Persoon

Vos, Frans

ID: 8160   URI: https://id.erfgoed.net/personen/8160

Beschrijving

Frans Vos leerde vermoedelijk de orgelmakersstiel bij Joseph Joris, die sinds 1896 een orgelbouwatelier hield in Zichem. Hij is naar schatting geboren eind 19de eeuw. De laatste activiteit die we van hem aantroffen is te situeren in 1948 (i.e. een postkaartje aan de pastoor van Lissewege om zijn komst aan te kondigen; het lijkt niet dat hij er ook werken uitvoerde). Tijdens WO I bevond Frans Vos zich als soldaat in het onbezette landsgedeelte achter de IJzer. In opdracht van de "Mission du Ministère des Sciences et des Arts" (gewoonlijk de "Mission Dhuicque" genaamd) demonteerde hij een aantal orgels in bedreigde kerkgebouwen; deze werden dan in Frankrijk in veiligheid gebracht. Op een orgelpijp in Alveringem staat geschreven dat het orgel gedemonteerd was geweest door "Frans Vos van Zichem en Emiel Mezière van Herstal". Vermoedelijk is aan Vos ook gevraagd om na de oorlog enkele van deze instrumenten weer op te bouwen, vermits hij wist hoe ze in mekaar staken, en aldus heeft hij zich in de Westhoek een cliënteel opgebouwd, waarbij hij eveneens, als zelfstandig orgelbouwer, een aantal nieuwe orgels kon slijten. De naamplaatjes op zijn orgelklavieren dragen als opschrift "Frans Vos-Huybrechts / Kerkorgelmaker - pianos - harmoniums / Sichem" (Huybrechts zal de naam van zijn echtgenote zijn).


Erfgoedobjecten

Uitvoerder van

Orgel kerk Sint-Andries

Bikschote (Langemark-Poelkapelle)
Orgel door Frans Vos uit 1926.


Orgel kerk Sint-Martinus

Westvleteren (Vleteren)
Orgel door Frederik Ureel (Poperinge), uit 1871-1873. Licht gewijzigd door Frans Vos (Zichem) in 1928. In 2009 werd een restauratie aangevat; deze werken werden voltooid in januari 2011.


Orgel kerk Sint-Niklaas

Keiem (Diksmuide)
In 1853 was een orgel gebouwd door Charles-Louis van Houtte (Waregem). Het werd samen met de kerk vernield in 1914. In 1929-1931 werd een nieuw orgel geplaatst door Fr. Vos (Zichem). In 1942 werd het hersteld door Jos. Loncke (Esen). In 1978 en 1979 hadden herstellingen plaats door P. Andriessen (Menen).


Orgel kerk Sint-Niklaas

Leke (Diksmuide)
In 1785 zou een orgel geplaatst geweest zijn door Dominicus Berger (Brugge). Midden 19de eeuw werd aan het bestaande instrument gewerkt door Petrus Albertus Loncke (Hoogstade). Dit orgel ging verloren in WO I. In 1929 werd een nieuw orgel geplaatst door Frans Vos (Zichem).


Orgel kerk Sint-Andries

Zande (Koekelare)
Van het orgel uit 1865 van Petrus Albertus Loncke (Hoogstade), bleef niets bewaard; het is niet duidelijk of dit orgel vernield werd in de kerkbrand van 1900. In 1914 was er nog een instrument aanwezig van 12 registers, dat vervolgens tijdens de oorlog van 1914-18 teloor ging. Een nieuw orgel werd gebouwd door Frans Vos (Zichem) in 1922.


Orgel kerk Sint-Audomarus

Alveringem (Alveringem)
Bouwers van het oorspronkelijk orgel zijn Pieter van Peteghem en zoon Lambert-Benoît (Gent); het bouwjaar is te situeren tussen 1769 en 1786. Verbouwingswerken vonden plaats in 1897, door Frederik Loncke, die toen in Alveringem woonde. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd het pijpwerk gedemonteerd door de orgelbouwers Frans Vos (Zichem) en Emile Mezière (Herstal); het werd geborgen in Frankrijk en na de oorlog teruggebracht. In 1922 vraagt de pastoor aan orgelbouwer E.Kerkhoff (Brussel) of hij het gedemonteerde pijpwerk wil terugplaatsen. Het is niet bekend of Kerkhoff dit werk effectief uitgevoerd heeft. Totale ombouw van het instrument 1957-58, door Jos. Loncke en Zonen (Esen). Laatste revisie door Loncke Orgelbouw bvba (Zarren) in 1989.


Orgel kerk Sint-Laurentius

Ramskapelle (Nieuwpoort)
Het orgel dat samen met de kerk werd vernield in 1914 was een werk van Petrus Albertus Loncke uit Hoogstade. Het dateerde mogelijk van kort na de bouw van de nieuwe kerk in 1863-64. Het was in het begin van de 20ste eeuw (na 1905?) hersteld door Frederik Loncke uit Esen. Het huidig orgel is van Frans Vos (Zichem), uit 1925. Sedert 1990 in gedemonteerde toestand bewaard.


Orgel kerk Sint-Niklaas

Veurne (Veurne)
Het instrument, van Fr. Loncke, en de orgelkast, van Al. Desaever, dateren van 1897-98. In 1917 werd, uit voorzorg tegen het eindoffensief in WO I, het orgel door Fr. Vos gedemonteerd en in veiligheid gebracht; hij heeft eveneens het orgel na de oorlog heropgebouwd. Dezelfde orgelbouwer voerde in 1932-33 herstellingwerken uit en bracht tevens wijzigingen toe aan het orgel. In het begin van WO II werd de kerk getroffen en leed het orgel ernstige schade. Een herstelling, opnieuw vergezeld van wijzigingen, werd uitgevoerd door Jos. Loncke, in 1943. Het orgel werd in 1998 gerenoveerd door de firma Loncke (Zarren). Deze werken leidden niet tot een bevredigend resultaat. Besprekingen worden gevoerd om het orgel op een degelijke manier te herwerken.


Orgel kerk Sint-Walburga

Veurne (Veurne)
Het oorspronkelijk orgel is van J.-G. Gobert en J. Bosquet (Rijsel), uit 1743. In 1784-85 werd het uitgebreid met een Positief door J.J. Vander Haeghen (Rijsel). In 1793: plundering door de Franse Revolutionairen; wellicht ging het meeste pijpwerk verloren. In 1809 en 1813: levering van nieuw pijpwerk door René Germain (Ieper). Volgens orgelmaker Van Peteghem zouden er vóór 1840 minderwaardige reparaties uitgevoerd zijn door L. Fretin, S. Hostekind en "Ormet". In 1840: werken door Pierre van Peteghem (Gent). In 1909: ombouw en verplaatsing door Th. Delmotte en zoon (Doornik). In 1917: demontage van het orgel (tegen eventuele vernietiging in WO I) door Frans Vos en door dezelfde teruggeplaatst in 1920. In 1967: totale vernieuwbouw door Jos. Loncke en Zonen (Esen).


Orgel kapel oud Sint-Janshospitaal, heden College

Veurne (Veurne)
Het kleine orgel werd gebouwd door Pierre (jr) van Peteghem (Gent), in 1838. Na WO I had een verbouwing plaats door Frans Vos (Zichem). In 1973 werd het instrument gerestaureerd naar zijn oorspronkelijke toestand door de firma Loncke Orgelbouw bvba (Zarren).