Persoon

Winders, Jean-Jacques

ID: 6012   URI: https://id.erfgoed.net/personen/6012

Beschrijving

Jean-Jacques Winders (1849-1936) krijgt de bouwkunde met de paplepel ingegeven. Zowel zijn vader (Johannes Baptista Hubertus) als grootvader zijn architect en aannemer. Winders studeert aan de academie van Antwerpen maar zijn carrière komt pas echt uit de startblokken na het winnen van enkele gerenommeerde wedstrijden. De eerste belangrijke opdracht behaalt Winders met een ontwerp voor een monument ter herdenking van de Vrijmaking van de Schelde voor de Marnixplaats in Antwerpen. Een latere grote overwinning levert hem de bouw van het Antwerpse Museum voor Schone Kunsten op. Dit ontwerp is echter in samenspraak met Frans Van Dijk (1853-1939), een samenwerking die niet vlot verloopt.

Winders, die zich in het begin van zijn carrière specialiseert in eclecticisme, maakt op het einde van de jaren '70 van de 19de eeuw een drastische stijlverandering door. Hij geldt vanaf dan immers als het boegbeeld van de neo-Vlaamse renaissance. Winders' meest geprezen ontwerp uit deze periode is zijn eigen huis “Den Passer” (Tolstraat 85, Antwerpen), een huis dat uitblinkt omwille van zijn onregelmatige vorm. Met dit huis wil Winders aantonen dat deze bouwstijl de enige juiste is voor België. In die zin kan “Den Passer” gelezen worden als een manifest. Anderzijds toont “Den Passer” tot welke hoogstaande zaken Winders in staat is: polychromie, clair-obscur en de gedurfde plasticiteit.

Naast architect is Winders ook docent. Hij geeft les aan de Antwerpse academie vanaf 1895. Een jaar later wordt hij verkozen tot lid van de Koninklijke Academie van België. Weer een jaar later neemt hij de leiding over de restauratie van het Maagdenhuis (Lange Gasthuisstraat 33, Antwerpen). Hiermee is Winders’ interesse in architectuurgeschiedenis gewekt. Hij besluit zijn ontwerpactiviteiten te beperken en stort zich op zijn nieuwe passie.

Jean-Jacques Winders overlijdt in 1936 en blijft tot op heden een zeer opmerkelijk figuur binnen de Antwerpse architectuurgeschiedenis.

  • STYNEN, Herman, ‘Kunst brengt gunst’ Jean Jacques Winders (1849-1936) en de neo-Vlaamse renaissance, in M&L, Brussel, 1986: 6-26.

Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Burgerhuis in second-empirestijl

Hofstraat 22 (Antwerpen)
Burgerhuis in second-empirestijl gebouwd in opdracht van Jean Vercauteren, naar een ontwerp door de architect Jean Jacques Winders uit 1871.


Burgerhuis in neoclassicistische stijl

Suikerrui 12 (Antwerpen)
Burgerhuis in neoclassicistische stijl gebouwd in opdracht van de heer J.B. Geeraerts, naar ontwerp van de aannemer Winders Frères uit 1887. Winkelpui door Jules Mees uit 1911.


Tabaksfabriek M. Pauwels

Wijngaardstraat 9 (Antwerpen)
Tabaksfabriek in eclectische stijl gebouwd in opdracht van de broers Stanislas en Hippolyte Pauwels, naar een ontwerp door de architect Jean Jacques Winders uit 1875.


Maagdenhuis

Lange Gasthuisstraat 33 (Antwerpen)
School en tehuis voor vondelingen en arme weesmeisjes, gesticht door Jan Van der Meeren in 1552. Complex gebouw met kapel en binnenplaats in gotische, renaissance, en traditionele stijl, uit de tweede helft van de 16de en de eerste helft van de 17de eeuw. Restauratie door de architect Jean Jacques Winders in 1897 en volgende.


Koninklijk Museum voor Schone Kunsten

Leopold de Waelplaats 1 (Antwerpen)
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten. Gebouwd tussen 1884-90 in opdracht van het stadsbestuur met financiële tussenkomst van de Staat voor het in 1804 door Napoleon in het Minderbroedersklooster ingerichte museum.


Dit Huis is De Passer genaamd, architectenwoning Jean Jacques Winders

Tolstraat 85 (Antwerpen)
Het meest opvallende pand in de Tolstraat is de eigen woning van architect Jean-Jacques Winders (1849-1936), opgericht in 1882-1883 in een zeer decoratieve, pure neo-Vlaamserenaissance-stijl.


Entrepot Steenackers

Sanderusstraat 70, 72 (Antwerpen)
Monumentaal pakhuis in klassiek geïnspireerde eclectische stijl, gebouwd naar een ontwerp door de architect Jean-Jacques Winders uit 1873.


Postkantoor van 1906

Antwerpsestraat 1 (Mortsel)
Sober eclectisch hoekgebouw van zes + een + een traveeën en drie bouwlagen onder leien zadeldak, naar ontwerp van architect Jean-Jacques Winders.


Gemeentehuis van Emblem

Dorpstraat 43 (Ranst)
L-vormig gebouw in neo-Vlaamserenaissance-stijl, van 1896-1902 naar ontwerp van Jaak Winders.


Monument Schelde Vrij

Marnixplaats zonder nummer (Antwerpen)
Centraal op het ronde, gekasseide Marnixplein domineert een twintig meter hoge beeldengroep. Het beeld is een realisatie van Jean-Jacques Winders, die samenwerkte met de beeldhouwers Louis Dupuis, Jaak de Braekeleer en Frans Floris.


Burgerhuis in second-empirestijl

Edelinckstraat 15 (Antwerpen)
Burgerhuis in second-empirestijl, gebouwd in opdracht van de heer Geerts, naar een ontwerp door de architect Jean-Jacques Winders uit 1874. Het hotel Geerts behoort tot de vroegst gekende realisaties van de architect, wiens carrière vermoedelijk omstreeks 1870 van start was gegaan.


Pakhuis America

Godefriduskaai 26 (Antwerpen)
Pakhuis in eclectische stijl gebouwd in opdracht van Charles Michiels (Antwerpen, 1835-Antwerpen, 1893) namens de erven Michiels-Loos, naar een ontwerp door de architect Jean Jacques Winders uit 1871.