Persoon

Acke, Richard

ID: 52   URI: https://id.erfgoed.net/personen/52

Beschrijving

Uitgaande van de Engelse Arts & Crafts en het rationalisme van Hendrik Petrus Berlage, bracht Richard Acke een sobere, eigentijdse regionale architectuur tot stand. Begin jaren 1920 leverde hij enkele belangrijke bijdragen aan de wederopbouw en experimenteerde hij met nieuwe bouwtechnieken. Acke, die uit een familie van meubelmakers stamde, kwam via schilderkunst en interieurontwerp tot de architectuur. In zijn eerste bouwwerken ontwikkelde hij rond 1900 een eigen variant van de Arts & Crafts. Samen met onder andere architect J. Viérin en meubelmaker Jozef De Coene maakte hij deel uit van de Kortrijkse Kunstgilde, een kring die een vernieuwing in de Vlaamse kunstnijverheid wilde verwezenlijken. Rond 1910 evolueerde hij geïnspireerd door Berlage, naar een zakelijker idioom, een ambachtelijk rationalisme waarvan het Vlaamsch Huis in de Groeningestraat in Kortrijk (1911) een duidelijk voorbeeld is. De zwarte bakstenen wand wordt gearticuleerd met constructieve elementen in natuursteen. Ook na de oorlog bleef de Berlagiaanse invloed richtinggevend, bijvoorbeeld in cinema De Gouden Lanteern in Kortrijk (1921) waarvan de structuur uit een sober betonskelet bestaat. Acke werkte mee aan de wederopbouw als ontwerper van een semi-permanent woningtype dat in de werkhuizen van zijn broer werd vervaardigd: ongeveer tweehonderd stuks van een verbeterde versie werden in tuinwijken in Ieper, Menen en Willebroek ten uitvoer gebracht. In Ieper bouwde hij de tuinwijk Kalfvaart (1920-21). Zijn ontwerp voor de Zaalhofwijk in Ieper, in samenwerking met de architecten A. Puissant en H. Derée, werd niet uitgevoerd. In 1920 trok hij in Ieper een huis op in leemmortel, maar het bleef bij dat ene prototype. De woning Herbert (Kortrijk, 1929) kreeg in 1930 een vermelding in de Architectuurprijs Van de Ven. Vanaf 1923 was Acke lid van de SBUAM (Société belge des Urbanistes et Architectes modernistes). Aan het einde van zijn leven was hij vooral actief als grafisch ontwerper en uitgever van kunstboeken en literaire werken.

  • DUBOIS M. 2003: Acke Richard. In: VAN LOO, A. (red.), Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden, Antwerpen, 117-118.

Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Modernistisch hoekhuis

Ooievaarsstraat 45 (Wervik)
Voormalige apotheek en drogisterij, naar verluidt naar ontwerp van architect H. Hoste (Brugge) van 1919-1920; sinds circa 1988 horecabedrijf.


Ensemble van burgerhuizen

Duinendreef 33, 35, 37, 39 (Knokke-Heist)
Zogenaamd "Gulden Spoor" en "Porte Joie", twee bel-etage woningen met gele bakstenen puntgevels; gebouwd in een sobere eclectische stijl in 1912 naar ontwerp van architect Richard Acke (Kortrijk).


Twee burgerwoningen

Beheerstraat 63, 65 (Kortrijk)
Beheerstraat nr. 63-65. Twee burgerwoningen volgens bouwplan van 1909 en in opdracht van R. Acke en vermoedelijk ook naar zijn ontwerp. Opvallend parement van witte baksteen gemarkeerd door typische houten erker. Rechthoekige muuropeningen met deels behouden schrijnwerk. STADSARCHIEF KORTRIJK 12, nr. 427 (of 4005).


Eenheidsbebouwing

Beheerstraat 67, 69, 71 (Kortrijk)
Beheerstraat nr. 67, 69, 71. Eenheidsbebouwing van 1910 naar ontwerp van R. Acke. Nr. 67 gedateerd op deurkalf 1911. Enkelhuizen in regionaal geïnspireerde stijl, cf. vermenging van baksteen en (simili)natuursteen. De gevels worden geritmeerd door het gebruik van erkers, enkel nr. 71 bezit nog het origineel exemplaar. STADSARCHIEF KORTRIJK 13, nr. 427 (of 4005).DEBRABANDERE P., Kortri


Villa in nieuwe zakelijkheid ontworpen door Richard Acke en tuin

Groeningepoort 1, 1A (Kortrijk)
* Groeningepoort nr. 1. Villa in nieuwe zakelijkheid van 1928 naar ontwerp van R. Acke (Kortrijk), in opdracht van dr. G. Iserbyt. Beschermd als monument bij M.B. van 28.05.2003. Het gebouw kreeg de vierde vermelding in de Van De Ven wedstrijd van 1930. Combinatie van praktijkvolume van twee bouwlagen en woongedeelte van drie bouwlagen onder plat dak. Gele baksteenbouw voor strakke volum


Vlaams Huis

Groeningestraat 19 (Kortrijk)
Zogenaamd "Vlaams Huis", zie gevelsteen, van 1912 naar ontwerp van R. Acke (Kortrijk) in opdracht van "de Vlaamsche Wacht van Kortrijk". Beschemrd als monument bij M.B. van 21.08.2003.


Bioscoop De Gouden Lanteern

Jan Persijnstraat 6 (Kortrijk)
Bioscoop "De Gouden Lanteern", naar ontwerp van Richard Acke uit 1921.


Burgerhuis gedateerd 1902

Noordstraat 61 (Kortrijk)
Woonhuis gedateerd 1902 in opdracht van kunstmeubelmaker Victor Acke, met atelier in de Doornstraat. Volgens H. Stynen mogelijk naar ontwerp van R. Acke. Vrij sober bakstenen gevelvlak met topgevel voor deurtravee die tevens gemarkeerd wordt door houten erker, in de Arts en Craftstraditie van de Engelse stadsarchitectuur.


Villa 't Zonneke - De Welvaart

Duinbergenlaan 76, 78, Duinendreef 46 (Knokke-Heist)
Dubbelvilla, gebouwd in 1906 naar ontwerp van de Kortrijkse architect Richard Acke (Kortrijk, 1873-1934). Beschermd als monument bij M.B. van 27/06/2003.


Samenstel van twee stadswoningen

Minister Liebaertlaan 55, 57 (Kortrijk)
Minister Liebaertlaan nr. 55-57. Samenstel van twee enkelhuizen aansluitend bij de nieuwe zakelijkheid cf. gebruik van gele baksteen, strakke gevelbehandeling en het platte dak, in 1928 opgetrokken in opdracht van en naar ontwerp van R. Acke.


Begijnhof

Begijnhofstraat 2 (Diksmuide)
Begijnhof, beschermd als landschap bij K.B van 10.07.1973 en als monument bij M.B. van 03.02.2000.Na de Eerste Wereldoorlog heropgebouwde begijnhofsite ten noorden van de historische stadskern ingeplant aan de rand van de waterzieke 'Beerstblote'-broeken en in de nabijheid van de Handzamevaart.


Kasteelhoeve

Oostendestraat 87 (Diksmuide)
Oostendestraat nr. 87. Achterin gelegen kasteelhoeve, heropgebouwd in de jaren 1920 n.o.v. architect H. Steels (Brussel) en Richard Acke (Kortrijk). Gelegen in lage weide, markerende Sint-Annakapel bij de erftoegang.Teruggaand op een minimaal 17de-eeuwse hoeve cf. archiefgegevens uit de jaren 1640-1650 i.v.m. een "behuuste hofste met 't huus van P


Parochiekerk Sint-Stephanus en Sint-Theodoricus met voormalig kerkhof

Kerkdreef 1 (Anzegem)
In oorsprong romaans kerkje, gelegen ten noorden van het kasteel met neerhof van de heren van Vichte.Georiënteerd bedehuis omgeven door grasperk afgezoomd door beukenhaag. Voorheen met omringend kerkhof, gesloten in 1930.


Tuinwijk, Meiboomkwartier

Lindenstraat 1-27, 2-50, Meiboomlaan 2-64, Notelaarstraat 1-29, 2-26, Olmenstraat 1-27, 2-30, Sint-Jozefsstraat 35-99, 50-136, Westlaan 1-73, Wilgenstraat 71-111B (Roeselare)
Tuinwijk met 140 arbeiderswoningen tot stand gekomen tussen 1922-1924 door maatschappij "De Meiboom" (voorheen "Rousselaarsche Naamloze Maatschappij voor het bouwen van Werkmanswoningen").


Tuinwijk Ezelbrug en arbeiderswijk Ons Dorp

Beekstraat 1-19, Blekersstraat 81-129, 82-144, Dadizelestraat 2-68, Dageraadstraat 1-15, E. Anseelestraat 2-32, 13-23, Edm. Vanbeverenstraat 1-15, 2-12, Eendrachtstraat 1-19, 2-18, Em. Vanderveldestraat 2-38, Em. Zolastraat 1, Geluwestraat 1-71, 2-54, Guido Gezellelaan 131-149, Jean Jaurèsplein 1-21, Minneplein 1-12, Onderwijsplein 1-23, Onderwijsstraat 1-25, 2-26, Overwinningsstraat 1-37, 2-38, Paul Jansonstraat 1-41, Raym. Poureaustraat 1-15, 2-12, Stoelmakersstraat 1-39, 2-58, Toekomststraat 1-47, 2-48, Verbroederingsstraat 1, 2-6, Volhardingsstraat 1-5, 2, Volkslaan 1-49, 50-98, Volksplein 1-8, Vooruitgangsstraat 1-57, 2-58, Vrijheidsplein 1-6, Weversstraat 1-37, 2-38 (Menen)
Tuinwijk Ezelbrug, gebouwd in 1923 door de Dienst der Verwoeste Gewesten naar ontwerp van Raphaël Verwilghen, Richard Acke en Jean-Jules Eggericx. Ten noorden arbeiderswijk Ons Dorp, van 1921 tot 1940 gebouwd door de gelijknamige sociale huisvestingsmaatschappij naar ontwerp van Gaston Boghemans.


Uitvoerder van

Kunstenaarswoning Het Lijsternest en tuin

Stijn Streuvelsstraat 25 (Anzegem)
De woning van Stijn Streuvels, sinds 1980 ingericht als Provinciaal Museum, werd in 1904 gebouwd. De woning is het resultaat van de samenwerking tussen de schrijver Stijn Streuvels (bouwheer) en de architect Jozef Viérin, die er allebei naar streefden om een synthese te brengen van de West-Vlaamse landelijke architectuur.