Persoon

Von Berg, Wilfrid Clement

ID: 1202   URI: https://id.erfgoed.net/personen/1202

Beschrijving

Wilfrid Clement VON BERG (1894 – 1975): Von Berg diende als ‘Captain’ in de ‘London Rifle Brigade’. Als uitvoerend architect ontwierp hij minimum 39 begraafplaatsen, waaronder het reeds als monument beschermde Bedford House Cemetery (Zillebeke).

Principes van de ‘Imperial War Graves Commission’.

Reeds vroeg in de oorlog werd beslist dat de Britse doden niet mochten gerepatrieerd worden, onder meer omwille van hygiënische en financiële redenen. Bovendien werd het standpunt ingenomen dat alle doden, ongeacht rang of stand, gelijk behandeld moesten worden. Hiermee wou men voorkomen dat enkel vermogende families hun familieleden konden laten overbrengen naar het thuisfront. Dit verbod lokte tijdens en na de oorlog hevige protesten uit bij de Britse publieke opinie. Protesten die de nieuwbakken instelling maar met moeite wist te trotseren. Er zijn verhalen bekend van familieleden die clandestien poogden hun geliefden zelf te ontgraven en over te brengen. En hier en daar zijn nog unieke uitzonderingen op deze regel bewaard gebleven, zoals op het kerkhof van Zillebeke, waar enkele private Britse graftekens staan.

Het gelijk behandelen van de doden zou in de na-oorlogse aanleg van de begraafplaatsen en de oprichting van gedenktekens voor vermisten opgevolgd worden. De vier belangrijkste pijlers van de ‘War Graves Commission’ zijn:

- iedere dode moet individueel herdacht worden op een grafsteen of op een monument

- de grafstenen en monumenten moeten permanent en duurzaam zijn

- de grafstenen zijn uniform qua ontwerp

- er mag geen onderscheid gemaakt worden naar rang of stand.

De Britse graven werden na de oorlog in de mate van het mogelijke ongemoeid gelaten. Begraafplaatsen van minimum 40 graven werden in principe ter plekke behouden. Door de oorlogsomstandigheden is de aanleg van dergelijke ‘oorspronkelijke begraafplaatsen’ vaak niet gestructureerd verlopen, waardoor ze een onregelmatige aanleg hebben. Soms werden meerdere kleinere begraafplaatsen omgevormd tot één grote begraafplaats. Toch moesten heel wat lijken na de oorlog ontgraven worden, omdat ze geïsoleerd of op te kleine begraafplaatsen lagen. Deze werden ‘geconcentreerd’ op bestaande begraafplaatsen of op nieuw aangelegde verzamelbegraafplaatsen. De Belgische staat kocht de gronden aan waarop de Britse begraafplaatsen werden aangelegd en schonk ze ‘voor eeuwig’ aan het Britse volk. Hieraan herinneren de zogenaamde drietalige ‘landplaten’, die op alle Britse begraafplaatsen terug te vinden zijn.

De architecten

Het feit dat geliefden niet mochten worden gerepatrieerd, wou men compenseren met een kwalitatief hoogstaande aanleg en onderhoud van de begraafplaatsen. Vandaar dat heel veel aandacht werd besteed aan de architectuur van de begraafplaatsen.

Eerst drie, later vier ‘principal architects’ werden aangezocht om de aanleg van Britse militaire begraafplaatsen op het vasteland vorm te geven. Het gaat om de befaamde Edwin Lutyens, Reginald Blomfield, Herbert Baker en als laatste Charles Holden. Deze 4 hoofdarchitecten waren vooral werkzaam in België en Frankrijk en waren eindverantwoordelijke voor de aanleg van de begraafplaatsen, die hen toegewezen waren. Hiertoe werden ze bijgestaan door diverse ‘assistent architects’, waarvan W.H. Cowlishaw, G.H. Goldsmith, N.A. Rew, A.J.S. Hutton, J.R. Truelove en W.C. Von Berg in Vlaanderen actief waren. In andere landen waren ook andere architecten actief. Deze uitvoerende architecten zorgden heel vaak voor de feitelijke ontwerpen, die ze vervolgens door de aangestelde hoofdarchitect lieten goedkeuren. De nobelprijswinnaar voor literatuur Rudyard Kipling was verantwoordelijk voor de opschriften die op diverse architecturale elementen van de begraafplaatsen terug te vinden zijn.

Tekst van Hannelore Decoodt, Beschermingsdossier DW002414.

Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Britse militaire begraafplaats met Memorial to the Missing

Nieuwkerkestraat zonder nummer (Mesen)
Messines Ridge Memorial to the Missing: gedenkteken met de namen van 840 vermiste Nieuwzeelanders gevallen in en om Mesen in 1917-'18. Messines Ridge British Cemetery met 1503 graven van Britten, Australiërs, Nieuw-Zeelanders en Zuid-Afrikanen gesneuveld in 1914-'18: enkel 549 geïdentificeerd.


Britse militaire begraafplaats Poelcapelle British Cemetery

Brugseweg zonder nummer (Langemark-Poelkapelle)
Poelcapelle British Cemetery ontstond na de oorlog (in 1919) door de concentratie van verspreide graven uit de omliggende slagvelden en door de ontruiming van kleine begraafplaatsen die naar hier werden overgebracht.


Britse militaire begraafplaats Nine Elms British Cemetery

Helleketelweg zonder nummer (Poperinge)
Deze plaats, ‘Nine Elms’, werd genoemd naar een laan in Londen. De begraafplaats werd voor het eerst gebruikt tijdens de Derde Slag bij Ieper, vanaf 16 september 1917.


Britse militaire begraafplaats Mendinghem Military Cemetery

Roesbruggestraat zonder nummer (Poperinge)
De eerste begrafenis op Mendinghem Military Cemetery gebeurde in augustus 1916. De begraafplaats is ontworpen door R. Blomfield (hoofdarchitect) en W.C. Von Berg (uitvoerend architect).


Britse militaire begraafplaats Haringhe (Bandaghem) Military Cemetery

Nachtegaalstraat zonder nummer (Poperinge)
Britse begraafplaats in 1917 ontstaan bij ‘casualty clearing stations’ (C.C.S. of veldhospitaal). De naam ‘Bandaghem’ is het gevolg van de creativiteit van enkele militairen, als een samenvoeging van ‘to bandage’ (verbinden) met een Vlaams klinkend achtervoegsel.


Britse militaire begraafplaats Lindenhoek Chalet Military Cemetery

Gremmerslinde zonder nummer (Heuvelland)
De eerste begravingen gebeurden hier in maart 1915.. Na de oorlog werden ca. 130 graven uit de slagvelden rond Kemmel toegevoegd. Volgens het huidige register liggen er 317 doden begraven. De begraafplaats is ontworpen door Ch. Holden (hoofdarchitect) en W.C. Von Berg (uitvoerend architect). Lindenhoek Chalet Military Cemetery is een rechthoekige begraafplaats met een oppervlakte van ca. 1400m². De begraafplaats bevindt zich op een hoger niveau dan de straat, het terrein is genivelleerd. De begraafplaats kan betreden worden via een hoog tweeledig smeedijzeren hek tussen hooggeplaatste bakstenen bloembakken, dat uitkomt op een met bakstenen ommuurd en geplaveid platform, dat via terrassen, bedekt met gras en voorzien van trappen uit witte natuursteen, verbonden is met de eigenlijke begraafplaats. In deze toegangspartij zijn een zitbank, de metalen infoplaat, het registerkastje en de d


Britse militaire begraafplaats Croonaert Chapel Cemetery

Voormezelestraat zonder nummer (Heuvelland)
'Croonaert Chapel Cemetery' is een kleine begraafplaats (455m²), ontworpen door W.C. Von Berg. De begraafplaats neemt de vorm aan van een vierkant (met een insprong bij de toegang) en is omgeven door een natuurstenen muur. Het terrein helt lichtjes af.


Britse militaire begraafplaats R.E. Farm Cemetery

Wulvergemstraat zonder nummer (Heuvelland)
De ‘1st Dorsets’ begonnen er in december 1914 een begraafplaats (‘No. 1’) aan de oostzijde van de boerderij. In januari 1915 begon hetzelfde bataljon een tweede begraafplaats aan te leggen (‘No. 2’) ten westen van de boerderij. Na de oorlog werd ‘No. 2’ ontruimd en overgebracht naar ‘No. 1’, samen met nog 1 veldgraf. Nu zouden er 132 doden uit het Verenigd Koninkrijk begraven liggen. De begraafplaats is ontworpen door W.C. Von Berg. Via een smeedijzeren toegangshek en een graspad kan de begraafplaats bereikt worden. De eigenlijke begraafplaats neemt de vorm aan van een vierkant en is 1359m² groot. Het terrein helt lichtjes af en wordt omgeven door een bakstenen muur afgedekt met witte natuursteen, die vrij hoog wordt daar waar het terrein afhelt. Het ‘Cross of Sacrifice’ (type A1) staat links in de hoek. Bij de toegang zijn de drie landplaten terug te vinden, ev


Britse militaire begraafplaats Torreken Farm Cemetery No. 1

Langebunderstraat zonder nummer (Heuvelland)
Torreken Farm Cemetery No. 1 (nu is er nog slechts één begraafplaats) werd in 1917 gestart door de "5th Dorsets".


Britse militaire begraafplaats Wulverghem-Lindenhoek Road Military Cemetery

Hooghofstraat zonder nummer (Heuvelland)
De aanleg van Wulverghem-Lindenhoek Road Military Cemetery startte in december 1914. Bij de wapenstilstand waren er 162 graven, perken II tot V kwamen er door de concentratie van geïsoleerde graven uit de omliggende slagvelden en uit kleinere begraafplaatsen.


Ypres Reservoir Cemetery

Plumerlaan zonder nummer (Ieper)
De begraafplaats werd gestart in oktober 1915. Zo’n 1500 doden uit kleinere begraafplaatsen en de omliggende slagvelden werden na de wapenstilstand naar hier overgebracht.


Menin Road South Military Cemetery

Meenseweg zonder nummer (Ieper)
Er gebeurden op de begraafplaats voor het eerst bijzettingen in januari 1916. Na de wapenstilstand werden 203 graven toegevoegd van uit de omliggende slagvelden.


Colne Valley Cemetery

Kleine Poezelstraat zonder nummer (Ieper)
Gelegen langs de Kleine Poezelstraat op grondgebied Boezinge, ten oosten van het Kanaal Ieper-IJzer, op circa 2 km ten zuidoosten van Boezinge, op circa 300m ten zuidwesten van Welsh Cemetery (Caesar's Nose).


Dickebusch New Military Cemetery en Dickebusch New Military Cemetery Extension

Kerkstraat zonder nummer (Ieper)
Dickebusch New Military Cemetery is gelegen langs de oostkant van de Kerkstraat, iets ten zuiden van de kerk. Aan de overzijde van de Kerkstraat, op de hoek van het kruispunt met de Oude Bellestraat, ligt de Extension.


Bleuet Farm Cemetery

Boezingestraat zonder nummer (Ieper)
In juni 1917 werd gestart met de begraafplaats. Na de oorlog werden nog 2 graven uit de omliggende slagvelden toegevoegd, terwijl een Frans graf werd verwijderd.


Track X Cemetery

Moortelweg zonder nummer (Ieper)
Deze begraafplaats werd gestart op 31 juli 1917, de eerste dag van de Derde Slag bij Ieper, toen dit stukje niemandsland veroverd werd. De begraafplaats werd gebruikt tot november 1917, behalve 2 bijzettingen die in mei 1918 plaatsvonden.


White House Cemetery

Brugseweg zonder nummer (Ieper)
Gelegen langs de Brugseweg, tegenover huisnummer 156, op grondgebied Sint-Jan en voor een klein deel aan de zuidwestelijke kant op grondgebied Ieper, op circa 500m ten zuidwesten van Sint-Jan in licht heuvelachtig en voornamelijk bebouwd gebied.


Voormezeele Enclosures No 1 and No 2

Voormezele-Dorp zonder nummer (Ieper)
‘Enclosure No. 1’ werd gestart in maart 1915. ‘Enclosure No. 2’ werd eveneens gestart in maart 1915. Enclosure No. 4’ was gestart in december 1914.


Voormezeele Enclosure No 3

Ruuschaartstraat zonder nummer (Ieper)
Enclosure No. 3, de grootste van de 4 'enclosures', werd in februari 1915 gestart. Uit verschillende begraafplaatsen werden nadien graven overgebracht.De aanleg van de begraafplaats is van de hand van E. Lutyens (hoofdarchitect) en W.C. Von Berg (uitvoerend architect).


Bedford House Cemetery

Rijselseweg zonder nummer (Ieper)
Het Britse militaire Bedford House Cemetery is gelegen op anderhalve mijl ten zuiden van Ieper, ten zuidoosten van de historische hoeve Zuid Bellegoed, dat tijdens de Eerste Wereldoorlog tijdelijk gebruikt werd als veldhospitaal.


Tuileries British Cemetery

Maaldestedestraat zonder nummer (Ieper)
De naam 'Tuileries' verwijst naar een pannenfabriek die iets ten noordwesten van het dorp van Zillebeke gelegen was. Hier werden in het begin van 1915 Britse en Franse doden begraven. Op Tuileries British Cemetery zijn er in het totaal 98 militairen begraven (of worden herdacht). De begraafplaats is ingericht door W.C. Von Berg.


Polygon Wood Cemetery

Lange Dreve zonder nummer (Zonnebeke)
Het Polygoonbos was vóór de oorlog een militair oefenterrein met een kunstmatige heuvel om kogels op te vangen. Omwille van zijn ligging op de West-Vlaamse heuvelrug werd het tijdens de Eerste Wereldoorlog een belangrijk steunpunt van de ‘Ypres Salient’.


Buttes New British Cemetery

Lange Dreve zonder nummer (Zonnebeke)
De geschiedenis van Buttes New British Cemetery en zijn omgeving hangt nauw samen met die van de vlakbij gelegen begraafplaats Polygon Wood Cemetery.


Passchendaele New British Cemetery

's Graventafelstraat zonder nummer (Zonnebeke)
De ‘New British Cemetery’ werd pas na de oorlog aangelegd door de concentratie van verspreide graven op de slagvelden rond Passendale en Langemark.


Ypres Town Cemetery Extension

Zonnebeekseweg 6 (Ieper)
"Ypres Town Cemetery Extension" is een langwerpige, rechthoekige begraafplaats met een oppervlakte van circa 2725 vierkante meter, ontworpen door Reginald Blomfield, met medewerking van W.C. Von Berg.