Persoon

Van Parys, Antoon

ID: 6747   URI: https://id.erfgoed.net/personen/6747

Beschrijving

Antoon Van Parys (Deinze, 1884 – Gentbrugge, 1968) volgde o.m. een opleiding aan de Academie te Gent o.l.v. J. Delvin en Oscar Vandevoorde. Hij beeldhouwde o.a. in het atelier van Mathias Zens en Aloïs De Beule.

Hij ontwierp tijdens zijn leven veel grafmonumenten voor begraafplaatsen in o.m. Deinze, Kruishoutem, Emelgem, Oeselgem, Campo Santo (Sint-Amandsberg) en de Westerbegraafplaats (Gent). Daarnaast vervaardigde hij veel standbeelden, religieuze werken, oorlogsgedenktekens, (vrouwen)figuren, naakten, portretten en meisjeskoppen. Hij gebruikte blauwe hardsteen van Sprimont of graniet, ebben- en mahoniehout, witte marmer van Carrara en Balegemse zandsteen. Heel typisch voor o.m. zijn grafmonumenten en oorlogsgedenktekens is het gebruik van een specifiek lettertype.

Zijn werk wordt als sobere, strenge en gestileerde kunst omschreven. “Soberheid en stilering kenmerken zijn oeuvre. Later vond hij meer artistieke soelaas in de weergave van het vrouwelijk lichaam”. Anderen schrijven over zijn werk: “Zijn beelden zijn uit blote steen gehouwen. Door een minimum aan materie uit te kappen verkrijgt hij prachtig gestileerde beelden die alle een mystieke expressie hebben” of “Antoon Van Parys is een denker en een dichter, die lange tijd een beeld of een emotie in zich kan dragen, ze ontdoet van al hun bijkomstigheden, en dan, gaaf en lapidair, in klei en marmer kan verwerken”.

Tussen 1920 en 1930 kreeg Antoon Van Parys 16 opdrachten voor het ontwerpen en uitvoeren van oorlogsgedenktekens. Behalve in Klerken zijn ook oorlogsgedenktekens van hem terug te vinden in Deinze, Lo, Woumen, Passendale, Petegem, Vinkt, Astene, Deurle, Kruishoutem, Zedelgem, Sint-Baafs-Vijve, Eke, Dranouter, Machelen en Edelare (deze laatste is ondertussen reeds vervangen).

In zijn oorlogsgedenktekens wordt door Van Parys geen heldenmoed opgehemeld, maar legt hij de nadruk op de verwoesting, het leed, het verdriet. Als antimilitarist maakte hij veeleer vredesgedenktekens dan oorlogsgedenktekens, hoewel dit niet steeds zo door zijn opdrachtgevers begrepen werd.

Bron: Beschermingsdossier DW002435 (2009)


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

Oorlogsmonument Eerste en Tweede Wereldoorlog

Markt zonder nummer (Kruisem)
Oorlogsmonument voor de gesneuvelden en burgerlijke slachtoffers van Kruishoutem, van beide Wereldoorlogen.


Grafteken Moreau-Deneve

Mechelsesteenweg zonder nummer (Vilvoorde)
Hardstenen grafteken vervaardigd voor de familie Moreau-Deneve in 1927 door de beeldhouwer Antoon Van Parys in mystieke stijl.


Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Antonius Abt

Dorp zonder nummer (Nazareth)
In het dorpscentrum van Nazareth is de historische kerksite van de parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Geboorte goed bewaard. De neobarokke kerk werd in 1861-1865 opgetrokken naar ontwerp van Edmond de Perre-Montigny.


Wijkschool Kloosterbos

Schoolstraat 11 (Nazareth)
Vrije kleuterschool zogenaamd "Kloosterbos". Typisch wijkschooltje op het platteland met bijhorende woning in ommuurde tuin. Aan de straatkant met bakstenen omheiningsmuur geritmeerd door lisenen en spaarvelden, brugje over gracht naar poort.


Gedenkteken voor oorlogsdoden van de Eerste Wereldoorlog

Markt zonder nummer (Lo-Reninge)
Gedenkteken voor de oorlogsdoden van de Eerste Wereldoorlog. Bij een recente verplaatsing werd de sokkel deels vernieuwd. Het gedenkteken werd op 30 september 1923 onhuld in aanwezigheid van de beeldhouwer Antoon Van Parys (Deinze).


Oorlogsmonument ontworpen door Antoon Van Parys

Dorpsstraat zonder nummer (Houthulst)
Oorlogsgedenkteken voor de militaire en burgerlijke slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog, en de militaire slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.


Gedenkteken gesneuvelden

Rijksweg zonder nummer (Wielsbeke)
Rijksweg z.nr/ Sint-Bavostraat. Gedenkteken gesneuvelden W.O. I. Na de Eerste Wereldoorlog wordt in het dorpscentrum op de kruising van Rijksweg en Sint-Bavostraat een gedenkteken voor de gesneuvelde soldaten uit Sint-Baafs-Vijve opgericht, naar ontwerp van beeldhouwer Antoon Van Parys uit Deinze (°1883-†1968). Op het voetstuk staan oorspronkelijk de namen van de tien gesneuvelde soldaten


Oorlogsmonument

Kerkplein zonder nummer (Zedelgem)
Ten noordoosten van de kerk een oorlogsmonument door beeldhouwer "ANT. VAN PARIJS / DEINZE" zie opschrift op de sokkel. Gelegen binnen het beschermde dorpsgezicht van de kerkomgeving.


Oorlogsmonument De Puinruimer

Markt zonder nummer (Deinze)
Oorlogsmonument genaamd de 'Puinruimer' of 'Piocheur', voor de gesneuvelden, de burgerlijke slachtoffers en de opgeëisten van beide Wereldoorlogen van de stad Deinze.


Oorlogsmonument Machelen-aan-de-Leie

Dorpsstraat zonder nummer (Zulte)
Oorlogsmonument met vredesboom, voor de slachtoffers uit de Eerste en Tweede Wereldoorlog, opgericht circa 1920-1925 naar ontwerp van Antoon Van Parys.


Villa ’t Kleen Werkent Kasteel

Kapellestraat 101 (Deinze)
Vrijstaande villa opgevat als een dubbelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen onder een pseudo-mansardedak, gebouwd in opdracht van ondernemer Baziel Van de Ginste volgens een bouwaanvraag van 1929. De toegang wordt gemarkeerd door vier beelden van beeldhouwer Antoon Van Parys (gesigneerd en gedateerd 1930).


Begraafplaats Petegem-aan-de-Leie

Sint-Hubertstraat (Deinze)
Begraafplaats met beelden van George Minne (1866-1941) en de Deinzense expressionistische kunstenaar Antoon Van Parys (1884-1968).


Begraafplaats van Asse

Mollemseweg zonder nummer (Asse)
Naoorlogse begraafplaats gestructureerd door een lijnaanplanting van taxus en hulst leidend naar een calvarie ontworpen door Antoon Van Parys (1886-1963).


Oorlogsmonument militaire en burgerlijke slachtoffers

Passendaleplaats zonder nummer (Zonnebeke)
Het gedenkteken voor de militaire en burgerlijke slachtoffers van Passendale staat op de Passendaleplaats, ten noordwesten van de ingang van de Sint-Audomaruskerk, net buiten de ommuring van het kerkhof.


Parochiekerk Sint-Antonius van Padua

Sint-Antoniusstraat 3A (Meulebeke)
Parochiekerk Sint-Antonius van Padua, ook gekend als "kerk van 't Veld" of "kerk van de Sneppen", kerk in neoromaanse stijl gebouwd in de periode 1940-1951 naar de plannen van architect Willem Nolf (Torhout) met integratie van beeldhouwwerk van de gekende kunstenaars Antoon en Luc Van Parijs. Historiek. Reeds in 1867-1868 wil


Uitvoerder van

Standbeeld burgerlijke en militaire doden

Dikkebusstraat zonder nummer (Heuvelland)
Dit standbeeld werd opgericht op initiatief van de Vlaamse Oud-Strijders (V.O.S.) en onthuld door de voorzitter van de V.O.S. op 25 mei 1924.