Steenhoudt, Walter
- ID
- 4579
- URI
- https://id.erfgoed.net/personen/4579
Beschrijving
Walter Steenhoudt realiseerde een uitgebreid architecturaal en stedenbouwkundig oeuvre van de jaren 1950 tot in de jaren 1990, dat zich concentreert in de provincie Antwerpen, maar ook ruimer in België zijn realisaties van zijn hand te vinden. Naast zijn eigen architectuurpraktijk was hij docent en directeur van Sint-Lucas in Gent en Brussel, en voorzitter van de nationale raad van de Orde van Architecten. Het archief van Steenhoudt wordt bewaard en ontsloten bij het Vlaams Architectuurinstituut in Antwerpen. Het bevat projectdossiers tot 1996, wedstrijdontwerpen, maquettes, foto’s en enkele stukken uit zijn studietijd.
Walter Steenhoudt werkte vanaf 1954 als stagiair bij de Antwerpse architect Jos Ritzen tijdens de laatste jaren van Ritzens loopbaan. Hij was als stagiair betrokken bij het ontwerp van de Sint-Margaretakerk in Knokke en het Filosofisch en Theologisch College van de jezuïeten in Heverlee. Ze maakten ook samen de voorontwerpen voor de parochiekerk Sint-Jan Maria Vianney in Wilrijk (1957-1958). Toen Ritzen in 1958 getroffen werd door een herseninfarct ging de opdracht volledig over naar Steenhoudt. In 1959-1960 waren Ritzen en Steenhoudt geassocieerd. Een belangrijk ontwerp uit die periode is de verbouwing en uitbreiding van de Leuvense Sint-Antoniuskapel met een onder meer een crypte voor Pater Damiaan. Steenhoudt slaagde erin het behoud van de historische kapel te verzoenen met de moderne uitbreiding, die inspeelde op de helling van het terrein. Ritzen en Steenhoudt werkten ook samen aan stedenbouwkundige opdrachten, zoals plannen van aanleg en verkavelingsplannen. Na het overlijden van Ritzen in 1961 nam Steenhoudt het bureau over.
In de jaren 1960 realiseerde hij enkele interessante woningen, bijvoorbeeld:
- Woning Moons-Peremans, Korte Veldstraat 6, Bonheiden (1962-1966)
- Woning Huygelen-Boeykens, Vossekouter 29, Huldenberg (vroege jaren 1960)
- Woning Vanderstukken met achterliggende industriële bakkerij, Zurenborgstraat 41-43, Antwerpen (1967-1968)
Zijn ontwerpen getuigen van een invloed van het brutalisme en een accentueren contrasten zoals open/gesloten, hol/vol, binnen/buiten en horizontaal/verticaal.
Vanaf eind jaren 1960 werkte Steenhoudt regelmatig samen met Bert Robaye, met wie hij zich in de tweede helft van de jaren 1970 associeerde. Samen realiseerden ze enkele opvallende woningen zoals:
- Jachtlaan 62, Edegem (1969)
- Boechoutsesteenweg 66, Hove (1977-1979)
- Justus Lipsiusstraat 1, Edegem (1980)
- Het Muizelhuis, Muizelhof 50, Harelbeke (1982)
- Strijdersstraat 7, Edegem (1982)
- Woning Rosenberg, Bexstraat 25, Antwerpen
Het archiefoverzicht vermeldt ook talrijke veranderingswerken en verbouwingen, onder andere in samenwerking met Bert Robaye. In de jaren 1980-1990 werkten Steenhoudt en Robaye bijvoorbeeld aan de realisatie van een ‘overnachtingsgebouw’ bij het Kasteel van Ham in Steenokkerzeel (1980-1985), de restauratie van het Oud Convent in het Antwerpse begijnhof (1990-1992) en de uitbreiding van het gemeentehuis van Kasterlee (1995).
Een andere vermeldenswaardige publieke opdracht is het Cultureel Centrum van Strombeek-Bever (Grimbergen), waarvoor Steenhoudt in 1958 al voorontwerpen maakte samen met Jos Ritzen, A. Vanderminnen en Jozef Curias. Het uiteindelijke ontwerp van Steenhoudt en Curias werd pas gerealiseerd en ingehuldigd in 1973.
- OPSOMER F. en STOOP M 1995: Walter Steenhoudt, Uit de loopbaan van een architect, Hoger architectuurinstituut Sint-Lucas, Gent.
- VAi 2026: Archief van Walter Steenhoudt [online], https://collectie.vai.be/archive/44 (geraadpleegd op 27 oktober 2026).
- Informatie verkregen van E. Huygelen (oktober 2026).
Auteurs: Verhelst, Julie
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
Erfgoedobjecten
Ontwerper van
Begijnhof
Ossenmarkt 5-6, Rodestraat 39, 43 (Antwerpen)
Voormalig begijnhof, hier gevestigd in 1544 ter vervanging van het vroegere begijnhof Curtis Syon, dat circa 1245 ontstond aan zuideinde van de Begijnhofstraat. Bij de kerk staan enkele oude exemplaren van taxus, meelbes en okkernoot. De binnentuin is met een ligusterhaag omringd en bevat een combinatie van sierplanten en -bomen en fruitbomen.
Complex van twee landhuizen
Jachtlaan 62 (Edegem)
Complex van twee landhuizen naar ontwerp van Walter Steenhoudt en Bert Robaye.
Eengezinswoning
Boechoutsesteenweg 66 (Hove)
Hedendaagse eengezinswoning, van 1977-78 naar ontwerp van Walter Steenhoudt en Bert Robaye. Verdiende een vermelding in de Robert Maskensprijs 1980.
Gemeentehuis van Kasterlee en onderwijzerswoning
Markt 1 (Kasterlee)
Onderwijzerswoning, in 1874 verbouwd tot gemeentehuis en onderwijzerswoning naar ontwerp van L. Blomme.
Het Muizelhuis
Muizelhof 50 (Harelbeke)
Het Muizelhuis, moderne villa met concertgebouw opgericht in 1982 in opdracht van Herman Steenhoudt uit Lauwe naar het ontwerp van architecten Walter Steenhoudt en Bert Robaye uit Edegem (Antwerpen).
Hoekhuis
Strijdersstraat 7 (Edegem)
Recent hoekhuis naar ontwerp van Walter Steenhoudt en Bert Robaye. Bouwtoelating 4 januari 1982.
Klooster en studiehuis jezuïeten
Waversebaan 220 (Leuven)
Klooster van de jezuïeten toegewijd aan Sint-Jan Berchmans, gebouwd in 1956-1959 naar een ontwerp door de architect Jos Ritzen. Het uitgestrekte complex in regionalistische stijl omvat een klooster met kapel en onderwijsgebouwen, gelegen in een parkdomein.
Langgestrekte hoeve
Hockeyweg 67 (Lier)
Oorspronkelijk langgestrekte hoeve, naar verluidt van circa 1820. Circa 1980 grondig gemoderniseerd naar ontwerp van W. Steenhoudt.
Park van het Kasteel van Ham
de Maillé de la Tour Landrylaan 2 (Steenokkerzeel)
Waterslot, opgetrokken tussen 1490 en 1505 en aangepast in de 17de en 18de eeuw, met overblijfsel van een landschappelijk park, aangelegd in de jaren 1880 zonder de sporen van 17de en 18de-eeuwse aanleg uit te wissen, oorspronkelijk bijna 16 hectare, grotendeels verkaveld in de jaren 1960 en gereduceerd tot de oudste kern (circa 5 hectare).
Parochiekerk Onbevlekt Hart van Maria en van Margaretha
Pastoor Opdedrinckplein 1 (Knokke-Heist)
Hoofdkerk van de fusiegemeente Knokke-Heist, in de volksmond "Sint-Margarethakerk". Afgewerkt in 1958 naar ontwerp van architect Jos Ritzen (Antwerpen), het jaar nadat het schip van de oude kerk is afgebroken; uitvoering door aannemer A. Cottyn (Heule). Eerstesteenlegging in 1955.
Parochiekerk Sint-Jan Maria Vianney
Valkenveld (Antwerpen)
Parochiekerk in modernistische stijl, tussen 1957 en 1966 ontworpen door de architect Walter Steenhoudt, voorontwerpfase in samenwerking met architect Jos Ritzen.
Sint-Antoniuskapel
Pater Damiaanplein (Leuven)
Beeldbepalende kapel in gotische stijl, met achteraan moderne uitbreiding van 1960-1961. Nu vooral bekend vanwege de crypte van Pater Damiaan.
Villa
Justus Lipsiusstraat 1 (Edegem)
Recente villa naar ontwerp van Walter Steenhoudt en Bert Robaye, bouwtoelating van 30 oktober 1980.
Villa in brutalistische stijl
Flamingolaan 20 (Antwerpen)
Villa in brutalistische stijl gebouwd naar een ontwerp van architect Walter Steenhoudt uit oktober 1974. Opdrachtgever was Herman Tob.
Villa in cottagestijl
Sterrenlaan 56 (Antwerpen)
Villa in cottagestijl met ingehoudende modernistische kenmerken, gebouwd voor rekening van bediende Leon Stroum, naar een ontwerp van bouwmeester Frans Billiauw uit mei 1937.
Woning en bakkerij Vanderstukken
Zurenborgstraat 41-43 (Antwerpen)
Brutalistische rijwoning met achterliggende industriële bakkerij in opdracht van Walter Vanderstukken, naar een ontwerp door de architect Walter Steenhoudt uit 1967, opgetrokken in 1968. Voor het nieuwbouwproject werden twee neoclassicistische rijhuizen en een beluik met vier gekoppelde arbeiderswoningen uit het laatste kwart van de 19de eeuw gesloopt.