Persoon

Meekels, Paul

ID: 3612   URI: https://id.erfgoed.net/personen/3612

Beschrijving

Paul Meekels (°1929, Merksem) is een belangrijk naoorlogs architect met overwegend realisaties in het Antwerpse. Meekels volgde en volbracht in de periode 1947-1952 de opleidingen architectuur en stedenbouw aan het Nationaal Hoger Instituut voor Bouwkunde en Stedenbouw (NHIBS) in Antwerpen. Hierna volgde een stage van twee jaar bij het architectenbureau Stany Dietvors, gevolgd door een stage aan het bureau van Léon Stynen en Paul De Meyer (1954-1955). Aansluitend bleef hij partner bij het kantoor Stynen – De Meyer – Bresseleers - Meekels tot 1959.

Meekels bezocht de tentoonstelling ‘Het Nieuwe Wonen’ in Antwerpen in 1953, waar hij een interieur van Jul De Roover zag. Met De Roover deelde hij de visie dat architectuur een ‘gesamtkunstwerk’ moet zijn, waarbij de architect zowel de woning zelf als de invulling ervan voorziet. Ook de functionele inrichting die werd getoond op deze tentoonstelling zal Meekels incorporeren in zijn realisaties.

In de zomer van 1953 kreeg Meekels de kans te verblijven in Unité d’Habitation in Marseille van Le Corbusier. Dit betekende het begin van een grote interesse voor Le Corbusier. Meekels kwam hier in aanraking met het modulor-systeem van Le Corbusier, waarbij de menselijke maat als uitgangspunt voor architectuurontwerp wordt gebruikt. Dit zal Meekels ook zelf toepassen. Ook bezocht Meekels de Chapelle Notre-Dame du Haut in Ronchamps van Le Corbusier, die op dat moment nog in aanbouw was. Deze kerk liet zo’n diepe indruk na op Meekels, dat hij ze jaarlijks zal bezoeken. Hij was vooral onder de indruk van de revolutionaire vormgeving en de wisselwerking tussen materie en licht.

Na zijn huwelijk in 1956 vatte hij de bouw van zijn eerste eigen woning in de Keizerhoevestraat in Wilrijk aan. Reeds in dit vroege werk zijn de kenmerken van het rationeel minimalisme van Meekels terug te vinden. Dit minimalisme wordt bepaald door ruimtelijke helderheid, constructieve logica en een economie van materiaal en middelen. Andere woningen die hij in deze periode bouwde zijn grotendeels varianten van deze eigen woning. Ook vestigde hij zijn kantoor in deze woning.

De eerste grote opdracht voor het kantoor Meekels betrof een industriecomplex voor Janssen Pharmaceutica (1957-1959) in Beerse. Het complex werd zo functioneel en economisch mogelijk ontworpen.

In 1964 startte Karel Beuten als stagiair bij Paul Meekels. Na zijn vertrek werd hij opgevolgd door Robert Jacobs in 1967. Jacobs zal voor 28 jaar de vaste medewerker van Paul Meekels zijn, waarmee hij onder andere de agora van het UFSIA realiseerde. Ook Julienne Van den Bergh was een medewerker van Meekels in de periode 1973-1982.

Paul Meekels ontwierp, naast de vele woningen, ook een aantal religieuze gebouwen, waaronder de Pius X-kerk (1966-1967) in Wilrijk. Hij behaalde de tweede prijs ex aequo bij de architectuurwedstrijd Pro Arte Christiana 1959. Dit ontwerp werd later gerealiseerd in Mol (Ginderbuiten).

Midden jaren 70 zijn er minder realisaties van Meekels als gevolg van een zware operatie en de oliecrisis, waardoor hij minder opdrachten kreeg.

In 1974 publiceerde Meekels een artikel waarin hij de Belgische architecturale toestand bekritiseerde, waarbij zijn concept van gebruiksduur naar voren trad. Meekels verdeelde de stedelijke ruimte in functie van de hoeveelheid tijd die in elke hoofdfunctie doorgebracht wordt. Volgens Meekels spendeert men 5/8 van de tijd in de woning, dus zou 5/8 van het stedelijk weefsel beschikbaar moeten zijn voor wonen.

In 1978 bouwde Meekels zijn tweede eigen woning in de Rijsheuvelstraat in Berchem. Deze woning is uitgesproken brutalistisch, onder andere door het gebruik van afgedankte machinesteen voor de gevel en een stuk U-vormige Eternit-buis als spuwer.

In 1991 kreeg Paul Meekels de opdracht van Universitaire Faculteiten Sint-Ignatius Antwerpen (UFSIA, huidige Universiteit Antwerpen) voor de bouw van een multifunctionele agora met cafetaria aan de Grote Kauwenberg. Meekels kon de opdrachtgever overtuigen om het programma uit te breiden met sportpleinen, sociale dienst, vergaderlokalen, klaslokalen en burelen voor professoren. Ook hier bleven de constructieve elementen en gebruikte materialen zichtbaar. Meekels hechtte meer belang aan de interne ruimtewerking dan aan de gevel, wat hij ook deed bij zijn woningen.

Het kantoor sloot in 1994, wanneer Paul Meekels stopte als architect.


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Appartementsgebouw in brutalistische stijl

Milisstraat 35 (Antwerpen)
Appartementsgebouw met twee appartementen verdeeld over vijf bouwlagen, deels opgedeeld door middel van split-levels, naar ontwerp van architect Paul Meekels uit 1979.


Architectenwoning Paul Meekels

Rysheuvelsstraat 66 (Antwerpen)
Rijwoning op dubbel perceel in brutalistische stijl naar ontwerp van Paul Meekels uit 1978. Tweede eigen woning, voorafgegaan door de woning op de hoek van Prins Boudewijnlaan en Keizershoevestraat.


Bel-etagewoning in naoorlogs modernisme

Theophiel Roucourtstraat 40 (Antwerpen)
Bel-etagewoning in naoorlogs modernisme gebouwd in opdracht van Albert Van Leeuw, naar een ontwerp door de architect Paul Meekels uit 1954.


Brutalistisch appartementsgebouw

Beeldhouwersstraat 6 (Antwerpen)
Appartementsgebouw in naoorlogs modernisme, opgetrokken in opdracht van Antoon Esch, naar een ontwerp van architect Paul Meekels uit 1967.


Burgerhuis in brutalistische stijl

Prieelstraat 31 (Antwerpen)
Burgerhuis in brutalistische stijl van drie bouwlagen naar ontwerp van architect Paul Meekels uit 1973.


De Zonnewijzer

Mechelsesteenweg 247 (Antwerpen)
Brutalistisch appartementsgebouw op de hoek van Mechelsesteenweg en Zonnewijzerstraat, naar een ontwerp door de architecten Léon Stynen en Paul De Meyer, in samenwerking met Walter Bresseleers en Paul Meekels uit 1955, voltooid in 1957.


Etablissements ELCO

Jan Van Rijswijcklaan 296 (Antwerpen)
Handelsgebouw in naoorlogs modernisme opgetrokken in opdracht van de pvba ELCO, naar een ontwerp van de Gentse architect André Claessens uit 1954. De firma ELCO was agent van de fabrieken Robert Bosch uit Stuttgart, één van de belangrijkste Duitse technologieproducenten.


Hoekhuis in brutalistische stijl

Prieelstraat 20 (Antwerpen)
Burgerhuis van drie bouwlagen naar ontwerp van architect Paul Meekels uit 1962.


Parochiekerk De Blijde Boodschap

René Heylenstraat 1, 5 (Antwerpen)
Parochiekerk in brutalistische stijl, gebouwd naar een ontwerp door de architect Paul Meekels uit 1971-1974, gebouwd in 1975-1976.


Parochiekerk Pius X

Groenenborgerlaan 216 (Antwerpen)
Parochiekerk in brutalistische stijl met ten noorden een losstaande klokkentoren, naar ontwerp van architecten Paul Meekels en Lode Wouters uit 1961.


Parochiekerk Sint-Jozef Ambachtsman

Brandstraat zonder nummer (Mol)
Moderne zaalkerk onder mank zadeldak met talrijke piramidale dakvensters en vrijstaande toren van beton, uit 1967 naar ontwerp van P. Meekels.


Rijhuis in brutalistische stijl

Elzenhoutstraat 9 (Antwerpen)
Rijhuis in brutalistische stijl naar ontwerp van architect Paul Meekels uit 1988, met als opdrachtgever Aelbrecht.


Rijwoning in brutalistische stijl

Galgenweellaan 62 (Antwerpen)
Rijwoning in brutalistische stijl naar ontwerp van Paul Meekels uit 1978-1980, met als opdrachtgever De Maesschalk.


Villa in brutalistische stijl

Oud-Heverleestraat 83 (Leuven)
De villa in brutalistische stijl werd gebouwd naar ontwerp van Paul Meekels uit 1975, in opdracht van Yvo Brosens. De brutalistische éénlagige villa werd opgetrokken in een beton- en baksteenbouw onder getrapte platte daken.


Villa Olmenrode

Antwerpsesteenweg 17 (Vosselaar)
Villa in brutalistische stijl gebouwd in 1972, naar een ontwerp door de architect Paul Meekels.


Villa ontworpen door Paul Meekels

Jachtlaan 51 (Edegem)
Villa naar ontwerp van Paul Meekels; bouwtoelating van 5 augustus 1969.


Woning De Hantsetters

Van Baurscheitlaan 22 (Antwerpen)
Rijwoning in brutalistische stijl naar ontwerp van architect Paul Meekels uit 1965. Opdrachtgever was Emiel De Hantsetters, die toen een woning in de Victor De Langhestraat 4 betrok.