Inventaris van het Varend Erfgoed

De Inventaris van het Varend Erfgoed geeft een overzicht van de vaartuigen met erfgoedwaarde die zowel op de wal als in het water in Vlaanderen bewaard zijn.

Het agentschap Onroerend Erfgoed startte de inventarisatie in 2007 en 2008 met twee thematische deelinventarissen over houten vissersvaartuigen en scherpe zeiljachten. Tussen 2010 en 2013 werden systematisch vrijwel alle havens, kanalen en rivieren in Vlaanderen bezocht.

Veel historische types van vaartuigen zijn al lang verdwenen, maar van andere categorieën van vaartuigen die de laatste anderhalve eeuw rondvoeren zijn er nog exemplaren bewaard. Alle soorten vaartuigen, gaande van statige zeegaande jachten tot de werkpaarden van de binnenvaart, komen in de inventaris aan bod. Er zijn vaartuigen geïnventariseerd daterend vanaf de late 19de eeuw tot ongeveer 1970. Voor elk item wordt getracht aan de hand van foto’s, een eventueel plaatsbezoek, literatuur- en archiefonderzoek de belangrijkste gegevens weer te geven over de geschiedenis, aandrijving, afmetingen en bouw van het vaartuig. De huidige eigenaar van het vaartuig wordt behoudens enkele uitzonderingen niet weergegeven om privacy redenen.

Er kan in de Inventaris van Varend Erfgoed worden gezocht op type, functie, datering, materiaal en aandrijving.

Er werd een selectie gemaakt op basis van de historische, sociaal-culturele, wetenschappelijke en industrieel-archeologische waarden. Daarnaast worden enkele bijkomende criteria gebruikt voor de selectie, met name de gaafheid en fysische toestand. Met gaafheid wordt de integriteit en typologische conformiteit van het vaartuig met zijn oorspronkelijke staat bedoeld. Ingrijpende verbouwingen en renovaties kunnen ernstige afbreuk doen aan de erfgoedwaarde van het object en dus de opname van het vaartuig in de inventaris verhinderen. De fysische toestand op zich is geen essentieel criterium voor opname in de inventaris, maar het vaartuig moet wel nog als erfgoed herkenbaar zijn en een toekomst hebben.

Vaartuigen zijn uiteraard roerend, wat wil zeggen dat de aanduiding van de ligplaats slechts indicatief gegeven wordt. Een schip kan steeds op tocht zijn of van ligplaats wijzigen. Het is ook mogelijk dat een vaartuig tijdens de inventarisatiecampagne niet werd ontdekt omdat het niet op zijn plaats lag. De databank zal in de komende jaren daarom regelmatig worden aangevuld met geactualiseerde en bijkomende onderzoeksresultaten.

Mocht u vragen, bijkomende informatie of opmerkingen hebben over de inventaris van het varend erfgoed, dan kunt u ons via het contactformulier bereiken.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.