewoning in de buurt in de ijzertijd.
  • Herzele N42: diverse sporen zonder duidelijke samenhang wijzen op een voornamelijk agrarisch gebruik van de terreinen.
  • Hooglede Honzebrouckstraat: houtskoolmeilers uit de late ijzertijd en Romeinse periode.
  • Kontich Groeningenlei: hier werd een deel van een nederzetting uit de middenijzertijd aangesneden, met paalkuilen die wijzen op een huisplattegrond en enkele spiekers, en een waterput.
  • Kortrijk Bozestraat: een houtskoolrijke kuil dateert vermoedelijk in de ijzertijd maar kon niet nader gedateerd worden via radiokoolstofdatering (geen geschikte monsters).
  • Kruisem Passionistenstraat 31: enkele bijgebouwen (spiekers), kuilen en paalkuilen wijzen op de aanwezigheid van een erf uit de late ijzertijd.
  • Lubbeek Hazenput (fase 2): enkele kuilen met vrij veel houtskool en verbrande leem kunnen aan de hand van radiokoolstofdateringen gesitueerd worden in de midden- late ijzertijd.
  • Maldegem Paddepoeleweg: enkele sporen kunnen aan de hand van het aardewerk in de midden tot late ijzertijd geplaatst worden.
  • Maldegem Ringbaan en Groenzone: een gebouwplattegrond uit de vroege ijzertijd, en een groot aantal hoofd- en bijgebouwen, alsook waterputten en wegtracés uit de late ijzertijd.
  • Mechelen Dorpsstraat fase 1: een grafveld met urnengraven uit de late brons of vroege ijzertijd.
  • Mechelen Dorpsstraat fase 2: een grafveld met urnengraven uit de late brons of vroege ijzertijd.
  • Mechelen Kerkenbos: een deel van een grafveld met urnengraven en kringgreppels uit de late brons of vroege ijzertijd.
  • Merelbeke-Melle Brusselsesteenweg: sporen van een hoofdgebouw, enkele bijgebouwen en een crematiegraf. Op basis van het aanwezige aardewerk en 14C-dateringen wordt deze bewoning gesitueerd in de late ijzertijd.
  • Merksplas Kleiryt: diverse sporen (kuilen, paalkuilen) tonen de aanwezigheid van tenminste één hoofdgebouw en verschillende bewoningsfasen, 14C-datering wijst erop dat deze te plaatsen zijn in de middenijzertijd.
  • Nazareth-De Pint Eke Kouter: paalkuilen afkomstig van bijgebouwen en greppels behoren tot een nederzetting uit de ijzertijd, die eveneens bij andere opgravingen vlakbij reeds werd aangesneden.
  • Nijlen Doelstraat: paalsporen, kuilen en enkele gebouwplattegronden wijzen op bewoning in de late bronstijd of vroege ijzertijd, en late ijzertijd tot vroeg-Romeinse periode.
  • Nijlen Klokkenlaan 25 fase 1: sporen die een gebouwplattegrond vormen zijn te dateren in de midden tot late ijzertijd.
  • Oedelem Beernemstraat: sporen van een nederzetting die via radiokoolstofdatering in de 6de tot 4de eeuw v.Chr. geplaatst kan worden.
  • Oostkamp Fabiolalaan- Molenwalstraat II: een kuil en een greppel, een scherf aardewerk dateert deze sporen in de late ijzertijd.
  • Poperinge Westhoekweg I: verschillende greppels dateren uit de ijzertijd tot vroeg-Romeinse periode.
  • Ranst Pater Domstraat: een gracht uit de ijzertijd vorm een vierkante structuur van ca. 50 bij 50 meter.
  • Riemst Iers Kruisstraat: enkele sporen dateren uit de late ijzertijd.
  • Roeselare Liebeekstraat: enkele houtskoolmeilers en brandrestengraven dateren uit de late ijzertijd of vroeg-Romeinse periode.
  • Rotselaar Provinciebaan: paalsporen vormen samen enkele gebouwplattegronden die met enige voorzichtigheid in de late ijzertijd te dateren zijn.
  • Tielt Dosseweg: sporen van een een kleine nederzetting of tijdelijk erf in de overgangsperiode van de late bronstijd naar de vroege ijzertijd, met o.a. een huisplattegrond. Een aantal vondsten wijst ook nog op aanwezigheid in de late ijzertijd.
  • Tienen Oude Vestenstraat 4-6: enkele greppels die op basis van 14C-datering kunnen toegewezen worden aan de late ijzertijd.
  • Veurne Kasteelhoeve Torreelen: een spoor onder het laatmiddeleeuwse mottelichaam wordt door radiokoolstofdatering in de vroege ijzertijd gesitueerd.
  • Wuustwezel Hofakker: de paalkuilen uit de ijzertijd omvatten minstens drie hoofdgebouwen, twee grotere bijgebouwen en 15 spiekers, uit diverse periodes van de ijzertijd.
  • Zandhoven Bruggestraat: nederzettingssporen met plattegronden van diverse bijgebouwen. Het onderzoek van fossiele stuifmeelkorrels toont bos in de lagere gedeelten en weiden op de hogere delen van het landschap.

Romeinse periode

  • Aalst Pupillensite-Oud Stadhuis: bij dit beperkt proefputtenonderzoek werden bewoningssporen uit de 1ste tot 3de eeuw n.Chr. gevonden.
  • Aalter Onderdale fase 2: uit één van de ijzertijdgreppels op de site werd ook vermoedelijk wat Romeins materiaal aangetroffen.
  • Antwerpen Scheldelaan: paleo-ecologisch onderzoek van een veenpakket biedt een beeld van het lokale milieu en de vegetatie van de periode van het neolithicum tot de middeleeuwen.
  • Beernem Rokersdreef I: enkele losse vondsten uit de Romeinse periode wijzen mogelijk op een agrarisch gebruik van de zone in deze periode.
  • Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht Camille Huysmansstraat: sporen wijzen op leemontginning en ambachtelijke activiteiten. Drie crematiegraven zijn gesitueerd in de nabijheid van de bronstijd grafheuvel.
  • Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht Neerstraat: fysisch-antropologisch onderzoek van botresten van een 2de-eeuws crematiegraf.
  • Bilzen-Hoeselt Boomstraat: een randscherf van een mortarium en verspreid bouwmateriaal wijzen op activiteiten in de buurt in de Romeinse periode.
  • Bilzen-Hoeselt Wedersoet fase 1: enkele greppels en kuilen, te dateren in de late ijzertijd of vroeg-Romeinse periode.
  • Boortmeerbeek Wespelaarsebaan: enkele kuilen kunnen aan de hand van het aardewerk in de Romeinse periode gesitueerd worden.
  • Evergem Ralingen: resten van een nederzetting uit de midden-Romeinse periode, met o.a. drie plattegronden van hoofdgebouwen.
  • Gistel Brugse Baan: sporen van een nederzetting met verschillende gebouwplattegronden, en een grafveld met brandrestengraven, uit de midden-Romeinse periode.
  • Gavere Markt: een greppel en enkele kuilen.
  • Herzele N42: diverse brandrestengraven, in één van de deelzones ook enkele kuilen en paalkuilen.
  • Hooglede Honzebrouckstraat: houtskoolmeilers uit de late ijzertijd en Romeinse periode.
  • Ieper Bargiestraat 6: een mogelijke gebouwplattegrond, met in de paalkuilen Romeins aardewerk.
  • Kortrijk Deken Zegerplein-Begijnhofstraat: een afvalkuil met Romeins aardewerk.
  • Kortrijk Koffiehoekstraat: een waterkuil, een waterput en enkele kuilen uit de midden-Romeinse periode.
  • Kortrijk Vlasbloemstraat: drie brandrestengraven werden natuurwetenschappelijk onderzocht.
  • Laakdal Steenbergen 97-99: restanten van een villa uit de 2de-3de eeuw, met o.a. de resten van een badgebouw.
  • Lokeren Zelebaan: een aantal greppels zijn wellicht te dateren in de Romeinse periode.
  • Maldegem Ringbaan en Groenzone: de bewoning uit de late ijzertijd handhaaft zich ook doorheen de Romeinse periode, o.a. getuige enkele plattegronden van hoofd- en bijgebouwen, waterputten en een rechthoekige greppelstructuur (cultusplaats?).
  • Mechelen Kerkenbos: enkele grachten (?) met Romeinse dakpan- en doliumfragmenten.
  • Menen Steenland: enkele kuilen uit de midden-Romeinse periode.
  • Merelbeke-Melle Sallemeulekouter: natuurwetenschappelijk onderzoek van een brandrestengraf uit de 1ste-2de eeuw toont aan dat het graf toebehoort aan een volwassen individu, wellicht een vrouw.
  • Nazareth-De Pint Eke Kouter: een vermoedelijk brandrestengraf, via 14C-datering te plaatsen in de midden-Romeinse periode.
  • Nijlen Doelstraat: paalsporen, kuilen en enkele gebouwplattegronden wijzen op bewoning in de late ijzertijd tot vroeg-Romeinse periode.
  • Nijlen Klokkenlaan 25 fase 1: diverse sporen, waaronder van hoofd- en bijgebouwen, tonen een landelijke Romeinse bewoning op deze locatie.
  • Nijlen Klokkenlaan 25 fase 2: enkele sporen en vondsten wijzen op landbouwactiviteit in de Romeinse periode.
  • Oudenburg Brugsesteenweg: een deel van een hoofdgebouw, karrensporen en twee brandrestengraven.
  • Pajottegem Vollezelestraat: sporen van een erf uit de 2de eeuw, met een hoofdgebouw, greppels, kuilen en paalkuilen.
  • Poperinge Westhoekweg I: verschillende greppels dateren uit de ijzertijd tot vroeg-Romeinse periode. Een brandrestengraf werd gedateerd tussen de 2de helft van de 1ste eeuw en 1ste helft van de 2de eeuw n.Chr.
  • Roeselare Gitsestraat: verder onderzoek op het houtskool van een meiler wijst er op dat deze te dateren is in de 1ste tot 2de eeuw n.Chr.
  • Roeselare Liebeekstraat: enkele houtskoolmeilers en brandrestengraven dateren in de late ijzertijd tot vroeg-Romeinse periode.
  • Ronse Lorettestraat 335-339: een wellicht meerfasige nederzetting uit de 2de helft van de 1ste eeuw tot 2de eeuw n.Chr., met twee hoofdgebouwen, een aantal bijgebouwen, een waterkuil en een wegtracé.
  • Rotselaar Provinciebaan: twee houtskoolmeilers die middels 14C datering in de Romeinse periode kunnen geplaatst worden.
  • Rumst Vissersstraat: een opvullingslaag en enkele kuilen, met aardewerk uit de tweede helft van de 2de eeuw tot en met de 3de eeuw.
  • Rumst Vissersstraat (2): een laag met aardewerk en andere vondsten uit de tweede helft van de 2de eeuw tot en met de 3de eeuw.
  • Tielt Dosseweg: een ongeschoeide waterput behoort mogelijk tot de Romeinse periode. Daarnaast werden diverse Romeinse vondsten aangetroffen: aardewerk, natuursteen en dakpanfragmenten.
  • Tienen Oude Vestenstraat 4-6: enkele Romeinse dakpanfragmenten, maar geen geassocieerde sporen.
  • Tongeren-Borgloon Elfde Novemberwal: sporen uit de vroeg-Romeinse periode en resten van een stadswoning (domus) uit de midden-Romeinse tijd.
  • Tongeren-Borgloon Hondsstraat 5-13: sporen en structuren vanaf de stichtingsfase van de stad (ca. 10 v.Chr.) tot in de 5de eeuw n.Chr., initieel vermoedelijk met een militair karakter, evoluerend naar een residentieel karakter.
  • Tongeren-Borgloon Repenstraat 11: sporen van houtbouw en karrensporen uit de 1ste eeuw n.Chr.
  • Tongeren-Borgloon Sint-Truidersteenweg 11-15: een vroeg-Romeinse gracht, mogelijk met militaire functie, en restanten van het Tongerse stratennet uit de 1ste en 2de eeuw. Na 178 n.Chr. verscheen hier een rijke Romeinse stadswoning (domus).
  • Torhout Breidelstraat II: in de beperkte oppervlakte van deze opgraving wijzen diverse vondsten op de aanwezigheid van een bewoningssite met steenbouw uit de midden-Romeinse periode.
  • Torhout stadskern I: een gracht en enkele andere sporen uit de midden-Romeinse periode. Natuurwetenschappelijk onderzoek wijst op een bosrijk landschap, maar met graanakkers in de nabijheid.
  • Wingene Ruiseledesteenweg: twee houtskoolmeilers gevonden bij een vooronderzoek dateren uit de vroeg- tot midden-Romeinse periode.
  • Wuustwezel Hofakker: uit de vroeg-Romeinse periode (1ste eeuw n.Chr.) dateren minstens een hoofdgebouw, met bijhorend bijgebouw.
  • Zwalm Latemdreef 1: grachten, greppels en kuilen wijzen op de aanwezigheid van een erf uit de midden-Romeinse periode.

Middeleeuwen

vroege middeleeuwen

  • Aarschot Bekaflaan-Steystraat: enkele paalkuilen die samen een 'spieker' vormen worden door een 14C-datering in de vroege middeleeuwen geplaatst (770-980 n.Chr.), maar het is waarschijnlijk dat deze datering foutief is, en dat de structuur in de metaaltijden moet gesitueerd worden.
  • Antwerpen Scheldelaan: paleo-ecologisch onderzoek van een veenpakket biedt een beeld van het lokale milieu en de vegetatie van de periode van het neolithicum tot de middeleeuwen.
  • Boortmeerbeek Wespelaarsebaan: een spieker wordt op basis van een 14C-datering in de vroege middeleeuwen geplaatst.
  • Brugge Eekhoutpoort: de opvulling van een natuurlijke waterloop is te situeren in de vroege middeleeuwen, natuurwetenschappelijk onderzoek geeft een beeld van de toenmalige vegetatie. Een kuil is te situeren in de Merovingische periode.
  • Brugge Gistelsesteenweg: standgreppels en paalsporen, via radiokoolstofdatering te plaatsen in de Merovingische periode.
  • Kruisem Passionistenstraat 31: enkele greppels, kuilen en paalkuilen zijn te interpreteren als een randzone van een bewoningssite uit de Karolingische periode.
  • Kruisem Pastorietuin: enkele paalsporen en kuilen zonder duidelijke functie zijn op basis van 14C-datering te plaatsen in de Karolingische periode.
  • Laakdal Steenbergen 97-99: enkele inhumatiegraven bevinden zich in de zone van een vroegere Romeinse villa.
  • Maldegem Ringbaan en Groenzone: een plattegrond van een hoofdgebouw en een waterput.
  • Merksplas Kleiryt: een waterput is aan de hand van een 14C-datering te plaatsen in de 7de-8ste eeuw n.Chr.
  • Nijlen Doelstraat: paalsporen, kuilen en enkele gebouwplattegronden wijzen op bewoning in de vroege middeleeuwen.
  • Oedelem Beernemstraat: plattegronden van twee opeenvolgende grote gebouwen. Volgens 14C-dateringen stamt het eerste langhuis uit de tweede helft van de 7de tot de 8ste eeuw, het tweede uit de late 8ste tot 9de eeuw.
  • Oudenburg Brugsesteenweg: op de site was een plattegrond van een boerderij hoofdgebouw aanwezig, en twee inhumatiegraven die via een14C-analyse kunnen gedateerd worden in de 7de- 8ste eeuw n.Chr.
  • Ranst Pater Domstraat: een waterkuil en een boomstamwaterput worden via dendrochronologie in de 6de-7de eeuw n.Chr. gesitueerd.
  • Roeselare Stadhuis: een restant van een oven, opgevuld met afval van metaalbewerking. De vulling bevatte aardewerk uit de volle middeleeuwen maar een radiokoolstofdatering doet vermoeden dat het spoor tot de Karolingische periode teruggaat.
  • Tielt Dosseweg: sporen en structuren van meerdere bouwfasen tijdens de Karolingische periode, met o.a. twee bijgebouwen, een palissade, twee waterputten en een drenkpoel voor vee.
  • Torhout stadskern I: een silo wordt op basis van radiokoolstofdatering geplaatst in de Merovingische periode, een gracht is te situeren in de Karolingische periode.
  • Zandhoven Langestraat 27: twee gebouwplattegronden en een boomstamwaterput dateren uit de Karolingische periode.

volle middeleeuwen

  • Aalst Pupillensite-Oud Stadhuis: bij dit beperkt proefputtenonderzoek werden ophogingslagen en diverse sporen aangetroffen, afkomstig van achtererven van de bewoning hier. De sporen dateren van de 12de tot de 16de eeuw.
  • Antwerpen Scheldelaan: paleo-ecologisch onderzoek van een veenpakket biedt een beeld van het lokale milieu en de vegetatie van de periode van het neolithicum tot de middeleeuwen.
  • Assenede Heilig Kruiskerk: inhumatiegraven van het voormalig parochiekerkhof van Boekhoute, met graven van de 10de eeuw tot de nieuwste tijd.
  • Beernem Zuiddamme: resten van een volmiddeleeuws erf, met o.a. een gebouwplattegrond en een waterput.
  • Bierbeek Sint-Hilariuskerk: een muurrest bestaande uit drie zorgvuldig gekapte ijzer- en kalkzandstenen blokken, toegeschreven aan een fundering of muur van een 12de-eeuwse kerk.
  • Bonheiden Plaslei: onder andere twee plattegronden van gebouwen en twee waterputten tonen de aanwezigheid van een nederzetting.
  • Boortmeerbeek Wespelaarsebaan: kuilen en paalkuilen, waarin echter geen duidelijke structuren kunnen worden herkend.
  • Brugge Eekhoutpoort: sporen van een houten gebouwtje uit de 10de tot 11de eeuw en van een stenen kapel gerelateerd aan de Eekhoutabdij, te dateren in de 12de eeuw. Een graf centraal in de kapel is vermoedelijk van de toenmalige abt (Lambert).
  • Brugge Naaldenstraat: een gracht uit de 11de tot 13de eeuw.
  • Brugge Vlamingstraat, Sint-Jorisstraat, Vlamingdam: in de Sint‐Jorisstraat kwam een compact stenen wegdek aan het licht, gedateerd tussen de late 10de en de vroege 11de eeuw.
  • Damme Hoge Akker: sporen behorend tot een erf uit de 11de-12de eeuw. Rooikuilen wijzen op de planmatige aanplant van een bos of boomgaard, wellicht al in de volle middeleeuwen.
  • Damme Sint-Janshospitaal: enkele eikenhouten palen dateren van vóór 1180, en zijn te relateren aan de voorloper van Damme (Letterswerve). Een dijk opgebouwd met kleiplaggen dateert vermoedelijk uit de periode van het midden van de 12de tot het begin van de 13de eeuw.
  • Diksmuide Wilgendijk: aanvullend natuurwetenschappelijk onderzoek van een geulvulling biedt een kijk op het plaatselijke milieu in de 12de- 13de eeuw.
  • Evergem Doornstraat: paalkuilen die samen twee huisplattegronden vormen, en een waterput met houten beschoeiing wijzen op de aanwezigheid van een rurale bewoningssite.
  • Gavere Markt: twee grachten met volmiddeleeuws aardewerk.
  • Gent Nederpolder 8-10: enkele kuilen en paalkuilen zijn aan de hand van het aardewerk te dateren in de volle middeleeuwen.
  • Gent Prinsenhofplein 7: ophogingslagen.
  • Gent Sint-Pietersnieuwstraat 51: afvalkuilen, onder de vondsten zit grijs aardewerk dat op basis van de randtypologie en de radstempeldecoratie in de 10de tot het begin van de 11de eeuw kan worden gedateerd.
  • Haaltert Sint-Goriksplein: in het zuidoosten van het projectgebied werden een kuil aangetroffen die op basis van het aardewerk in de vulling in de volle middeleeuwen kan worden gedateerd.
  • Herzele N42: sporen van nederzettingsstructuren uit de 12de tot 13de eeuw, waaronder paalkuilen, afvalkuilen, perceelsgreppels en minstens één driebeukige houtbouw, afkomstig van een woonstalhuis.
  • Ieper Bargiestraat 6: een paalkuil met een aardewerk scherf uit de volle middeleeuwen.
  • Kruisem Pastorietuin: paalsporen en een greppel die vermoedelijk als erfafbakening te interpreteren is.
  • Leuven Sint-Donatuspark: bij een werfbegeleiding kon de fundering van de opstaande muur uit de 12de-13de eeuw onderzocht worden.
  • Lier Spekkestraat 6-8: een bewoningskern met o.a. enkele plattegronden van hoofdgebouwen, het oudste spoor is een waterput waarvan het hout via dendrochronologie exact kon gedateerd worden met een kapdatum in 1077 of 1078 n.Chr.
  • Lokeren Windhaarstraat: een gracht- en greppelsysteem uit de 12de-13de eeuw.
  • Lokeren Zelebaan: bewoningssporen die toebehoren aan verschillende bewoningsfasen: drie driebeukige hoofdgebouwen, drie waterputten, een spieker, een groot bijgebouw (mogelijke stal), en verschillende andere kuilen, greppel- en grachtsegmenten. De oudste bewoningfase is te plaatsen vanaf het midden van de 11de eeuw. Natuurwetenschappelijk onderzoek toont een intens ontgonnen landschap.
  • Maldegem Molenberg: sporen van een gebouwplattegrond, en grachten en greppels tonen de aanwezigheid van een erf in de 12de eeuw.
  • Maldegem Paddepoeleweg: kuilen, paalsporen, greppels en een waterkuil.
  • Maldegem Ringbaan en Groenzone: een intensieve bewoningsfase, met o.a. plattegronden van 20 hoofdgebouwen, sporen van bijgebouwen, waterputten, en kuilen voor het bewaren van voedsel.
  • Menen Rijselstraat-Kerkstraat: de oudste sporen hier wijzen op een landelijke bewoning van de 10de tot de 12de eeuw.
  • Merksplas Kleiryt: paalsporen vormen een mogelijke bootvormige gebouwplattegrond.
  • Nazareth-De Pint Eke Kouter: een gracht, die zorgde voor de afwatering van het landbouwareaal in deze periode.
  • Oedelem Beernemstraat: een extractiekuil bevatte veel misbaksels en slecht gebakken aardewerk, waaronder een kogelpot uit de 12de-13de eeuw. Twee zilveren munten (uit 1180-1220 en 1140-1180) ondersteunen deze datering.
  • Oostkamp Fabiolalaan-Molenwalstraat II: enkele gebouwplattegronden, waterkuilen, greppels en andere sporen tonen de locatie van een volmiddeleeuws boerenerf.
  • Oostkamp Vrijlatenstraat I: greppels wijzen op de aanwezigheid van een rurale site in de omgeving.
  • Pajottegem Vollezelestraat: een extractiekuil, op basis van het aardewerk in de vulling te dateren in de 12de eeuw.
  • Roeselare Gitsestraat II: enkele gebouwplattegronden en andere sporen tonen de aanwezigheid van verschillende boerenerven.
  • Roeselare Stadhuis: een restant van een oven, opgevuld met afval van metaalbewerking. De vulling bevatte aardewerk uit de volle middeleeuwen maar een radiokoolstofdatering doet vermoeden dat het spoor tot de Karolingische periode teruggaat. Daarnaast wijzen paalsporen, een waterkuil, een beerput, (extractie)kuilen en een brandlaag op bewoning in deze periode.
  • Rotselaar Provinciebaan: een deel van een boerenerf met o.a. greppels en gebouwplattegronden, uit de 11de-12de eeuw.
  • Torhout Breidelstraat II: inhumatiegraven behorend tot het parochiekerkhof, daterend van de 11de tot de 18de eeuw.
  • Torhout stadskern I: van in de volle middeleeuwen werden diverse sporen en structuren aangetroffen, o.a. de funderingen van een romaanse kerk, en een met veldsteen verharde weg.
  • Vilvoorde Heldenplein en Portaelsstraat: bij werken rond de kerk werd het kerkhof aangesneden, met begravingen van de 11de tot de 19de eeuw.
  • Wijnegem Jan-Vlemincktoren fase 2, binnenplein: ophogingslagen uit de volle en late middeleeuwen.
  • Wuustwezel Hofakker: sporen behorend tot drie 'bootvormige' gebouwen, wellicht van verschillende bewoningsfasen. Het dendrochronologisch onderzoek van het hout van een waterput geeft een datering in de eerste helft van de 11de eeuw (ca. 1020-1037).
  • Zandhoven Langestraat 27: een plattegrond van een bootvormig gebouw is aan de hand van de vorm te dateren in de vroege periode van de volle middeleeuwen.

late middeleeuwen

  • Aalst Pupillensite-Oud Stadhuis: bij dit beperkt proefputtenonderzoek werden ophogingslagen en diverse sporen aangetroffen, afkomstig van achtererven van de bewoning hier. De sporen dateren van de 12de tot de 16de eeuw.
  • Aalter Onderdale fase 2: grachten en greppels van landindeling, daterend uit de 13de-14de eeuw.
  • Antwerpen kathedraaltuin: resten van een kelder en afvallagen.
  • Antwerpen Scheldelaan: paleo-ecologisch onderzoek van een veenpakket biedt een beeld van het lokale milieu en de vegetatie van de periode van het neolithicum tot de middeleeuwen.
  • Asse Weversstraat: enkele kuilen, mogelijk oorspronkelijk voor leemwinning, werden opgevuld met afval uit de late middeleeuwen tot de 16de eeuw.
  • Assenede Heilig Kruiskerk: inhumatiegraven van het voormalig parochiekerkhof van Boekhoute, met graven van de 10de eeuw tot de nieuwste tijd.
  • Berlare Kasteel: bij een opgraving in vier deelzones werd een deel van een walgracht aangesneden.
  • Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht Camille Huysmansstraat: enkele kuilen en greppelstructuren.
  • Bonheiden Plaslei: een waterput en enkele andere sporen dateren in de late middeleeuwen.
  • Brugge Eekhoutpoort: restanten van de gotische kerkfase en verschillende grafkelders, en resten van verschillende abdijgebouwen buiten de kerk, te relateren aan de Eekhoutabdij.
  • Brugge Gistelsesteenweg: perceelsgreppels.
  • Brugge Groene Fietsgordel: tijdens inrichtingswerken aan de kasteelsite van Ver-Assebroek kwamen resten van palen tevoorschijn in de tweede en derde walgracht. De kapdatum van één van de palen kon gedateerd worden tussen 1349-1368.
  • Brugge Naaldenstraat: resten van een bakstenen gebouw daterend van vóór de oprichting van het Hof Bladelin in de 15de eeuw op deze locatie.
  • Brugge Nieuwe Gentweg 108: de oudste sporen binnen de site zijn te dateren in de 13de-14de eeuw. Het gaat om een kuil, een opvullingslaag en twee funderingsresten.
  • Brugge Ter Doeststraat: twee greppels uit de late middeleeuwen of nieuwe tijd.
  • Brugge Vlamingstraat, Sint-Jorisstraat, Vlamingdam: in de Vlamingstraat werden resten van een oud wegtracé en onderliggende grachtvullingen aangetroffen. Ten zuiden van de Vlamingbrug kwam muurwerk aan het licht dat mogelijk deel uitmaakte van het 14de‐eeuwse zuidelijke bruggenhoofd. In een diepere werkput werd een 13de‐14de‐eeuwse tonput gevonden, opgebouwd uit hergebruikte tonnen met wijnroeiers‐ en makersmerken. De opvulling bevatte veel bewerkt gewei, mogelijk ambachtelijk afval.
  • Damme Hoge Akker: rooikuilen, een waterkuil en een cluster van paalsporen. De rooikuilen zijn het restant van de planmatige aanleg van een bos of boomgaard, mogelijk al aangeplant in de volle middeleeuwen.
  • Damme Sint-Janshospitaal: een dijk opgebouwd met kleiplaggen dateert vermoedelijk uit de periode van het midden van de 12de tot het begin van de 13de eeuw. Uit de late middeleeuwen dateren ook nog diverse bewoningsresten en een begraafplaats.
  • Diest Michel-Theysstraat 6: bij deze kleine opgraving werden resten van 4 inhumatiegraven gevonden.
  • Diksmuide Wilgendijk: aanvullend natuurwetenschappelijk onderzoek van een geulvulling biedt een kijk op het plaatselijke milieu in de 12de-13de eeuw.
  • Eeklo Huysmanshoeve: natuurwetenschappelijk onderzoek op de vulling van de walgracht levert een beeld op van de begroeiing in deze periode.
  • Evergem Doornstraat: een enclosure doorsnijdt de volmiddeleeuwse sporen en is op basis van aardewerk te plaatsen in de late middeleeuwen.
  • Gavere Markt: diverse sporen, waaronder grachten, kuilen en een poel, en diverse begravingen van dieren. Een wegtracé gaat vermoedelijk ook terug tot deze periode.
  • Geel Kleinhoefpad: greppels die bedoeld waren om het terrein te ontwateren, en een aantal karresporen die in noordwest-zuidoostelijke richting het terrein doorkruisen
  • Gent Nederpolder 8-10: bakstenen structuren (waterputten, beerputten, vloeren en muren) vanaf de late middeleeuwen tot nieuwe tijd.
  • Gent Sint-Pietersabdij brasserie: een vroegere oppervlaktelaag, ca. 40cm onder het huidige vloerniveau, en resten van muurwerk.
  • Gent Sint-Pietersnieuwstraat 51: afvalkuilen, muurresten en vloerniveaus die getuigen van bewoning in de 14de-15de eeuw.
  • Gent Prinsenhofplein 7: ophogingslagen en enkele kuilen.
  • Gent Technologiepark: een aantal paalkuilen en kuilen.
  • Gistel Brugse Baan: een gracht die te dateren is in de 15de eeuw.
  • Haaltert Sint-Goriksplein: perceelsgrachten en enkele kuilen.
  • Harelbeke Ballingenweg 34: leemextractiekuilen en een greppel.
  • Hasselt Aldestraat 50: enkele paalkuilen en kuilen zijn te dateren uit de late middeleeuwen aan de hand van het geassocieerde aardewerk.
  • Hasselt Begijnhof: een greppel en enkele kuilen uit de 13de-14de eeuw.
  • Herzele N42: sporen van nederzeƫtingsstructuren uit de 12de-13de eeuw, waaronder paalkuilen, afvalkuilen, perceelsgreppels en minstens één driebeukige houtbouw, afkomstig van een woonstalhuis.
  • Hooglede Honzebrouckstraat: een grachtensysteem en enkele kuilen.
  • Ieper Rijselsepoort III: kuilen uit de 13de-14de eeuw, vermoedelijk gelieerd aan ambachtelijke activiteiten.
  • Ieper Sint-Elisabetstraat: een ophogingspakket uit de 13de eeuw, die bedoeld was om deze zone bouwrijp te maken.
  • Kortrijk Deken Zegerplein- Begijnhofstraat: een groot aantal sporen dateert uit de late middeleeuwen, waaronder ophogingslagen te relateren aan het begijnhof, resten van een 13de-14de-eeuwse burcht, en resten van de 13de eeuwse bouwfase van de Onze-Lieve-Vrouwekerk.
  • Kortrijk Koffiehoekstraat: één greppel kan in de late middeleeuwen gesitueerd worden.
  • Kortrijk Sint-Michielsplein: een laag met pottenbakkerafval uit de 13de en 14de eeuw. Een pakket met houtskool en verbrande leem is mogelijk te relateren aan de historisch gekende stadsbrand van 1382.
  • Kruisem Pastorietuin: paalsporen, een rechthoekig greppelsysteem, en een oude akkerlaag.
  • Leuven Grote Markt: de fundamenten van een bijgebouw bij de kerk, ten vroegste uit de 14de eeuw maar vermoedelijk jonger.
  • Leuven H. Hooverplein: resten van de fundering van de Sint-Michielspoort.
  • Leuven Keizersberg: een parament van recht gekapte ijzerzandsteen- en kalkzandsteenblokken behoort tot de noordzijde van een burchtmuur.
  • Leuven Sint-Donatuspark: bij een werfbegeleiding kon de fundering van de opstaande muur uit de 12de- 13de eeuw onderzocht worden.
  • Leuven Vaartstraat 144: een laag met vondsten uit de 13de- 14de eeuw en een afvalkuil en beerput, wijzen op een gebruik als tuinzone in deze periode.
  • Leuven verpleegsterschool: verschillende bouwfasen en een beerput, die op basis van het aardewerk kan worden geplaatst in de 13de-14de eeuw.
  • Lier Spekkestraat 6-8: de oudste fase van de hier aanwezige hoeve met walgracht dateert wellicht al uit de late middeleeuwen.
  • Lokeren Windhaarstraat: een gracht- en greppelsysteem uit de 12de-13de eeuw.
  • Maldegem Paddepoeleweg: de meeste sporen (kuilen, paalkuilen, greppels) behoren tot de volmiddeleeuwse periode maar een aantal sporen behoort wellicht toe aan de late middeleeuwen.
  • Mechelen 't Plein: resten van watergebonden infrastructuur langs de Dijle, daterend van de 13de tot de 15de eeuw.
  • Mechelen Grote Markt 19: de oudste aangetroffen muur- en vloerresten van dit herenhuis dateren uit de late middeleeuwen.
  • Menen Rijselstraat-Kerkstraat: er werd een brede mottegracht aangesneden. De gracht was in gebruik tussen ca. 1250 en tot 1315 (14C-datering 1040 – 1220 n.Chr.). De vullingen bevatten hoogwaardige consumptiegoederen en organische resten, wat wijst op een hoge-statuscontext.
  • Merelbeke-Melle Brusselsesteenweg: perceels- en andere greppels wijzen op een agrarisch gebruik van deze zone in de late middeleeuwen.
  • Merksplas Kleiryt: greppels en grachten delen het terrein in wellicht al vanaf de late middeleeuwen, zeker in de nieuwe tijd.
  • Nazareth- De Pinte: een afwateringsgracht en twee poelen, geassocieerd met de laat- en postmiddeleeuws site van het 'Hof ter Groene Walle'.
  • Nijlen Doelstraat: afwaterings- en perceelsgreppels.
  • Oedelem Beernemstraat: een greppel wijst op een functie als landbouwgebied in de late middeleeuwen.
  • Oostrozebeke Ingelmunstersteenweg 153: ploegsporen van de late middeleeuwen en nieuwe tijd.
  • Pepingen Kareelstraat: op basis van een radiokoolstofdatering kan een veldoven voor baksteenproductie gesitueerd worden in de late middeleeuwen tot vroegmoderne periode (15e-begin 17e eeuw).
  • Poperinge Peperstraat 16-18: onder een laatmiddeleeuwse ophogingslaag bevonden zich paalsporen en een perceelsgreppel, eveneens uit de late middeleeuwen.
  • Poperinge Westhoekweg I: grachten en afvalkuilen, en enkele krengbegravingen.
  • Roeselare Stadhuis: sporen van achtererven: paalsporen, kuilen, waterputten, een greppel en een tuinlaag. Enkele kuilen waren gevuld met pottenbakkersafval.
  • Ronse Lorettestraat 335-339: een groot grachtencomplex en diverse kuilen.
  • Rotselaar Provinciebaan: een waterkuil, via 14C-datering te plaatsen in de 14de-15de eeuw.
  • Rumst Vissersstraat: opvullingspakketten en greppels, die wijzen op een vroeger wegtracé.
  • Rumst Vissersstraat (2): een laag met aardewerk en andere vondsten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd.
  • Sint-Lievens-Houtem Eilandbos: bij een werfbegeleiding van de herinrichting van het kerkhof rond de Sint-Michielskerk werd een natuurstenen muur van het schip van de romaanse kerk onderzocht.
  • Tielt Hoogstraat 64: een poel was in gebruik in de late 14de en eerste helft 15de eeuw. Natuurwetenschappelijk onderzoek van de vulling wijst op een open landschap met grassen, graan en aanwijzingen voor het hoeden van vee.
  • Tienen Oude Vestenstraat 4-6: een aantal leemwinningskuilen en pottenbakkersafval.
  • Tongeren-Borgloon Graethemkapel: 14C-analyses van twee skeletten bieden een datering tussen 1490-1650 en tussen 1320-1440 n.Chr., wat aantoont dat het niet om de resten gaat van de Loonse graaf en gravin (Lodewijk I en Agnes van Metz).
  • Tongeren-Borgloon Hondsstraat 5-13: resten van stenen huizen, kelders, beerputten en een pottenbakkersoven.
  • Torhout Breidelstraat II: inhumatiegraven behorend tot het parochierkerkhof, daterend van de 11de tot de 18de eeuw.
  • Torhout Kortemarkstraat III: grachten en greppels daterend van de late middeleeuwen tot nieuwste tijd.
  • Torhout stadskern I: een groot aantal sporen en structuren dateren in de late middeleeuwen. De aanwezigheid van een 13de‐eeuwse bakstenen handelshal ten zuiden van de kerk is een van de meest significante resultaten. Daarnaast o.a. ook een 13de-eeuws kerkhofareaal. Brandsporen, kuilen met verbrande leem en asrijke contexten duiden op meerdere episodes van verwoesting, gedateerd in de (late) 13de en begin 14de eeuw.
  • Veurne Kasteel van Beauvoorde: ophogingslagen en kuilen behorend tot de motte.
  • Veurne Kasteelhoeve Torreelen: muren en uitbraaksporen uit de 13de-14de eeuw.
  • Vilvoorde Heldenplein en Portaelsstraat: bij werken rond de kerk werd het kerkhof aangesneden, met begravingen van de 11de tot de 19de eeuw.
  • Wijnegem Jan-Vlemincktoren fase 2, binnenplein: ophogingslagen uit de volle en late middeleeuwen.
  • Wijnegem Turnhoutsebaan-Kanaalstraat: enkele greppels en paalkuilen.
  • Wuustwezel Hofakker: enkele greppels uit de late middeleeuwen of nieuwe tijd.
  • Zedelgem Sint-Laurentiuskerk: muren en vloeren van de romaanse en gotische bouwfasen van de kerk.
  • Zoersel Oostmallebaan 10: enkele greppels, grachten en kuilen.
  • Zonhoven Dorpshart: greppels, grachten en paalkuilen wellicht te relateren aan de locatie van een bleekweide.

Nieuwe tijd

Nieuwste tijd

WO I

WO II

Onderzoeken zonder noemenswaardige sporen of vondsten

Synthese onderzoeken archeologie

  • SYNTAR 28: postmiddeleeuwse evoluties in de veeteelt in Vlaanderen.
  • SYNTAR 29: Deinze in de middeleeuwen.
  • SYNTAR 30: aardewerk uit de ijzertijd uit de Rupelstreek en Klein-Brabant.
  • SYNTAR 31: ijzertijdbewoning ten westen van Leie en Schelde.
  • SYNTAR 32: middeleeuwse nederzettingsevolutie in Zuidwestelijk Vlaanderen.
  • SYNTAR 33: de late bronstijd in Sint-Denijs-Westrem, Gent.

Auteurs: Meylemans, Erwin
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Bronnen

Bron: Eindverslagen, Nota's met afwerking en Syntheseonderzoeken archeologie 2025.
Type: literatuur
Datum:


Relaties

Heeft als voorganger

Rapportage archeologie 2024

Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant, West-Vlaanderen

Bekijk gerelateerde erfgoedobjecten


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Rapportage archeologie 2025 [online], https://id.erfgoed.net/gebeurtenissen/1085727 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.