Persoon

Vander Haeghen, Jean-Joseph

ID: 8107   URI: https://id.erfgoed.net/personen/8107

Beschrijving

Jean-Joseph vander Haeghen is geboren rond 1725, naar verluidt in Wetteren. Over deze orgelmaker uit de tweede helft van de 18de eeuw zijn de biografische gegevens nog lang niet opgehelderd. Naar een getuigenis van Pierre van Peteghem (1792-1863) zou Vander Haeghen in Gent geboren zijn en leerling geweest zijn bij zijn grootvader Pieter van Peteghem (1708-1787). Indien Vander Haeghen in Gent gevestigd was dan kan dat slechts kortstondig geweest zijn aangezien hij van minstens 1749 in Rijsel (Lille, Fr.) woonde, en van daaruit meermaals in Zuidwestvlaamse kerken aan het werk was. Aanvankelijk heeft hij in Rijsel samengewerkt met orgelmaker J.-B. Frémat, later (vanaf 1755) werkt hij in associatie met P.-H. Gobert. De Franse organoloog M. Vanmackelberg ontdekte in Rijselse archieven tot tweemaal toe een huwelijk van een J.J. vander Haeghen; het is niet bewezen dat het om dezelfde persoon gaat, maar bij elk van deze Vander Haeghens zijn er redenen om aan te nemen dat het iemand uit de orgelsector betrof. Bij het eerste huwelijk, 1749, zijn de orgelmakers J.-B. Frémat en Ph.-J. Carlier getuigen; bij een ander huwelijk, 1758, wordt vermeld dat de bruidegom zoon was van "Lieven vander Haeghen, organist in Wetteren", en ook dat is een sterke aanwijzing aangezien er een link is met de Gentse orgelmaker Pieter van Peteghem die van Wetteren afkomstig was. De laatst gekende activiteit van Vander Haeghen is een onderhoudswerk in de Sint-Niklaaskerk in Veurne, in 1796; orgelmaker J.-Fr. Guilmant werkte hier samen met Vander Haeghen.


Erfgoedobjecten

Uitvoerder van

Orgel kerk Onze-Lieve-Vrouw

Loker (Heuvelland)
Orgel door Jos Loncke en zonen uit 1954-1955.


Orgel kerk Sint-Blasius

Krombeke (Poperinge)
Van het orgel dat in 1789 door de Rijselse orgelmaker J.J. vander Haeghen gebouwd werd, rest heden enkel de orgelkast. Het binnenwerk werd vernield in 1794 door plunderende Franse benden. Vanaf dat tijdstip tot 1903 zijn geen geschiedkundige gegevens meer voorhanden. Het is niet uit te sluiten dat de kerk heel die tijd zonder orgel gebleven is. In 1903 werd een instrument uit de kerk van Sint-Jan-de-Doper in Duinkerke (F-Dunkerque) in de lege orgelkast van Krombeke overgeplaatst door Frederik Loncke (Esen).


Orgel kerk Sint-Bertinus

Poperinge (Poperinge)
In de 17de eeuw zijn diverse interventies van de orgelmakers Van Belle gedocumenteerd; de oudste materiële resten in het orgel dateren van toen. In 1780 vonden herstellingen plaats door J.J. vander Haeghen. Rond 1806 werd het orgel van het koordoksaal overgebracht naar een W-doksaal. Tussen 1825 en 1836 renoveerde P. van Peteghem het instrument. Er werd een nieuwe orgelkast voorzien. In 1903 renoveerde G. Cloetens het instrument naar romantische trend, met behoud van een gedeelte oud pijpwerk; de neogotische orgelkast uit 1836 werd vervangen. In 1948 volgde een transformatie door Jos. en P. Loncke. In de periode 2008-2010 werd het orgel gerenoveerd door G. Schumacher, naar ontwerp van orgeldeskundige J. Braekmans. Er werd een nieuwe orgelkast gebouwd en het instrument werd gereorganiseerd in functie van een maximale integratie van het oude pijpwerk.


Orgel kerk Sint-Jan

Poperinge (Poperinge)
Oorspronkelijk orgel gebouwd in 1765 door J.J. vander Haeghen (Rijsel). In 1794 werd het binnenwerk geplunderd door Franse revolutionairen. In 1795 werd het instrument deels hersteld door Dominicus Berger (Brugge), en in 1815-1818 verder aangevuld door René Germain (Ieper). Een nagenoeg nieuw instrument werd in de oude orgelkast gebouwd door Jules Anneessens (Menen) in 1921.


Orgel kerk Sint-Vedastus

Reningelst (Poperinge)
Orgel gebouwd in 1780-1781 door J.J. vander Haeghen en zoon en P.H. Gobert (Rijsel/F-Lille). In de orgelkast werd een nagenoeg nieuw instrument gebouwd door Ph. Forrest (Roeselare) in 1885.


Orgel kerk Sint-Bavo

Watou (Poperinge)
Nadat een oud orgel wellicht vernield werd door de Franse Revolutionairen, werd in 1820 een nieuw orgel gebouwd door René Germain (Ieper). Ingrijpende renovatie door Jules Anneessens in 1911-1912.


Orgel kerk Sint-Rectrudis

Woesten (Vleteren)
Het oorspronkelijk orgel werd gemaakt voor de abdij Sint-Sixtus (destijds nog paters Brigittijnen) in Westvleteren. Toen deze abdij opgeheven werd door het edict van Jozef II, werden o.m. het recente doksaal en orgel aangekocht door de parochie Woesten. In 1784 werd het orgel overgeplaatst naar Woesten door J.J. vander Haeghen (Rijsel): dit wijst er op dat hij wellicht de bouwer van het orgel was. Tijdens WO I werd het orgel zwaar beschadigd (cf. foto van de Mission Dhuicque). Na de oorlog werden enkel doksaal en orgel teruggeplaatst. In 1927 bouwden Jos. en Pieter Loncke (Esen) een nieuw instrument in de herstelde orgelkast.


Orgel kerk Sint-Petrus

Gijverinkhove (Alveringem)
De bouwer van het orgel is Jean-Joseph van der Haeghen (Rijsel), in 1774-1775. De orgelkast is van Ign. de Vosselle (Sint-Winoksbergen). In 1821 heeft een herstelling plaats; in 1843 herstelt Ch.-L. Neuville (Rexpoëde) de blaasbalg; vanaf 1845 voert Petrus Albertus Loncke (Hoogstade) diverse kleine werken uit, nadien komt Henri Waeles (Izenberge) het orgel onderhouden. In 1948 nieuwe wijzigingen door J. Loncke (Esen).


Orgel kerk Sint-Martinus

Leisele (Alveringem)
Reeds van vóór 1600 was er een orgel in de kerk van Leisele. In 1633 zou een nieuw orgel gekocht zijn.


Orgel kerk Sint-Niklaas

Veurne (Veurne)
Het instrument, van Fr. Loncke, en de orgelkast, van Al. Desaever, dateren van 1897-98. In 1917 werd, uit voorzorg tegen het eindoffensief in WO I, het orgel door Fr. Vos gedemonteerd en in veiligheid gebracht; hij heeft eveneens het orgel na de oorlog heropgebouwd. Dezelfde orgelbouwer voerde in 1932-33 herstellingwerken uit en bracht tevens wijzigingen toe aan het orgel. In het begin van WO II werd de kerk getroffen en leed het orgel ernstige schade. Een herstelling, opnieuw vergezeld van wijzigingen, werd uitgevoerd door Jos. Loncke, in 1943. Het orgel werd in 1998 gerenoveerd door de firma Loncke (Zarren). Deze werken leidden niet tot een bevredigend resultaat. Besprekingen worden gevoerd om het orgel op een degelijke manier te herwerken.


Orgel kerk Sint-Walburga

Veurne (Veurne)
Het oorspronkelijk orgel is van J.-G. Gobert en J. Bosquet (Rijsel), uit 1743. In 1784-85 werd het uitgebreid met een Positief door J.J. Vander Haeghen (Rijsel). In 1793: plundering door de Franse Revolutionairen; wellicht ging het meeste pijpwerk verloren. In 1809 en 1813: levering van nieuw pijpwerk door René Germain (Ieper). Volgens orgelmaker Van Peteghem zouden er vóór 1840 minderwaardige reparaties uitgevoerd zijn door L. Fretin, S. Hostekind en "Ormet". In 1840: werken door Pierre van Peteghem (Gent). In 1909: ombouw en verplaatsing door Th. Delmotte en zoon (Doornik). In 1917: demontage van het orgel (tegen eventuele vernietiging in WO I) door Frans Vos en door dezelfde teruggeplaatst in 1920. In 1967: totale vernieuwbouw door Jos. Loncke en Zonen (Esen).


Orgel kerk Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart (Wulveringem)

Veurne (Veurne)
De auteur van het oorspronkelijk orgel is onbekend; sommige organologen denken aan J.-J. Van der Haeghen (Rijsel) als mogelijke bouwer; het bouwjaar is te schatten rond 1780. Binnenin de orgelkast was een naaminscriptie te vinden, verwijzend naar J.-Fr. Guilmant (1752-1811) uit Saint-Omer. Kort ná 1802: levering van enkele nieuwe spelen door R. Germain (Ieper); volgens een archiefnotitie zou er pijpwerk geroofd zijn "door de troepen tijdens de fransche omwenteling". In 1823-24: levering van 3 registers door Ph. Liem (Izenberge) en verder onderhoud tot 1850. In 1843-45: diverse werken door S.-G. Hooghuys (Brugge). In 1852, 1866 en 1883: werken door P. Loncke (Hoogstade), en 1901 door Fr. Loncke (Esen). 1911-12: ombouw door M. Delmotte (Doornik). 1930: nazicht instrument en plaatsing electro-ventilator door J. Anneessens (Menen) In 1972: totale renovatie door Loncke en Zonen.


Orgel kapel van het Gasthuis

Poperinge (Poperinge)
Orgel uit de tweede helft van de 18de eeuw, mogelijk een werk van de Rijselse orgelbouwer Jean-Joseph vander Haeghen. Rond 1870 (?) werd het instrument totaal gerenoveerd door Jacobus-Philippus Forrest (Geluveld). Herstellingen en lichte transformatie door Jules Anneessens (Menen) in het Interbellum. In de jaren 1970 werd het orgel op andere locaties ondergebracht vanwege de restauratie van de gasthuiskapel.