Herenboerenparkjes uit de leemstreek en ander fraais

maandag 12 mei 2014

Domein Hooleyck

Uit de gemeenten Geetbets, Hoegaarden, Kortenaken, Landen, Linter, Tienen en Zoutleeuw werden zeventig tuinen en parken voor opname in de inventaris geselecteerd. Het geïnventariseerde gebied met een totale oppervlakte van 327,2 vierkante kilometer ligt voor het grootste gedeelte in de leemstreek, gekenmerkt door grootschalige, vrijwel ongerepte kouters en kleine, regelmatig verspreide dorpen. De zandlemige noordrand van het gebied (Kortenaken en Geetbets) kent een meer uitgesproken lint- en morsbebouwing.

Typerend voor de hele oostelijke leemstreek is het voorkomen van het herenboerenparkje, een in de late 19de eeuw aangelegde kleine landschappelijke tuin in de schaduw van ‘gecastelliseerde’ grote boerderijen, vaak gecombineerd met een brouwerij of een distilleerderij. Opvallend is ook het groot aantal notarissen onder de bouwheren. Zij omringden hun riante villa met een tuin of parkje in laat landschappelijke stijl, zoals dat bij de neoclassicistische Villa Delvaux van 1837 in Vissenaken.

In Tienen, de enige belangrijke agglomeratie in het inventarisgebied, bevindt zich een unieke plantencollectie. Het was diplomaat Leon Van den Bossche die tussen 1886 en 1910 zijn fortuin aanwendde voor de creatie van een botanische tuin van 2 hectare, de Hortus Thenensis, het huidige stadspark.

Het kasteelpark van Meldert in Hoegaarden is het oudste en met zijn vijftig hectaren het grootste park in de bestudeerde regio. Het park werd in 1845-1850 in vroeg landschappelijke stijl aangelegd rond een neogotisch kasteel. In het park werd een weids rivierlandschap met een rotscascade en eilandjes gecreëerd, waarbij de ‘rivier’ in feite een verbrede en opgestuwde beek was. De in 1910 ontworpen functionele heraanleg van de onmiddellijke omgeving van het kasteel met ondermeer een tennisveld, rozentuin en een ‘straklijnige’ parterre dateert uit 1910. Het ontwerp van Louis Van der Swaelmen is wellicht een voorbode van de modernistische tuin van het interbellum.

Deze informatie verscheen in 2008 in het M&L-Cahier 16 getiteld Historische tuinen en parken van Vlaanderen – Zuidoostelijk-Brabant - Haspengouw.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.