Persoon

Godissar, Grégoire

ID
7317
URI
https://id.erfgoed.net/personen/7317

Beschrijving

Biografie

De naam Godissar wordt op verschillende manieren geschreven in de archiefdocumenten. Hier houden we de schrijfwijze aan zoals die voorkomt op het overlijdensbericht van Grégoire Godissar en zoals ook door M. Meukens voorgesteld in zijn masterscriptie uit 2020.

Grégoire Godissar werd geboren in Noville-les-Bois (graafschap Namen) op 21 juni 1708. Hij was de tweede in een gezin van vier kinderen uit het huwelijk van Johannes Godichale en Hélène Colin. Tussen 1711 en 1714 verhuisde het gezin naar het nabijgelegen Leuze.

Over de opleiding van Grégoire Godissar is niets geweten. Maarten Meukens vermoedt dat hij een opleiding kreeg in de bouwambachten van Namen.

In 1732 werd de ondertussen 24-jarige Grégoire Godissar opgenomen in de abdij van Averbode als lekenbroeder. Hij legde op 8 maart 1734 zijn geloften af. Hij ontpopte er zich tot architect en werfleider. In de abdijarchieven is hij meermaals vermeld als auteur van plannen en maquettes; leider van de schrijnwerkerij van de abdij; hij kocht, verkocht en inspecteerde bouwmaterialen; sloot contracten af met aannemers en was werfleider van verschillende bouwprojecten van de abdij.

Met zekerheid ontwierp broeder Grégoir tussen 1739 en 1751 de sacristievleugel, de infirmerie en de bibliotheek van de abdij van Averbode. Tevens ontwierp hij de orgelkast van het in 1771 geplaatste Robustelli-orgel in de abdijkerk.

Verder was hij vermoedelijk betrokken bij de herstellingswerken aan verschillende kerken die toebehoorden aan de abdij. Zijn aandeel in de restauratie is enkel archivalisch bewezen bij de kerken van Messelbroek (1757) en Neerglabbeek (1774). Broeder Grégoir wordt beschouwd als de ontwerper van de parochiekerken van Rummen en Brustum.

De abdij van Averbode was zeer actief in de 17de en 18de eeuw in het bouwen van pastorieën. De pastorieën uit de periode 1732-1780 hebben een zeer gelijkaardige vormgeving met een natuursteenplint, baksteenbouw, omlijste ramen en een geknikt dak. Ze worden door M. Meukens op basis van stilistische kenmerken toegeschreven aan broeder Grégoire.

Tot slot zou broeder Grégoire betrokken zijn bij de nieuwbouw van het refugiehuis van de Abdij van Averbode (1777) te Leuven en de nieuwbouw van het College van Premonstreit (1753) in diezelfde stad.

Na een ziekte overleed Broeder Grégoire Godissar in Averbode op 25 juli 1780.

Stijlkenmerken

De stijl van broeder Grégoir wordt in zijn pastoriebouw omschreven als een baksteenarchitectuur met uitgesproken raamomlijstingen in gesinterde baksteen, opgedeeld met natuurstenen negblokken en sluitstenen, natuurstenen plinten en geknikte daken.
In zijn kerkenbouw ontwierp hij opvallende bakstenen centraalbouwen, duidelijk schatplichtig aan centraal Europese kerken, in combinatie met koren en oosttorens. Zijn combinatie van een piramide-met-schilddak kende geen navolging. Deze kerken bleven niet bewaard.

  • MEUKENS M. 2020:Leven en werk van Grégoire Godissar (1708-1780), lekenbroeder-architect van de abdij van Averbode, onuitgegeven masterscriptie, Universiteit Antwerpen, Faculteit Ontwerpwetenschappen, Erfgoedstudies, 95-97.


Erfgoedobjecten

Ontwerper van

College van Premonstreit

Naamsestraat 61 (Leuven)
Opgetrokken in 1753-1755 in vroege Lodewijk XV-stijl, vertoont het college typologisch een karakteristieke configuratie met achteruit gelegen collegevleugel, ingeplant aan een rechthoekig voorplein met dienstgebouwen en van de straat afgesloten door een muur met toegangspoort.


Domein abdij van Averbode

Abdijstraat 1, Averboodsebaan zonder nummer (Scherpenheuvel-Zichem, Tessenderlo)
Circa 1125 gesticht door Arnold II, graaf van Loon. Als ligging voor de abdij van Averbode werd de heuvelrug tussen Langdorp en Tessenderlo gekozen, die de bekkens van de Grote Nete en de Demer scheidt.


Parochiekerk Sint-Ambrosius

Ketelstraat zonder nummer (Geetbets)
Ruime kerk met een hoge westertoren, een beuk van drie traveeën, een vooruitspringend transept en een halfzeshoekig koor. De kerk werd vanaf 1759 opgetrokken in classicistische stijl; het ontwerp kan worden toegeschreven aan Grégoir Godissar, lekenbroeder in de abdij van Averbode. In 1923 werd het transept en het koor in neoromaanse stijl vergroot.


Parochiekerk Sint-Laurentius

Burggracht zonder nummer (Sint-Truiden)
Gelegen binnen de voormalige slotgracht en omgeven door het kerkhof. Zaalkerk met voorstaande westtoren van 1649 met resten van de romaanse onderbouw. In 1769 werd de kerk, op de toren na herbouwd door de tiendenheffers, de abdij van Averbode en de abdij van Sint-Truiden. Het ontwerp wordt toegeschreven aan Grégoir Godissar, lekenbroeder in de abdij van Averbode.


Parochiekerk Sint-Michiels

Testeltsebaan zonder nummer (Scherpenheuvel-Zichem)
Bakstenen gebouw met neogotisch schip naar ontwerp van Pierre Langerock uit 1909, voorzien van een vierkante, gotische westtoren van rond 1400 opgetrokken uit ijzerzandsteen en met lage bekapping uit 1757.


Pastorie Sint-Michielsparochie

Testeltsebaan 2 (Scherpenheuvel-Zichem)
Pastorie opgevat als een classicistisch dubbelhuis, met beklinkerd voorplein en achteraan uitgevend op de tuin, opgetrokken in 1754-1756 door bouwmeester Gregorius Godissart.


Pastorie, nu gemeentehuis

Gildenstraat 1 (Oudsbergen)
Pastorie der norbertijnen, thans gemeentehuis, omgeven door een tuin met resten van de vroegere omgrachting. De pastorie wordt toegeschreven aan Grégoire Godissar, lekenbroeder van de Abdij van Averbode. Alleenstaand classicistisch herenhuis van het dubbelhuistype, vijf traveeën en twee bouwlagen onder gebogen schilddak, uit de 18de eeuw.


Witherenpastorie Woutershof

Dekenstraat 28 (Heusden-Zolder)
Voormalige witherenpastorie, gebouwd door de abdij van Averbode in 1744. Het ontwerp wordt toegeschreven aan lekenbroeder-architect Grégoire Godissar. U-vormig complex, gelegen in een omgrachte tuin met binnenplaats toegankelijk via een rondboogpoort. Pastorie opgevat als classicistisch dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder schilddak. Ten oosten en ten westen van de binnenplaats, haaks aangebouwde dwarsschuren.