Open Monumentendag: niet alleen maar monumenten

vrijdag 12 september 2014

Dorpswoning

Open Monumentendag 2014: 450 gebouwen verspreid over 165 gemeenten gooien zondag hun deuren open.

Monumenten

Allemaal bewoners, eigenaars of gebruikers die zo trots op hun erfgoed zijn dat ze zondag duizenden erfgoedliefhebbers ontvangen. “Hoort erbij, bij de status van beschermd monument”, hoor ik u denken. Maar dat klopt niet. Een beschermd monument is niet verplicht om ons uit te nodigen. En wat meer is: die 450 open monumenten zijn lang niet allemaal beschermd als monument.

De appreciatie voor bouwkundig erfgoed loopt niet altijd parallel met de juridische status van het pand. We kennen de verhalen van ontgoochelde eigenaars die hun plannen doorkruist zien door een bescherming van hun pand als monument.

Bij veel gebouwen die open staan bij Open Monumentendag is dat net andersom. Deze gebouwen worden stuk voor stuk behandeld en gewaardeerd als monument, ongeacht hun juridische status. Er zijn geen effectievere beschermingsinstrumenten dan de liefde van de eigenaar of gebruiker, geen sterkere garantie op bewaring dan de bewondering van omwonenden en voorbijgangers.

Erfgoedwaarde

De meeste panden die je zondag kunt bezoeken, vind je natuurlijk terug in de inventaris van het bouwkundig erfgoed. In die inventaris staan niet enkel de beschermde monumenten, maar ook die panden die omwille van hun hun erfgoedwaarde extra aandacht verdienen in het vergunningsbeleid van overheden.

De inventaris aanvullen

Die inventaris bouwkundig erfgoed vult het agentschap Onroerend Erfgoed permanent aan, met honderden nieuwe panden per jaar. Evoluties in de monumentenzorg, het verstrijken der jaren en het constant aanscherpen van onze blik, zorgen ervoor dat de inventarisatie nooit af is.

Iedere keer opnieuw worden we ook verrast door de nieuwe panden die ons door erfgoedliefhebbers gemeld worden, en die we met interesse evalueren en registreren.

De aanvulling van vandaag komt uit de brochure van Open Monumentendag van de Stad Antwerpen. Dit open monument is zo populair dat de rondleidingen op zondag al lang volzet zijn.

Het is nochtans op het eerste gezicht niet zo bijzonder: net als andere huizen in de straat is het een eind-19de-eeuws rijhuis met een neoclassicistische gevel. Wie beter kijkt, herkent de grote glazen uitbouw op de eerste verdieping en hoopt er in het passeren Panamarenko te zien landen op het helikopterplatform op het dak.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.