Persoon

Van Reeth, Flor

ID: 5468   URI: https://id.erfgoed.net/personen/5468

Beschrijving

Flor Van Reeth (1884-1975) – die naast architect ook kunstschilder is – is een onmisbare pion in de Antwerpse architectuurgeschiedenis. Hij staat bekend als een hevige voorstander van een eigentijdse regionale architectuur, het immens populaire eclecticisme is niet aan Van Reeth besteed.

Hoewel hij in zijn jeugdjaren sterk onder de invloed staat van de Engelse Arts&Crafts, schakelt Van Reeth later in zijn carrière over op religieus geïnspireerde art deco. Zijn studie aan de Antwerpse Academie voor Schone Kunsten zet hij voortijdig stop. Van Reeth is van oordeel dat het klassieke onderwijs geen vooruitgang met zich meebrengt en leert zijn vak in de praktijk, op stage bij Frans Mertens.

Het eerste uitgevoerde project van Van Reeth is terug te vinden in Boechout en dateert uit 1905. Café "De Teniersvrienden" (nu Café De Valk, Sint-Bavoplein 16, Boechout) was oorspronkelijk een gemeenteschool die door Van Reeth omgebouwd is tot herberg met feestzaal. Een jaar later ontmoet Van Reeth Felix Timmermans (1886-1947). Dat deze ontmoeting uitgroeit tot een hechte vriendschap blijkt in 1908. In dit jaar bouwt Van Reeth drie landhuizen in Mortsel, waaronder ook zijn eigen woning “De Witte Vaas”. Deze benaming verwijst naar de titel van een hoofdstuk uit “Schemeringen van de Dood”, een boek van Timmermans.

Tijdens de eerste wereldoorlog trekt Van Reeth naar Engeland. Daar komt hij in contact met de tuinwijkbeweging. Terug in België zet hij die opgedane kennis om in een project: de tuinwijk “Zuid-Australië” in Lier (1921). Het tuinwijkconcept is grotendeels ontwikkeld door Ebenezer Howard. Deze schrijft voor dat een echte tuinstad bestaat uit woningen, werkplaatsen, openbare gebouwen en gemeenschappelijke ruimten die respect moeten hebben voor en ingewerkt zijn in de natuur. De “Zuid-Australië”-wijk bestaat uit 73 eengezinswoningen maar laat slechts weinig ruimte voor openbare en gemeenschappelijke ruimten. In dat opzicht voldoet Van Reeth dus niet aan de eisen van Howard. Onrechtstreeks doet deze bouwvorm, door de rust en stilte die ze uitstraalt en door de onderlinge samenhang, denken aan de Vlaams begijnhoven. Dat de tuinwijk refereert aan een begijnhof is niet zo opmerkelijk gezien de religieuze achtergrond van Van Reeth. Toch dienen de Vlaamse begijnhoven niet als inspiratiebron voor dit project.

Van Reeth heeft, behalve als architect, ook naam gemaakt als medeoprichter van “De Bouwgids”, een medium voor een groep jonge Antwerpse architecten. In dezelfde trend is Van Reeth ook medestichter van “De Pelgrim”, een katholieke kunstenaarsvereniging opgericht op 4 oktober 1925. Hun manifest verschijnt op 1 januari 1926. Daarin verkondigen ze het geloof in God. Vanaf dan staat hun carrière in het teken van religiositeit. Bij Van Reeth blijkt dit uit de vele ontwerpen voor kerken die zijn terug te vinden. Van Reeth blijft actief tot aan zijn dood. Van Reeth besteedt sinds zijn hartaanval in 1947 meer tijd aan schilderen, zijn andere grote liefde. Op 21 maart 1975 sterft Van Reeth in het Lierse Heilig-Hartziekenhuis enkele weken voor zijn 91ste verjaardag.

  • AERTS, Willem, Joke Bungeneers en Roel De Ceulaer, Beschermd cultuurpatrimonium in de provincie Antwerpen 1999-2001, Antwerpen, 2002.
  • BROWAEYS, M., Flor Van Reeth (1884-1975) en zijn vrienden Felix Timmermans, Eugeen Yoors, Jan Wouters, Frans Mertens en Ronald De Preter, Antwerpen, 1997.


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Architectenwoning Flor Van Reeth

Boekenberglei 178 (Antwerpen)
Eigen woning van architect Flor Van Reeth, gebouwd in art-decostijl in 1924-26.


Bataviawijk

Ardooisesteenweg 178-202, Baasrodestraat 1-4, 6, Batavialaan 1-72, 73-115, Geelstraat 5-18, 19, Lierstraat 4-47, 48-58, Mandellaan 251-259, Schellebellestraat 1-30, 31-43, Wetterenstraat 1-14, Wichelenstraat 2-3, 4-24 (Roeselare)
Tuinwijk van 200 woningen voor arbeiders, eerste steenlegging in 1919, door de Dienst der Verwoeste Gewesten.


Burgerhuis in art nouveau

Jan Van Rijswijcklaan 119 (Antwerpen)
Burgerhuis in art nouveau gebouwd in opdracht van Arthur Delgoffe, naar een ontwerp van architect Flor Van Reeth uit 1911. De woning Delgoffe is één van de enige gekende realisaties van vóór de Eerste Wereldoorlog, waarin Van Reeth een sobere, ambachtelijke art nouveau van Weense of Schotse inspiratie toepast op de typologie van de stedelijke burgerwoning.


Burgerhuis in art-decostijl

Albertstraat 9 (Antwerpen)
Burgerhuis in art-decostijl gebouwd in opdracht van juffrouw Louise Flipo, naar een ontwerp door Flor Van Reeth uit 1930. Het bescheiden project behoort tot het rijpe oeuvre van de architect, die in deze periode als ontwerper betrokken was bij enkele belangrijke bouwprojecten uit de nadagen van de religieus geïnspireerde Pelgrimbeweging.


Burgerhuis in art-decostijl

Albert Grisarstraat 12 (Antwerpen)
Burgerhuis in art-decostijl gebouwd in opdracht van de heer J. Meulemeester, naar een ontwerp door Flor Van Reeth uit 1928. Het bescheiden project behoort tot het rijpe oeuvre van de architect, die in deze periode als ontwerper betrokken was bij enkele belangrijke bouwprojecten uit de nadagen van de religieus geïnspireerde Pelgrimsbeweging.


De Marentak

Vleminckveld 27 (Antwerpen)
Burgerhuis in art-nouveaustijl naar een ontwerp van de architect Flor Van Reeth uit 1908. Opdrachtgevers waren de ouders van de letterkundige en jurist Jozef Muls, later conservator van het Museum voor Schone Kunsten.


Dokterswoning in art-nouveaustijl

Schermersstraat 32 (Antwerpen)
Dokterswoning in ingehouden art-nouveaustijl gebouwd in opdracht van de arts Auguste Fierens, naar een ontwerp door de architect Louis De Vooght uit 1912. Het interieur werd in art-nouveaustijl ingericht door de architect Flor Van Reeth.


Eclectische burgerwoningen

Kleinebeerstraat 19, 25-27 (Antwerpen)
Het ontwerp van de nummers 19 en 25 werd in de jaren 1880 getekend door architect Albert Delrue. Nummer 25 kreeg een grondige aanpassing van de gevel in 1924. De aansluitende woning op nummer 27 dateert van de jaren 1890, maar architect H. Van Gastel nam het originele ontwerp van nummer 25 over.


Ensemble met architectenwoning Flor Van Reeth

Kapellelei 32-36 (Mortsel)
Uniek geheel van drie landhuizen met voor- en achtertuin, in cottagestijl uit begin 20ste eeuw.


Heilig Hartinstituut

Naamsesteenweg 355 (Leuven)
Kwadraatstructuur met open binnenkoer en afsluitmuur die het domein omsluit, in 1894-1896 bouw van de school in neogotische stijl naar ontwerp van Joris Helleputte, aansluitend op de omheiningsmuur de hoeve met landbouwschool, uitbreiding in 1901 en in 1947 de kapel.


Herberg De Valk

Sint-Bavoplein 16 (Boechout)
Breed hoekhuis, uit het eerste kwart van de 20ste eeuw met aan westzijde gedeelte van vroegere gemeenteschool en magazijn.


Laatclassicistisch burgerhuis

Vleminckveld 29 (Antwerpen)
Laatclassicistisch burgerhuis uit het eerste kwart van de 19de eeuw, mogelijk met een traditionele kern die opklimt tot de 17de eeuw. Tweede verdieping en pseudo-mansarde in opdracht van de heer J. Marchal toegevoegd, naar een ontwerp door Benoit J. Dupont uit 1928.


Onze-Lieve-Vrouwecollege of Jezuïetencollege

Frankrijklei 91 (Antwerpen)
De gebouwen van het Onze-Lieve-Vrouwecollege of jezuïetencollege zijn een baken langs de Frankrijklei. Kort na de opening van de gronden op de geslechte Spaanse vesten, lieten de jezuïeten een klooster en een school bouwen naar een ontwerp van Heliodore Leclef van 1871.


Parochiekerk Heilig Hart

Antwerpsesteenweg 78 (Lier)
Moderne zaalkerk met transeptachtige uitbouwen onder platte daken, opgetrokken uit baksteen, in 1938-1939, naar ontwerp van F. Van Reeth.


Parochiekerk Sint-Jozef

Boekenberglei 211 (Antwerpen)
Gebouwd in 1933-36 naar ontwerp van Jef Huygh en Flor Van Reeth.


Parochiekerk Sint-Walburgis

Karel Rogierstraat 12, Volkstraat 41 (Antwerpen)
Parochiekerk van Sint-Walburgis. Voltooid in 1936 naar ontwerp van architect F. Van Reeth, met een bijzonder sobere moderne bakstenen lijstgevel geïnspireerd door de Nieuwe Zakelijkheid.


Sint-Aloysiuscollege

Weggevoerdenstraat 55, 55A (Ninove)
Oorspronkelijk neogotisch schoolcomplex uit 1882-1883. Onder principaal Albert Steyaert (1895-1973) werd in 1938-1939 een nieuwe dwarsvleugel met toneelzaal en kapel opgetrokken in nieuwe zakelijkheid naar ontwerp van architect Flor Van Reeth (1884-1975).


Sint-Lievenscollege

Kasteelpleinstraat 17-31 (Antwerpen)
De school werd rond 1929 ontworpen in een late art-decostijl door de bouwmeesters Jef Huygh, Jan Smits en Flor Van Reeth. Voor de gevelafwerking waren beeldhouwers Jan Poels en Rik Sauter bepalend. De kapel is een ontwerp van Flor Van Reeth, Eugeen Yoors en Rie Haan.


Sint-Lutgardisschool

Maarschalk Gérardstraat 18 (Antwerpen)
Laatclassicistisch herenhuis in zijn huidige vorm te dateren in het eerste kwart van de 19de eeuw, achtereenvolgens eigendom van de families Van Asten en Grisar. Sinds 1928 huisvest het gebouw de Sint-Lutgardisschool, verbouwd en uitgebreid door de architecten Jan Smits en Flor Van Reeth.


Tuinwijk Pallieter

Acaciaplein 1-16, 17, Beukenlaan 1-9, Dennenlaan 1-16, 17-29, Elzenlaan 70-98, Mechelsesteenweg 151-175, Wilgenlaan 1-12, 14 (Lier)
Tuinwijk, gebouwd in 1922 in opdracht van de Lierse Maatschappij voor Goedkope Woningen en ontworpen door vijf architecten: Cornelius Sol, J.B. Van Bouchout, A. Alpaerts, J. Van Peborgh en F. Flerackers.