Persoon

Van Elslande, Camille

ID: 5210   URI: https://id.erfgoed.net/personen/5210

Beschrijving

Camille Van Elslande werd op 7 februari 1890 te Veurne geboren in een familie meubelmakers. Hij studeerde architectuur aan de Ecole des Arts Industriels et Décoratifs in Brussel (Elsene) en liep stage (van 1909 tot 1911) bij de Brusselse architect Gabriël Charle (1868-1919). In 1927 behaalde hij daarenboven zijn diploma als ‘tekenleraar in middelbare scholen voor jongens’ via de middenjury.

Hoewel hij tijdens de oorlog officieus actief bleef, speelde het belangrijkste deel van zijn loopbaan zich na de eerste Wereldoorlog af, vooral als wederopbouwarchitect. In 1919 sloot hij zich aan bij de Société Central d’Architecture de Belgique (S.C.A.B.). Daarnaast werd Van Elslande een jaar later lid van de West-Vlaamse Bouwmeesterskring in 1920.

Het grootste deel van zijn gebouwde oeuvre situeert zich in de Westhoek (Veurne, Diksmuide, Nieuwpoort, Ieper, Alveringem). Camille Van Elslande was vooral actief als wederopbouwarchitect. Hij bouwde een bloeiend atelier uit, waar hij met enkele tekenaars samenwerkte. Van Elslande hanteerde, zoals vele wederopbouwarchitecten, overwegend de typische historiserende stijl van de streek, in hoofdzaak gebaseerd op de Vlaamse Renaissancestijl, evenwel zonder de wensen van zijn opdrachtgevers te negeren. Zijn belangrijkste realisaties waren onder andere de Nationale Bank in Veurne, de suikerfabriek ‘de Warneton’ in Veurne, de op een Amerikaanse modelhofstede gebaseerde ‘de Groote Hemme’ in Ramskapelle en de kerk van de Sint-Jacobskapelle.

Behalve zijn opdrachten als zelfstandig architect, was hij werkzaam als expert voor de schatting van oorlogsschade, zowel in opdracht van particulieren als van de Rechtbank van Oorlogsschade, de Rechtbank van Eerste Aanleg arrondissement Veurne, het Vredegerecht kanton Veurne en het Centraal Bureau van Hypothecair Krediet.

Daarnaast bouwde Van Elslande -die een gedreven idealist was- ook een politieke carrière uit. Als actief liberaal werd hij in 1932 provincieraadslid voor het district Veurne en zetelde hij ook in de gemeenteraad van Veurne (1936-1945). Vanaf 1946 werd hij arrondissementscommissaris voor het arrondissement Veurne - Diksmuide.

Camille Van Elslande was een enorm veelzijdig en creatief man. Naast het ontwerpen van gebouwen, ontwierp hij meubels en toneeldecors, schilderde aquarellen, speelde hobo in de plaatselijke harmonie,...

  • DEGRAEVE M. 2011: Camille Van Elslande op alle fronten. Modern architecturaal denken in een traditionele context, onuitgegeven verhandeling, UGent.
  • VLAEMYNCK G. 2009: Architecturale wederopbouwarchieven in de Westhoek. Inventaris van het archief van Camille Van Elslande (1911-1962), Vrije Universiteit Brussel, Archivistiek: Erfgoedbeheer en Hedendaags Documentbeheer, onuitgegeven verhandeling.
  • S.N. 2009: Het gekwetste gewest. Archievengids van de wederopbouwarchitectuur in de Westhoek, uitgever: Centrum Vlaamse Architectuurarchieven (CVAa) en Vlaams Architectuur instituut (VAi), Antwerpen.
  • Informatie verkregen tijdens een nterview met Mevr. Anita Winnock, 20/04/10.


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

't Klein Spermalie

Brugsesteenweg 38 (Middelkerke)
Bruggesteenweg nr. 38. Z.g. " 'T KLEIN SPERMALIE" cf. geschilderd opschrift. Voormalige hoeve, thans horecabedrijf. Heropgebouwd in de jaren 1920 in een historiserende bouwtrant cf. witgekalkte losse bestanddelen rondom een rechthoekig erf, typerende (zij)tuitgevels.


Abdijhoeve 't Groot Westhof

's Heerwillems 10 (Veurne)
Hoeve als dusdanig reeds vermeld in de loop van de 17de eeuw. Voorheen klooster van norbertinessen afhankelijk van de Veurnse Sint-Niklaasabdij en zogenaamd "Hof der Vrouwen"; ingericht tot hoeve na afschaffing van het klooster waarvan de bezittingen eigendom werden van vermelde abdij.


Boerenhuis uit de jaren 1920

Viconiastraat 20-22, 22A (Diksmuide)
Naar de straat georiënteerd boerenhuis uit de jaren 1920.


Burgerhuis

Westendelaan 287 (Middelkerke)
Westendelaan nr. 287. Breedhuis, heropgebouwd in 1923 naar ontwerp van architect C. Van Elslande, i.o.v. advocaat Joye (Veurne). Vier traveeën en tweeënhalve bouwlaag onder mansardedak, overstekend op houten modillons. Gele, verankerde baksteenbouw; centrale klokgevel met getorst topstuk en oculus. Rechthoekige vensters met vernieuwd houtwerk in getoogde en korfbogige omlijsting. GEMEEN


Burgerhuis

Vandenpeereboomplein 45 (Ieper)
Eén imitatieve variante op de pilastergevel met dakkapel uit de tweede helft van de 18de eeuw voorzien van klokgevel, voor de Eerste Wereldoorlog blijkbaar horend bij het ernaast gelegen pand links, aan de noordelijke pleinzijde: een bijdrage tot het herstel van een vertrouwd perspectief.


Burgerhuis

Lange Meersstraat 28 (Ieper)
Grote burgerwoning met rechts aanpalende koetspoort, naar ontwerp van architect Camille Van Elslande (Veurne) van 1922.


Burgerhuis

Grote Markt 25 (Veurne)
Breedhuis van vier traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (mechanische pannen), uit de tweede helft van de 18de eeuw.


Eclectisch burgerhuis 1920

Ooststraat 18 (Veurne)
Breedhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (Vlaamse pannen), gedateerd 1920 door middel van muurankers. Vermoedelijk deels gebouwd op oude kern van diephuis aangegeven door afgewolfd hoger dakgedeelte rechts.


Eclectisch burgerhuis Huize Van Der Heyde

Appelmarkt 4 (Veurne)
Eclectisch eenheidsproject uit de eerste helft van de 20ste eeuw; diep- en breedhuis van twee bouwlagen respectievelijk met trapgevel van vier- en lijstgevel van drie traveeën: onder zadeldak (pannen).


Eenheidsbebouwing van burgerhuizen

Korte Meersstraat 3-15, Wallestraat 1-5 (Ieper)
Eenheidsproject, bestaande uit kleine burgerhuizen, naar ontwerp van architect Camille Van Elslande (Veurne) van 1922.


Gemeentehuis van Alveringem

Dorp 1B (Alveringem)
Opgericht in 1922 naar ontwerp van architect Camille Van Elslande (Veurne), ter vervanging van het tijdens de Eerste Wereldoorlog zwaar getroffen wetshuis.


Herberg De Botermand

Grote Markt 7 (Veurne)
Breedhuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder geknikt zadeldak (mechanische pannen). Oude kern uit de eerste helft van de 18de eeuw.


Herenhuis

Ooststraat 13 (Veurne)
Nummer 13, zie Kaatsspelplaats, nummer 1, 3.


Herenhuis

Noordstraat 34-36 (Veurne)
Herenhuis met rococo inslag. Huidig uitzicht respectievelijk van 1756, 1841, 1863 en 20ste eeuw. Uitzicht circa 1841: lage linker vleugel van drie traveeën onder zadeldak (nok parallel aan de straat, Vlaamse pannen) + lage poorttravee + rechter vleugel met lijstgevel van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (nok parallel aan de straat, Vlaamse pannen), van 1756 volgens bewaarde gevelsteen.


Herenhuis met latere winkelpui

Vandenpeereboomplein 15-17 (Ieper)
Ontwerp van architect Camille Van Elslande (Veurne) van 1922. Verbouwde begane grond met nieuwe winkelpui.


Heropgebouwd landgoed Vicogne

Kasteelhoevestraat 2 (Diksmuide)
Het landgoed Vicogne met bijzonder verzorgd landhuis en een aansluitende hoeve-uitbating werd in 1924-1925 heropgebouwd naar ontwerp van de Veurnse architect Camille Van Elslande. De Kasteelhoevestraat vormt de dreef naar het landgoed, en is gelegen in de as van de toegangspoort. De site gaat terug op het vroegere kloosterdomein van de Noord-Franse abdij van Vicogne.


Heropgebouwde gemeenteschool

Sint-Jacobsstraat 2 (Diksmuide)
Voormalig klassengebouw van de gemeenteschool, heropgebouwd in 1924. Ligging in de onmiddellijke omgeving van de Sint-Jacobskerk en pastorie.


Heropgebouwde parochiekerk Sint-Jacob met omringend kerkhof

Sint-Jacobsplein 5 (Diksmuide)
De georiënteerde parochiekerk Sint-Jacob met omringend kerkhof werd heropgebouwd in 1923-1925.


Heropgebouwde pastorie van de Sint-Jacobskerk

Sint-Jacobsplein 3 (Diksmuide)
De pastorie, ten oosten aansluitend bij de Sint-Jacobskerk en het kerkhof, werd heropgebouwd in 1923-1924.


Hoekhuis naar ontwerp van C. Van Elslande

Ooststraat 1 (Veurne)
Hoekhuis bij Sint-Niklaasplaats; ijzeren uithangbord. Vijf traveeën onder meer afgeschuinde hoek- en deurtraveeën onder overstek, en twee bouwlagen onder zadeldak (nok parallel aan de straat, pannen) met twee dakkapellen voorzien van oeil-de-boeuf, gedateerd 1921 door middel van gevelsteen; naar ontwerp van architect C. Van Elslande (Veurne).


Hoekhuis naar ontwerp van C. Van Elslande

Zuidstraat 20 (Veurne)
Vermoedelijk op oorspronkelijk renaissancepatroon (16de-17de eeuw) geïnspireerde wederopbouw van hoekhuis, naar ontwerp van architect C. Van Elslande (Veurne) van 1920. Diephuis van twee traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (mechanische pannen).


Hoeve 't Klein Westhof met kapel

's Heerwillems 9 (Veurne)
Hoeve voorheen gelegen in onmiddellijke nabijheid van thans verdwenen parochiekerk, volgens de Ferrariskaart (1771-1778).


Hoeve Ter Walleboom

Pereboom 5 (Lo-Reninge)
Pereboom nr. 5. Hoeve zogenaamd "TER WALLEBOOM" cf. uithangbord. Aan de straat gelegen historische hoeve met lage losstaande bestanddelen, heropgebouwd na de Eerste Wereldoorlog. Als site reeds aangeduid op de Ferrariskaart (1770-1778) en op de Atlas der Buurtwegen (ca. 1843) als "Den Wolleboom Ferme" met gewijzigde opstelling. Ten noorden van het erf, boerenhuis met regionalistische ins


Home Edouard Pecher

Veurnelaan 109 (Koksijde)
Home opgericht op initiatief van de liberale mutualiteiten uit Brussel in het jaar 1937 naar ontwerp van ingenieur architect Marcel Simon


Huizenrij naar ontwerp van C. Van Elslande

Ooststraat 15-23 (Veurne)
Wederopgebouwde huizenrij naar ontwerp van architect C. Van Elslande (Veurne) van circa 1920. Gevelsteen: "Vernield in 1918. Herbouwd in 1919" (nummer 23); jaarankers 1921 (nummer 15). Breedhuizen van twee a zes traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (pannen).


Kapel Onze-Lieve-Vrouw der Zege

Oud Stuivekens zonder nummer (Diksmuide)
De kapel "Onze-Lieve-Vrouw der Zege", beschermd als monument als onderdeel van het zogenaamde "Onze-Lieve-Vrouwhoekje". Georiënteerde herdenkingskapel in bruingele baksteen, omgeven door 41 gedenkstenen en U-vormige haag.


Kapel Onze-Lieve-Vrouw Troost in Nood

Kapellestraat zonder nummer (Diksmuide)
Gebouwd na de Eerste Wereldoorlog ter vervanging van een 18de-eeuwse dankkapel die volgens de overlevering werd opgericht door een rijke grondbezitter die een struikroof overleefde.


Modernistische woning

Sasstraat 7 (Veurne)
Modernistische woning uit de jaren 1930, 1940 naar ontwerp van architect C. Van Elslande (Veurne), zie gevelsteen. Plastisch behandelde baksteenbouw van twee traveeën en twee bouwlagen onder plat dak; gebruik van donkere bakstenen voor plint.


Nationale Bank

Noordstraat 16-18 (Veurne)
Bankgebouw op U-vormig grondplan in neo-Vlaamse-renaissancestijl met lokale inslag, gedateerd 1923 door middel van cartouche en gesigneerd architect C. Van Elslande (Veurne) in gevelsteen links van poort.


Pastorie

Stuivekenskerkestraat 2 (Diksmuide)
Voormalige pastorie in voortuintje met laag bakstenen muurtje met pijlers onder bolvormige bekroning. Na de Eerste Wereldoorlog heropgebouwd naar ontwerp van architect Camille Van Elslande (Veurne).


Sociale woonhuizen van 1923

Steenstraat 73-75 (Ieper)
Tweewoonst, gebouwd tussen 1921 en 1923 door de sociale huisvestingsmaatschappij De Goedkoope Woning in Verwoest West-Vlaanderen (sinds 1951 opgeslorpt door De Mandel) op het gehucht Luzerne, naar ontwerp van Camille Van Elslande. De aannemer was waarschijnlijk Helbig en Verthé uit Zwevegem.


Stadhuis Veurne

Grote Markt 27 (Veurne)
Stadhuis gelegen op westelijke marktzijde, en hoek vormend met het voormalig landhuis, waarvan het tevens oorspronkelijk de conciërgewoning was. Bakstenen gebouw met twee analoge vleugels van respectievelijk vier en vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (leien).


Stadswoning naar ontwerp van C. Van Elslande

Noordstraat 2 (Veurne)
Breedhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (mechanische pannen), naar ontwerp van architect C. Van Elslande (Veurne) van 1921. Bakstenen lijstgevel met sierankers. Imitatieve wederopbouwarchitectuur geïnspireerd op de regionale renaissancevormgeving.


Stadswoningen in wederopbouwarchitectuur

Grote Markt 30-33, 34 (Veurne)
Wederopbouwarchitectuur tengevolge verwoesting tijdens Eerste Wereldoorlog. Diephuizen van twee (nummers 30, 33,34) en drie traveeën (nummers 31, 31) en twee bouwlagen onder zadeldak (pannen).


Tuinwijk Nieuwstad

Brugse Steenweg 78-206, Feyslaan 1-30, Hobelaan 1-46, 48-80 (Veurne)
Tuinwijk van 154 woningen, gebouwd tussen 1921 en 1925 door de sociale huisvestingsmaatschappij Habitations à Bon Marché de Furnes S.A. naar ontwerp van Gustave Hobé en Camille Van Elslande. Na de Tweede Wereldoorlog werden enkele vernielde huizen heropgebouwd en in 1955 werden vier nieuwe woningen toegevoegd.


Wederopbouwhoeve De Groene Poort

Molenstraat 16 (Diksmuide)
Molenstraat nr. 16. Wederopbouwhoeve zogenaamd "DE GROENE POORT" cf. naambord. Op de Ferrariskaart (1770-1778) is zowel de "Cse Groene Poorte" als de "Groene Poorte Molen" aangeduid. De molen stond ook bekend als de "Eversammolen", wellicht naar de abdij van Eversam (Stavele, Alveringem) die dan de (eerste) eigenaar zou zijn geweest, van z


Wederopbouwhoeve Oosthof

Diksmuidse Weg 11 (Nieuwpoort)
Zwaar vernield tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de hoeve in de jaren 1920 heropgebouwd, de losse U-vormige opstelling rond een rechthoekig erf werd behouden, het restant van de walgracht gaat terug tot de late middeleeuwen.


Winkel

Marktstraat 24 (Nieuwpoort)
Huis van drie traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (mechanische pannen), gedateerd 1922 door middel van gevelsteen; naar ontwerp van architect C. Van Elslande (Veurne).